Doanh nghiệp với trách nhiệm bảo vệ môi trường để phát triển bền vững

TPO - Đối với doanh nghiệp, bảo vệ môi trường đã chuyển từ nghĩa vụ đối phó thành điều kiện tồn tại và năng lực cạnh tranh. Đặt lợi nhuận trước mắt lên trên nghĩa vụ môi trường không chỉ để lại hậu quả lâu dài cho cộng đồng, chính doanh nghiệp cũng sẽ bị đẩy ra khỏi chuỗi giá trị.

Hoạt động gắn với trách nhiệm môi trường

Nhận định trên được các chuyên gia đưa ra tại Hội thảo Doanh nghiệp (DN) với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Việt Nam hiện nay, do Hội Triết học Việt Nam, Học viện Chính trị khu vực IV và Đại học Cần Thơ tổ chức ngày 7/11, tại Cần Thơ.

ht.jpg
Quang cảnh hội thảo.

GS.TS Phạm Văn Đức - Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam cho biết, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường gắn bó trong quá trình phát triển xã hội. Trong mối quan hệ ấy, DN có vị trí đặc biệt. Với vai trò tổ chức sản xuất, kinh doanh, đầu tư và đổi mới công nghệ, DN trực tiếp quyết định cách thức sử dụng nhiều nguồn lực của xã hội.

Theo GS Đức, những lựa chọn về công nghệ, nguyên liệu, năng lượng và quản trị có ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế, mức độ tác động môi trường và lợi ích của cộng đồng. DN vì thế có trách nhiệm với những tác động do hoạt động của mình gây ra, vừa có khả năng đóng góp vào việc đổi mới mô hình phát triển theo hướng bền vững.

Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), GS. Đức cho rằng, những thách thức về nguồn nước, hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún, sạt lở và suy giảm hệ sinh thái gắn trực tiếp với sinh kế, cơ cấu sản xuất và phương thức sử dụng tài nguyên của vùng. Hoạt động DN phải được xem xét cùng khả năng cung cấp nước, xử lý chất thải, bảo vệ đất và bảo đảm sinh kế.

Hiệu quả một dự án riêng lẻ chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả phát triển nếu dự án làm gia tăng rủi ro cho các hoạt động khác hoặc cộng đồng lân cận. Do đó, theo GS. Đức, tinh thần thuận thiên cần được cụ thể hóa thành cách tổ chức sản xuất phù hợp với đặc điểm sinh thái từng địa bàn.

Truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và kiểm soát chất lượng cần sự tham gia, lợi ích tương xứng của các bên. Nếu người sản xuất phải chịu toàn bộ chi phí và rủi ro thay đổi quy trình thì liên kết khó bền vững.

duc.jpg
GS.TS Phạm Văn Đức - Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Theo GS.TS Phạm Văn Đức, kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, thủy sản phụ thuộc vào công nghệ, quy mô thu gom, chi phí vận chuyển và thị trường tiêu thụ phụ phẩm. Quản trị môi trường phải gắn với liên kết vùng, chia sẻ dữ liệu và phối hợp giữa các địa phương. DN cũng cần tham gia vào cơ chế phối hợp này bằng việc cung cấp thông tin, thực hiện cam kết và hợp tác về hạ tầng, công nghệ…

Bảo vệ môi trường là điều kiện tồn tại

Ông Trần Văn Huyến - Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ cho hay, Ban Chấp hành Trung ương Đảng mới đây có Kết luận 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới. Trong đó, đặt bảo vệ môi trường vào trung tâm của các quyết định phát triển. Yêu cầu phát triển trong giới hạn chịu đựng của hệ sinh thái và đề cao trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ pháp lý của DN.

Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân cũng đưa ra thông điệp: DN là chủ thể trung tâm của quá trình chuyển đổi xanh, không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng.

Đối với DN, theo ông Huyến, bảo vệ môi trường đã chuyển từ nghĩa vụ đối phó thành điều kiện tồn tại và năng lực cạnh tranh. Thị trường carbon trong nước đã vận hành thí điểm từ ngày 29/6/2026, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của Liên minh châu Âu đã vận hành đầy đủ từ đầu năm 2026; trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì của nhà sản xuất ngày càng được siết chặt.

Một quyết định đầu tư công nghệ sạch, tiết kiệm nước, năng lượng, tận dụng phụ phẩm có thể giảm tác động môi trường ngay từ nguồn phát sinh. "Ngược lại, đặt lợi nhuận trước mắt lên trên nghĩa vụ môi trường không chỉ để lại hậu quả lâu dài cho cộng đồng, mà chính DN cũng sẽ bị đẩy ra khỏi chuỗi giá trị", ông Huyến nói.

huyen.jpg
Ông Trần Văn Huyến - Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ.

Với vùng ĐBSCL, theo ông Trần Văn Huyến, xâm nhập mặn, sạt lở, sụt lún, biến động nguồn nước đang tác động trực tiếp đến sinh kế người dân, vùng nguyên liệu và nhà xưởng của DN. Nguồn nước và chất thải không dừng lại ở ranh giới hành chính; sự phát triển của một địa phương sẽ thiếu bền vững nếu những tác động bất lợi lại do địa phương khác hoặc thế hệ sau gánh chịu.

Tại Cần Thơ, lãnh đạo thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận, giai đoạn 2022-2025, trong 1.167 cơ sở được kiểm tra có 354 trường hợp vi phạm môi trường. Tình trạng xả thải lén lút vẫn còn. DN làm tốt phải gánh chi phí lớn hơn DN né tránh, dẫn đến cạnh tranh chưa bình đẳng.

Vì vậy, Cần Thơ xác định, vừa kiến tạo và đồng hành với DN, vừa giữ nghiêm kỷ cương. Người gây ô nhiễm phải trả chi phí, vi phạm phải được xử lý công khai, không có vùng cấm. Mục tiêu, DN làm tốt được hưởng lợi, để trách nhiệm môi trường trở thành một phần của năng lực cạnh tranh. Tháng 10 vừa qua UBND thành phố đã ban hành kế hoạch để cụ thể hóa những nhiệm vụ này.

Lãnh đạo TP. Cần Thơ mong muốn cộng đồng DN tuân thủ nghiêm quy định về xử lý chất thải, sử dụng nước, năng lượng hiệu quả, kiểm kê và công khai thông tin phát thải, phát triển kinh tế tuần hoàn từ phụ phẩm… "Những kết quả như vậy có sức thuyết phục hơn mọi cam kết chỉ dừng lại ở khẩu hiệu", ông Huyến nói thêm.

Cùng chuyên mục

Chủ nhân giải thưởng VinFuture giải mã xu hướng tiêm một liều vắc xin HPV: Việt Nam có thể hưởng lợi gì?

Chủ nhân giải thưởng VinFuture giải mã xu hướng tiêm một liều vắc xin HPV: Việt Nam có thể hưởng lợi gì?

TPO - TS Aimée R. Kreimer - Viện Ung thư Quốc gia (Hoa Kỳ) chia sẻ, đã có đủ cơ sở khoa học cho việc chỉ cần tiêm phòng 1 liều vắc xin ngừa HPV, thay vì hai liều như nhiều quốc gia đang áp dụng. Điều này có thể giúp Việt Nam và nhiều nước tiết kiệm được khoản tiền lớn.

Quỹ Vinfuture công bố 8 hoạt động chính tại tuần lễ khoa học công nghệ 2026

Quỹ Vinfuture công bố 8 hoạt động chính tại tuần lễ khoa học công nghệ 2026

Quỹ VinFuture công bố Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026 gồm 8 hoạt động chính sẽ diễn ra từ ngày 02 - 08/12/2026. Với chủ đề “Khoa học khai mở – Kiến tạo phồn vinh”, sự kiện quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ hàng đầu thế giới cùng trao đổi về những vấn đề có ý nghĩa then chốt đối với tương lai nhân loại, từ trí tuệ nhân tạo (AI), chăm sóc sức khỏe đến công nghệ đại dương và phát triển bền vững.

Cần Thơ triển khai sản xuất giảm phát thải trên 130.000 ha lúa, cây ăn trái và rau màu, hướng tới canh tác bền vững, phát triển tín chỉ carbon và giảm phát thải.

Cần Thơ sẽ có 130.000 ha cây trồng chủ lực sản xuất giảm phát thải

TPO - Cần Thơ hướng đến chuyển đổi trồng trọt theo hướng phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao hiệu quả và cải thiện sinh kế người dân. Tới năm 2035, có 130.000 ha cây trồng chủ lực gồm lúa, cây ăn trái và rau màu sản xuất theo tiêu chuẩn giảm phát thải.

Hồi sinh Tứ giác Long Xuyên theo mô hình thuận thiên

Hồi sinh Tứ giác Long Xuyên theo mô hình thuận thiên

TPO - Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang phối hợp cùng Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF-Việt Nam) vừa khởi động giai đoạn 2 của dự án Thực hiện các giải pháp dựa vào thiên nhiên tại tỉnh An Giang nhằm khôi phục các vùng đất ngập nước và các quá trình tự nhiên của ĐBSCL (Mekong NbS).

Mô hình kinh tế xanh nuôi 'sâm nước' thu tiền tỷ của dược sĩ 9X

Mô hình kinh tế xanh nuôi 'sâm nước' thu tiền tỷ của dược sĩ 9X

TPO - Bằng việc ứng dụng công nghệ xử lý nước tuần hoàn, giải pháp vi sinh an toàn sinh học, dược sĩ 9X Võ Lê Hoàng Tuấn đã phát triển thành công mô hình nuôi cá chạch lấu – loài thủy sản bản địa được ví như “sâm nước” miền Tây. Mô hình giúp anh làm chủ loài cá nức tiếng "khó tính", mang về doanh thu tiền tỉ mỗi năm, giải bài toán thích ứng biến đổi khí hậu, nâng tầm giá trị nông sản địa phương.

Truy xuất nguồn gốc nông sản: Rõ trách nhiệm từng khâu

Truy xuất nguồn gốc nông sản: Rõ trách nhiệm từng khâu

TPO - Đến hết ngày 31/10/2026, hơn 800.000 nông sản đã lên hệ thống truy xuất nguồn gốc, góp phần xác định rõ nguồn gốc, quá trình lưu chuyển của từng lô hàng và trách nhiệm của các chủ thể tại từng công đoạn, giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong sản xuất, kinh doanh nông sản.