AI mở ra siêu chu kỳ đầu tư công nghệ mới: Doanh nghiệp nào sẽ hưởng lợi?

Gartner dự báo chi tiêu AI đạt 2.670 tỷ USD: FPT có bước vào chu kỳ tăng trưởng mới?

Từ trung tâm dữ liệu, chip đến phần mềm và dịch vụ, AI đang tạo ra một chu kỳ đầu tư mới. Khi dòng vốn dần mở rộng từ xây dựng hạ tầng sang triển khai ứng dụng thực tế, cơ hội tăng trưởng cũng đang dịch chuyển sang các doanh nghiệp có năng lực tư vấn, tích hợp và vận hành AI.

Các tổ chức nghiên cứu liên tục nâng dự báo

Trong nhiều thập kỷ, phần mềm và dịch vụ CNTT luôn nằm trong nhóm thị trường công nghệ lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển của AI đang làm thay đổi đáng kể quy mô và cơ cấu chi tiêu của ngành.

Theo dự báo của Gartner, chi tiêu toàn cầu cho phần mềm năm 2026 ước đạt 1.464 tỷ USD, tăng 15,2% so với năm trước. Trong khi đó, tổng chi tiêu liên quan đến AI được dự báo đạt 2.670 tỷ USD, tăng 49,5% và có thể lên tới 3.637 tỷ USD vào năm 2027. Trong đó, chi tiêu toàn cầu cho AI Services dự kiến đạt khoảng 576 tỷ USD năm 2026 và tăng lên gần 746 tỷ USD vào năm 2027. Xa hơn, tổ chức này ước tính các dự án chuyển đổi AI và bổ sung tính năng AI vào hệ thống hiện hữu có thể tạo ra cơ hội thị trường khoảng 1.200 tỷ USD vào năm 2030.

Gartner đã liên tục nâng dự báo trong năm, từ khoảng 2.528 tỷ USD hồi tháng 1 lên 2.670 tỷ USD trong báo cáo tháng 9, phần lớn do nhu cầu hạ tầng tăng mạnh hơn kỳ vọng. Riêng hạ tầng AI chiếm khoảng 1.484 tỷ USD, tương đương 55,6% tổng chi tiêu AI năm 2026.

Các tổ chức khác cũng đưa ra dự báo cùng chiều. Theo IDC, chi tiêu hạ tầng AI toàn cầu quý II/2026 đạt 121,4 tỷ USD, tăng 53,3% so với cùng kỳ, và có thể đạt 521 tỷ USD cho cả năm. J.P. Morgan Global Research dự báo vốn đầu tư cho AI năm 2026 đạt khoảng 900 tỷ USD, nâng tổng vốn tích lũy đến năm 2030 lên khoảng 5.500 tỷ USD.

Một điểm đáng chú ý khác là tốc độ tăng trưởng của thị trường dịch vụ công nghệ nói chung thấp hơn đáng kể so với phân khúc AI. Gartner dự báo chi tiêu toàn cầu cho nhóm Services năm 2026 tăng khoảng 4,4%, trong khi chi tiêu cho AI Services tăng trưởng nhanh hơn nhiều. Sự khác biệt này cho thấy tăng trưởng không còn phân bổ đồng đều trong toàn ngành mà đang tập trung vào các lĩnh vực có khả năng đáp ứng nhu cầu triển khai AI.

FPT có bước vào chu kỳ tăng trưởng mới?

Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh của FPT cho thấy những tín hiệu đáng chú ý. Trong 9 tháng đầu năm 2026, doanh thu dịch vụ AI và Phân tích dữ liệu đạt 2.915 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể mức tăng 12,4% của doanh thu hợp nhất.

Cùng kỳ, doanh thu ký mới của mảng Dịch vụ CNTT nước ngoài đạt 36.137 tỷ đồng, tăng 23,1%. FPT cũng thắng thầu 16 dự án có giá trị trên 10 triệu USD mỗi dự án, cho thấy doanh nghiệp tiếp tục tiếp cận được các bài toán công nghệ quy mô lớn từ khách hàng quốc tế.

Đáng chú ý, AI đang dần trở thành một cấu phần trong các chương trình chuyển đổi số quy mô lớn, thay vì chỉ dừng lại ở những dự án thử nghiệm riêng lẻ. Đây là xu hướng quan trọng bởi các dự án tích hợp AI vào hệ thống vận hành hiện hữu thường đòi hỏi phạm vi triển khai rộng, thời gian hợp tác dài và sự tham gia của nhiều năng lực công nghệ khác nhau.

Không chỉ tham gia ở tầng dịch vụ, FPT còn hiện diện trong mảng hạ tầng AI thông qua hai AI Factory tại Việt Nam và Nhật Bản. Theo báo cáo phân tích của SSI Research công bố tháng 10/2026, mảng AI Factory đã bắt đầu có lãi từ quý II/2026. Trước đó, trong công bố kết quả kinh doanh 6 tháng, FPT cho biết hai AI Factory đã đạt tỷ lệ khai thác trên 90%.

Việc hiện diện đồng thời ở hạ tầng, nền tảng và dịch vụ tạo điều kiện để FPT tham gia nhiều khâu trong chuỗi giá trị AI. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp chuyển hóa được năng lực công nghệ thành các hợp đồng thương mại và doanh thu bền vững.

Trên thực tế, hoạt động hợp tác của FPT thời gian gần đây đang cho thấy định hướng mở rộng sang các bài toán ứng dụng AI theo ngành.

Đầu tháng 11/2026, FPT, Vietnam Airlines và Skywise – đơn vị cung cấp dịch vụ số của Airbus – ký biên bản ghi nhớ hợp tác nghiên cứu phát triển các giải pháp AI cho ngành hàng không. Ba bên dự kiến kết hợp dữ liệu và kinh nghiệm khai thác của Vietnam Airlines, nền tảng phân tích Skywise cùng năng lực công nghệ, tích hợp hệ thống và phát triển AI của FPT. Các hướng nghiên cứu ban đầu tập trung vào nâng cao độ tin cậy của đội tàu bay, hỗ trợ kỹ thuật - bảo dưỡng và xử lý các tình huống gián đoạn khai thác.

Tại Nhật Bản, FPT tiếp tục mở rộng định hướng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Tại Diễn đàn công tư về hợp tác kinh tế và khoa học công nghệ Việt Nam - Nhật Bản tháng 11/2026, doanh nghiệp đề xuất năm trụ cột hợp tác, trong đó có phát triển hạ tầng AI chủ quyền, thúc đẩy chuyển đổi AI cho doanh nghiệp và chuỗi cung ứng trong các ngành ô tô, điện tử, logistics, năng lượng; đào tạo nhân lực AI và công nghệ lượng tử.

Những hoạt động này cho thấy FPT đang tìm cách mở rộng vai trò từ nhà cung cấp dịch vụ CNTT sang đối tác đồng hành trong quá trình chuyển đổi AI của doanh nghiệp, đặc biệt tại những thị trường có nhu cầu hiện đại hóa hệ thống công nghệ lớn như Nhật Bản.

Nếu giai đoạn đầu của làn sóng AI chủ yếu thuộc về các nhà sản xuất chip và tập đoàn sở hữu hạ tầng điện toán quy mô lớn, thì giai đoạn tiếp theo nhiều khả năng sẽ mở rộng sang những doanh nghiệp có khả năng đưa AI vào hoạt động sản xuất, kinh doanh hằng ngày. Khi năng lực tính toán dần được mở rộng, nhu cầu về tư vấn, tích hợp, phát triển ứng dụng và vận hành AI sẽ trở thành một thị trường tăng trưởng quan trọng.

Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp dịch vụ CNTT tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị công nghệ. Với FPT, khả năng tận dụng tệp khách hàng quốc tế, kết hợp năng lực hạ tầng, công nghệ và triển khai thực tế sẽ là yếu tố quyết định liệu doanh nghiệp có thể nắm bắt được chu kỳ tăng trưởng mới do AI tạo ra hay không.