Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em lần thứ III - năm 2026 do Ban Bí thư Trung ương Đoàn chủ trì, phối hợp với Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội tổ chức, dự kiến diễn ra ngày 14-15/11 tại Hà Nội, với 320 đại biểu trẻ em.
Phiên họp toàn thể dự kiến tổ chức tại Hội trường Diên Hồng, Tòa nhà Quốc hội, các phiên thảo luận tổ diễn ra tại các phòng họp tổ. Với chủ đề Xây dựng môi trường số an toàn, thân thiện - Kiến tạo thế hệ công dân tương lai, phiên họp tập trung vào ba nội dung: bảo đảm môi trường số an toàn; trang bị năng lực số; phát huy giá trị môi trường số vì sự phát triển toàn diện của trẻ em.
Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em được tổ chức nhằm cụ thể hóa Luật Trẻ em năm 2016 và Chương trình hành động quốc gia vì trẻ em giai đoạn 2021-2030, thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em vào các vấn đề liên quan đến trẻ em.
Tại phiên họp giả định, trẻ em sẽ trực tiếp đảm nhận nhiều vị trí trong quá trình điều hành phiên họp.
Cụ thể, Ban Lãnh đạo phiên họp gồm một đại biểu trẻ em làm Chủ tịch phiên họp, một Phó Chủ tịch thường trực và hai Phó Chủ tịch phiên họp. Ban Thư ký gồm ba đại biểu trẻ em, trong đó có một em đảm nhiệm vị trí Tổng Thư ký.
Chủ tịch và các Phó Chủ tịch điều hành phiên họp theo chương trình, mời đại biểu phát biểu, tổng hợp và kết luận nội dung thảo luận. Ban Thư ký tổng hợp ý kiến, kết quả biểu quyết và trình bày nghị quyết của phiên họp.
Phiên họp dự kiến tổ chức 10 tổ thảo luận. Mỗi tổ có một tổ trưởng và hai thư ký, mỗi tổ cử 1-2 đại biểu đại diện phát biểu tại phiên họp chính thức, trình bày các vấn đề và giải pháp được thống nhất.
Theo kế hoạch, phiên họp dự kiến có 414 đại biểu, gồm 60 đại biểu khách mời, 320 đại biểu trẻ em và 34 đại biểu phụ trách. Trong 320 đại biểu trẻ em, 300 em được lựa chọn từ các tỉnh, thành phố và 20 em thuộc nhóm đại biểu do Hội đồng Đội Trung ương chỉ định và tự ứng cử.
Đại biểu tham dự phải từ đủ 11 đến dưới 16 tuổi, có sức khỏe, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng giao tiếp và trình bày ý kiến. Các em cũng cần có hiểu biết thực tiễn, thường xuyên lắng nghe, phản ánh ý kiến, nguyện vọng của trẻ em và được trẻ em tại địa phương, trường, lớp tín nhiệm.
Bên cạnh đó, đại biểu là thành viên Hội đồng trẻ em các cấp hoặc trẻ em tiêu biểu, có thành tích tốt trong học tập, rèn luyện, công tác Đội, tích cực tham gia hoạt động xã hội; có ý chí vượt khó, khả năng phân tích, tổng hợp, giao tiếp và trình bày ý kiến.
Cơ cấu đại biểu chú trọng tính đại diện về độ tuổi, giới tính, dân tộc và hoàn cảnh, trong đó có trẻ em tiêu biểu, tài năng; trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, có ý chí vươn lên; trẻ em mồ côi, khuyết tật, dân tộc thiểu số và con thanh niên công nhân.
Công tác tuyển chọn thực hiện qua ba bước. Các tỉnh, thành đoàn rà soát, giới thiệu đại biểu; Ban Tổ chức tiếp tục rà soát hồ sơ, phỏng vấn 100% đại biểu dự kiến tham dự. Sau đó, các đại biểu nòng cốt đảm nhận vị trí chủ chốt trong phiên họp sẽ được lựa chọn qua phỏng vấn chuyên sâu.
Trước phiên họp, các tỉnh, thành phố có Hội đồng trẻ em sẽ tổ chức kỳ họp theo chủ đề trên. Những địa phương chưa có Hội đồng trẻ em chủ động tổ chức các hoạt động lấy ý kiến, tổng hợp nguyện vọng của trẻ em.
Sau khi được lựa chọn, các đại biểu trẻ em tiếp tục tiếp xúc, lắng nghe ý kiến của trẻ em tại địa phương. Hình thức lấy ý kiến được thực hiện tương tự quy trình đại biểu Quốc hội lấy ý kiến cử tri trước kỳ họp Quốc hội.
