Giải bài toán liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển miền Trung

Ngày 26/9, tại Đà Nẵng, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Vòng bàn tròn kết nối nội lực cấp miền: Phiên bàn tròn khu vực miền Trung. Đây là Phiên bàn tròn cấp miền thứ 2 trong khuôn khổ VPSF 2026.

5 bài toán của doanh nghiệp miền Trung

Phát biểu khai mạc và đề dẫn, anh Đặng Hồng Anh – Phó Chủ tịch T.Ư Hội LHTN Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nhấn mạnh miền Trung có cấu trúc kinh tế rất đặc biệt.

"Câu chuyện của miền Trung hôm nay vì thế không còn là “có nguồn lực gì" mà là những nguồn lực đó đang được kết nối với nhau như thế nào và tăng trưởng của địa phương chuyển hóa thành sự lớn lên của doanh nghiệp bản địa đến đâu", anh Hồng Anh nói.

Thông qua 9 phiên đối thoại địa phương, các điểm nghẽn mà cộng đồng doanh nghiệp ở khu vực miền Trung chỉ ra đó là: thể chế và thực thi, hạ tầng và logistics, thị trường và chuỗi cung ứng, công nghệ và dữ liệu, chuyển đổi xanh, vốn, nhân lực và quản trị.

Trong đó, có 3 khoảng cách lớn cần thu hẹp: từ chủ trương đến thực thi; từ hạ tầng đến hành lang kinh tế để liên kết vùng và nối được dòng hàng, dòng vốn, dữ liệu, doanh nghiệp và thị trường và từ tăng trưởng của địa phương đến năng lực lớn lên của doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, có 5 bài toán được đặt ra cho khu vực miền Trung. Đầu tiên là tăng tính tương thích về dữ liệu, đầu mối hỗ trợ và cơ chế theo dõi kiến nghị doanh nghiệp giữa địa phương.

Tiếp theo là lựa chọn một số hành lang logistics và chuỗi hàng hóa Đông – Tây thực sự có tiềm năng, phân tích đến từng mắt xích từ vùng nguyên liệu, chế biến, kho bãi đến cảng biển, cửa khẩu và thị trường.

Bên cạnh đó là nghiên cứu chương trình phát triển nhà cung ứng miền Trung, kết nối dữ liệu doanh nghiệp với nhu cầu từ các tập đoàn, doanh nghiệp FDI; chuyển cách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ từ những chương trình riêng lẻ sang gói nâng cấp năng lực đồng bộ; tổ chức lại liên kết về nguồn nhân lực và kỹ năng theo từng chuỗi ngành.

"Luật hóa" để liên kết vùng hiệu quả

Tại phiên bàn tròn, PGS.TS Trần Đình Thiên - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, cho rằng, miền Trung không thiếu lợi thế, mà thiếu cách liên kết để cộng hưởng lợi thế.

Vùng có 14/34 cảng biển, 12 cảng hàng không, 11 khu kinh tế ven biển nhưng hạ tầng còn dàn trải theo kỳ vọng của từng địa phương, chưa có trục ngang cao tốc hoàn chỉnh nối duyên hải với Tây Nguyên, nền doanh nghiệp còn mỏng.

Các cực tăng trưởng hiện mới là “những hòn đảo công nghiệp”, chưa phải “một quần đảo có cầu nối”. Chuyên gia này đề xuất chuyển từ liên kết theo địa giới sang liên kết theo chuỗi giá trị, lấy doanh nghiệp làm chủ thể và Đà Nẵng là điểm hội tụ dịch vụ của vùng.

Theo ông Thiên, việc liên kết vùng phải có cấu trúc thể chế có khả năng điều hành, có quyền lực thực thi và nguồn lực để triển khai những công trình, dự án phát triển mang tính vùng.

"Trong liên kết vùng cũng phải có cơ chế khuyến khích để bộ máy phát triển vùng có động lực hoạt động. Nếu không có những yếu tố đó thì rất khó tạo ra liên kết thực chất. Tôi đề nghị tổ chức vùng phải được thiết kế lại thành một cái cấu trúc quyền lực thực thi, phải được "luật hóa" để điều hành nền kinh tế hiệu quả hơn”, PGS.TS Trần Đình Thiên nói.

Chuyên gia này cũng kiến nghị ba việc cần làm ngay, gồm: thiết lập cơ chế điều phối vùng và liên vùng; phân vai hệ thống cảng biển, logistics và hình thành thiết chế thường trực của doanh nghiệp miền Trung đặt tại Đà Nẵng.

Còn ông Phan Thái Bình – Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho hay, Đà Nẵng – Huế - Quảng Ngãi đang xây dựng kế hoạch liên kết không gian phát triển trên tinh thần phát huy lợi thế của nhau chứ không phải cạnh tranh với nhau.

Đặc biệt, đề án liên kết không gian phát triển: Chu Lai – Dung Quất – Nam Giang – Bờ Y và Hành lang kinh tế Đông – Tây đang được trình các Bộ, ngành để xin ý kiến. Đó là không gian phát triển cần thiết để phát huy lợi thế của địa phương và liên kết không gian phát triển trong chuỗi logistics cảng biển, sân bay, Hành lang kinh tế Đông - Tây để mở rộng không gian qua Lào, Thái Lan và các nước khu vực ASEAN

“Phải lấy thế mạnh của địa phương này gắn với thế mạnh của địa phương khác để tất cả các thế mạnh đều được phát huy và không giẫm chân lên nhau. Chúng tôi đã bàn rất kỹ vấn đề hợp tác để đảm bảo tinh thần đó: phát huy lợi thế của từng địa phương để cùng nhau phát triển”, ông Bình nói.

Anh Mai Minh Vương - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Đà Nẵng, Trưởng Phiên bàn tròn khu vực miền Trung, nhấn mạnh yêu cầu đưa liên kết vùng và hợp lực công - tư trở thành những cơ chế phối hợp thực chất, tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Theo đó, liên kết cần đi vào cụ thể các lĩnh vực như: chuỗi cung ứng, thị trường, logistics, công nghệ, dữ liệu, nguồn nhân lực và đầu tư, đồng thời xác định rõ đầu mối và tiêu chí đánh giá kết quả.