Bí ẩn hiện vật đá chạm hình rắn thần, chim thần ở Gia Lai

TPO - Một hiện vật đá có hoa văn rắn thần Naga và chim thần Garuda, mang dấu ấn văn hóa Chămpa, vừa được người dân ở tỉnh Gia Lai phát hiện trong quá trình xúc cát phục vụ thi công tại khu vực sông Côn.

Ngày 14/11, lãnh đạo Bảo tàng tỉnh Gia Lai cho biết, sẽ thành lập Hội đồng giám định theo quy định nhằm xác định loại hình, niên đại, giá trị lịch sử, văn hóa và các giá trị liên quan hiện vật vừa được người dân phát hiện tại thôn Phú Lạc, xã Bình An.

Trước đó, khoảng 10h ngày 10/11, trong quá trình xúc cát phục vụ thi công đường tại khu vực sông Côn, cách đập dâng Vân Phong khoảng 1km về phía Đông, ông Ngô Văn Hiệu (thôn Hòa Trung, xã Bình Phú), phát hiện một hiện vật đá có trang trí hoa văn.

v2.jpg
Hiện vật được ông Hiệu phát hiện.

Sau khi phát hiện, ông Hiệu thông báo cho cơ quan chức năng và đưa về nhà cất giữ. Nhận được tin báo, Bảo tàng tỉnh Gia Lai đã cử cán bộ chuyên môn đến hiện trường và đến nhà ông Hiệu xem, chụp ảnh hiện vật để báo cáo.

Theo báo cáo ban đầu, hiện vật có kích thước dài 41cm, rộng 19cm, cao 21cm, được chế tác bằng chất liệu đá cát kết. Hiện vật có cấu trúc gồm hai phần, trong đó phần trên mở rộng, tạo thành mặt phẳng tương đối rộng; phần dưới thu nhỏ, tạo thành khối có dạng hình chữ nhật, bốn mặt xung quanh được trang trí hoa văn hình rắn và chim thần. Hiện trạng hiện vật lúc phát hiện bị vỡ một phần bề mặt.

v6.jpg
Hiện vật đá có trang trí hoa văn được người dân phát hiện bước đầu xác định là bàn nghiền.

Theo chuyên gia, đánh giá ban đầu hiện vật đá có trang trí hoa văn được người dân phát hiện là bàn nghiền, có hình rắn Naga và chim thần Garuda. Đây là loại hình phổ biến trong văn hóa Chămpa.

Về chức năng, bàn nghiền thường đi liền với chày nghiền có thể được sử dụng chủ yếu để nghiền các loại hạt, ngũ cốc và nguyên liệu thực vật phục vụ nhu cầu ăn uống, chế biến gia vị trong đời sống thường ngày. Ngoài ra, công cụ này còn có thể được dùng để nghiền các nguyên liệu thực vật hoặc khoáng chất nhằm tạo ra chất màu phục vụ hoạt động thủ công và một số mục đích nghi lễ.

Dựa vào cách tạo hình và trang trí hoa văn thì bàn nghiền phát hiện tại xã Bình An có thể là công cụ dùng trong các nghi lễ diễn ra tại tháp, tuy nhiên vấn đề cần được nghiên cứu cụ thể hơn.

v4.jpg
v0.jpg
v1.jpg
Ngành chức năng tỉnh Gia Lai sẽ giám định để xác định loại hình, niên đại, giá trị lịch sử, văn hóa.

Lãnh đạo Bảo tàng tỉnh Gia Lai cho biết, trên cơ sở kết quả giám định sẽ xem xét thực hiện chế độ khen thưởng đối với cá nhân có công phát hiện, tự nguyện giao nộp hiện vật theo quy định.

Cùng chuyên mục

Mô hình kinh tế xanh nuôi 'sâm nước' thu tiền tỷ của dược sĩ 9X

Mô hình kinh tế xanh nuôi 'sâm nước' thu tiền tỷ của dược sĩ 9X

TPO - Bằng việc ứng dụng công nghệ xử lý nước tuần hoàn, giải pháp vi sinh an toàn sinh học, dược sĩ 9X Võ Lê Hoàng Tuấn đã phát triển thành công mô hình nuôi cá chạch lấu – loài thủy sản bản địa được ví như “sâm nước” miền Tây. Mô hình giúp anh làm chủ loài cá nức tiếng "khó tính", mang về doanh thu tiền tỉ mỗi năm, giải bài toán thích ứng biến đổi khí hậu, nâng tầm giá trị nông sản địa phương.

Truy xuất nguồn gốc nông sản: Rõ trách nhiệm từng khâu

Truy xuất nguồn gốc nông sản: Rõ trách nhiệm từng khâu

TPO - Đến hết ngày 31/10/2026, hơn 800.000 nông sản đã lên hệ thống truy xuất nguồn gốc, góp phần xác định rõ nguồn gốc, quá trình lưu chuyển của từng lô hàng và trách nhiệm của các chủ thể tại từng công đoạn, giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong sản xuất, kinh doanh nông sản.

Thái Nguyên tính làm đường chuyên dụng chở khoáng sản để giảm bụi

Thái Nguyên tính làm đường chuyên dụng chở khoáng sản để giảm bụi

TPO - Mỗi ngày, hàng ngàn lượt xe tải chở khoáng sản và các phương tiện lưu thông nối đuôi nhau qua Quốc lộ 1B, đoạn qua xã Quang Sơn khiến cuốn bụi mù mịt, phủ kín nhà cửa, cây cối. Chính quyền địa phương đề xuất đầu tư 170 tỷ đồng xây tuyến đường chuyên dụng để giải bài toán vận chuyển khoáng sản, giảm ô nhiễm bụi.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Tàu nghiên cứu Nga trở lại Việt Nam để khảo sát biển

Tàu nghiên cứu Nga trở lại Việt Nam để khảo sát biển

TPO - Tàu nghiên cứu khoa học “Viện sĩ M.A. Lavrentyev” của Liên bang Nga đã quay lại Việt Nam để thực hiện chuyến khảo sát biển chung lần thứ ba, góp phần làm sáng tỏ đặc điểm địa chất, địa vật lý, địa hóa và hải dương học tại khu vực thềm lục địa và sườn lục địa Việt Nam.

'Phép màu' từ công nghệ sinh học và kinh tế tuần hoàn dưới tán rừng

'Phép màu' từ công nghệ sinh học và kinh tế tuần hoàn dưới tán rừng

TPO - Phế phụ phẩm từng bị châm lửa đốt khói đen ngột ngạt bỗng hóa thành dòng dinh dưỡng hồi sinh những tầng đất bạc màu; loài hoa dại ven đồi qua công nghệ sinh học và thuật toán AI bỗng biến thành "vũ khí" khắc chế sâu bệnh thay cho thuốc độc hóa học. Sự kết hợp kỳ diệu giữa công nghệ hiện đại và tư duy kinh tế tuần hoàn ấy đang tạo ra phép màu “đổi đời” cho cả đất và người ở Lục Yên (Lào Cai).