Anh Võ Lê Hoàng Tuấn (SN 1992) - Giám đốc Công ty Đầu tư & Phát triển Nông nghiệp Hoàng Tuấn, sinh ra trong một gia đình có truyền thống ngành y và sớm được định hướng kế nghiệp. Anh tốt nghiệp đại học chuyên ngành Dược và có nhiều năm làm việc đúng chuyên môn.
Trong quá trình làm việc gắn bó với nghề, anh luôn trăn trở trước một thực tế nhức nhối liên quan an toàn thực phẩm, dư lượng hoá chất trong nông nghiệp và thuỷ sản, sức khoẻ gia đình và người tiêu dùng.
“Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác từng nói Vạn bệnh vào từ miệng. Là một dược sĩ, tôi nghĩ việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng không thể chỉ dừng lại ở việc đợi người ta phát bệnh rồi cấp phát thuốc, mà còn phải tìm ra cách hạn chế bệnh tật, cho con người trước khi họ phải dùng thuốc để điều trị bệnh. Thực tiễn đó đã thôi thúc tôi chuyển hướng sang nghiên cứu và phát triển mô hình nuôi trồng thủy sản sạch”, anh Tuấn nói.
Năm 2019, anh Tuấn quyết định về quê khởi nghiệp với mô hình nuôi cá chạch lấu – loài thủy sản đặc trưng của vùng sông nước miền Tây và được ví như “sâm nước” vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Theo anh Tuấn, cá chạch lấu có giá trị kinh tế cao, nhưng ngoài tự nhiên đang dần khan hiếm do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Đây cũng là loài khó nuôi.
Anh Tuấn đã dành nhiều tâm sức thiết kế áp dụng mô hình nuôi đa canh khép kín khi kết hợp nuôi cá chạch lấu với trùn quế và trồng nha đam. Phân trùn dùng bón nha đam, nước thải từ ao cá được xử lý tưới cây, phế phẩm nha đam làm thức ăn cho trùn quế. Mô hình này vừa giúp giảm chi phí vừa tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên, hướng đến nông nghiệp tuần hoàn bền vững.
“Cùng thời điểm bắt đầu vào 6 năm trước, có nhiều trang trại lớn và những người rất nổi tiếng trong ngành thủy sản của địa phương tham gia vào nuôi loài đặc sản này. Nhưng đến thời điểm hiện tại, trụ vững với loài đặc sản này, tại địa phương chỉ còn cơ sở của tôi".
Hóa giải loài cá khó tính bằng công nghệ
Một trong những điểm nhấn làm nên thành công của mô hình nuôi cá chạch lấu của anh Tuấn là phát triển theo mô hình kinh tế xanh, với quy trình nuôi theo hướng an toàn sinh học. Anh xác định, muốn cá khỏe mạnh và phát triển phải chú trọng kiểm soát môi trường sống tốt nhất, tạo một hệ sinh thái mô phỏng gần gũi với môi trường tự nhiên, nơi cá tự kích hoạt hệ miễn dịch nội sinh.
Anh đã thiết kế hệ thống ao nuôi ứng dụng quy trình xử lý nước tuần hoàn khép kín kết hợp với công nghệ vi sinh. Nguồn nước cấp vào ao được xử lý qua nhiều tầng lắng lọc sinh học, loại bỏ hoàn toàn tạp chất và mầm bệnh tự nhiên. Trong suốt chu kỳ nuôi, anh sử dụng các chế phẩm sinh học định kỳ để ức chế vi khuẩn có hại, phân hủy mùn bã hữu cơ, thức ăn dư thừa, giữ cho đáy ao luôn sạch.
Theo anh Tuấn, để thích ứng với biến đổi khí hậu, mô hình đã tập trung triển khai giải pháp kỹ thuật gồm: Thiết kế mô hình ao nuôi kết hợp xử lý nước tuần hoàn; chế phẩm sinh học tăng sức đề kháng vật nuôi; kiểm soát chất lượng nguồn nước bằng vi sinh vật.
Đặc biệt, anh mạnh dạn nói “không” với các loại kháng sinh và hóa chất kích thích tăng trưởng. Thay vào đó, anh ứng dụng các bài thuốc thảo dược tự nhiên phối trộn vào thức ăn để tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ hệ tiêu hóa của cá chạch lấu.
Nước từ ao nuôi khi xả thải ra môi trường đều trải qua quy trình xử lý vi sinh nghiêm ngặt, đạt chuẩn an toàn, không gây ô nhiễm hệ sinh thái kênh rạch xung quanh, đồng thời góp phần tái tạo chuỗi thức ăn tự nhiên.
Giải pháp kỹ thuật thông minh này không chỉ giúp kiểm soát tối đa dịch bệnh, giảm tỷ lệ hao hụt mà còn giúp cơ sở thích ứng tuyệt vời với tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu như xâm nhập mặn hay hiện tượng sốc nhiệt do thời tiết cực đoan ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Nhờ kiểm soát tốt nguồn nước và sức đề kháng của vật nuôi, cá chạch lấu của anh vẫn phát triển đồng đều, chất lượng thịt săn chắc, thơm ngọt, không có mùi tanh hay dư lượng hóa chất độc hại.
Nói về điều tâm đắc với thành công mô hình nuôi cá chạch lấu, anh Tuấn bày tỏ: “Giúp bà con địa phương có thêm nhiều khái niệm về nông nghiệp xanh thuỷ sản xanh sạch; có nhiều quyết tâm hơn để thực hiện những mô hình phát triển bền vững, an toàn và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng nhưng vẫn đạt được lợi nhuận kinh tế.
Đặc biệt, hành trình từ một dược sĩ chưa từng dãi nắng dầm mưa đã thành công với một mô hình nông nghiệp xanh - thuỷ sản xanh bài bản và hiệu quả, góp phần tạo thêm nguồn động lực cho thanh niên địa phương lập nghiệp, khởi nghiệp bằng tri thức trên chính mảnh đất quê hương.
Đột phá với khay mo cau và nâng tầm giá trị OCOP
Làm chủ được công nghệ nuôi sạch, giải quyết được bài toán tỷ lệ sống của cá, anh Võ Lê Hoàng Tuấn tiếp tục chứng minh tư duy thị trường sắc sảo của một doanh nhân trẻ khi giải quyết khâu sau thu hoạch.
Anh nhận thấy, xu hướng tiêu dùng xanh, thực phẩm an toàn có truy xuất nguồn gốc đang trở thành một đòi hỏi tất yếu của xã hội hiện đại. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ tìm kiếm một bữa ăn ngon mà còn sẵn sàng chi trả cho những sản phẩm thân thiện với môi trường và mang giá trị văn hóa bản địa.
Tháng 4/2024, anh Tuấn tạo nên một cú hích lớn trên thị trường khi ra mắt sản phẩm cá chạch lấu tươi cấp đông đặt trong khay mo cau.
Chiếc khay mo cau bình dị, thay cho khay nhựa hay hộp xốp dùng một lần, không chỉ nâng niu giá trị con cá chạch lấu mà còn kể câu chuyện về văn hóa làng quê Nam Bộ, chạm vào cảm xúc của người tiêu dùng về một lối sống xanh, giảm thiểu rác thải nhựa. Sản phẩm đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.
“Đạt chuẩn OCOP 3 sao và các chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm là bước ngoặt quyết định cho đầu ra của sản phẩm. Đây không đơn thuần là chứng nhận, mà còn là minh chứng cho quá trình lao động nghiêm túc, chỉn chu và có trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người tiêu dùng. Nhờ đó, người tiêu dùng hoàn toàn yên tâm hơn khi lựa chọn những sản phẩm có chứng nhận OCOP”, anh Tuấn nói.
Nhờ chuẩn hóa từ nguồn gốc nuôi đến ngọn bao bì, sản phẩm của công ty nhanh chóng phủ sóng tại nhiều hệ thống nhà hàng, cửa hàng thực phẩm sạch và các kênh phân phối hiện đại. Mô hình hiện mang lại doanh thu 1,7 tỷ đồng/năm, lợi nhuận ròng đạt 700 triệu đồng/năm.
Đồng thời, mô hình đang tạo việc làm thường xuyên cho 20 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định, giúp bà con tại xã Thạnh Phú từng bước tiếp cận và thay đổi tư duy sang phương thức sản xuất an toàn sinh học.
Trong định hướng phát triển thời gian tới, anh Võ Lê Hoàng Tuấn và công ty nỗ lực mở rộng quy sản xuất, đa dạng hoá sản phẩm chế biến sâu, tăng sản lượng và hướng tới thị trường xuất khẩu. Để thực hiện điều này, anh Tuấn đã đứng ra thành lập Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp sạch Thạnh Phú và đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Quản trị. HTX đã hoàn thiện cơ sở chế biến sâu đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, liên kết chặt chẽ với vùng nuôi cá chạch lấu an toàn sinh học của Công ty Hoàng Tuấn.
Bước đi đột phá tiếp theo của anh là việc nghiên cứu thành công và đưa ra thị trường sản phẩm lạp xưởng cá chạch lấu. Hiện sản phẩm lạp xưởng đang trong giai đoạn hoàn tất hồ sơ thẩm định để xét cấp chứng nhận OCOP 3 sao.
“Mục tiêu sắp tới của HTX và Công ty là đẩy mạnh chuyển giao trọn gói quy trình nuôi cá chạch lấu an toàn sinh học cho bà con nông dân địa phương, đồng thời ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ đầu ra. Chúng tôi sẽ cùng bà con tạo dựng một vùng nguyên liệu sạch đủ lớn, đa dạng hóa các sản phẩm chế biến sâu để không chỉ phục vụ thị trường nội địa mà hướng đến xuất khẩu”, anh Tuấn bày tỏ.
Với giải pháp kỹ thuật hiệu quả phát triển mô hình kinh tế xanh trong thuỷ sản đối tượng vật nuôi cá chạch lấu theo hướng an toàn sinh học, anh Võ Lê Hoàng Tuấn đã xuất sắc giành Giải Nhất cuộc thi “Sáng kiến thanh niên thúc đẩy kiến thức bản địa thích ứng với biến đổi khí hậu” tỉnh Tiền Giang năm 2023 và Giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Đồng Tháp năm 2025. Mới đây, anh Tuấn là một trong số những “nhà nông trẻ” tiêu biểu đạt giải thưởng Lương Định Của năm 2026 do T.Ư Đoàn trao tặng.
Tiếp cận nông nghiệp bằng khoa học công nghệ
Anh Võ Lê Hoàng Tuấn gửi gắm đến các bạn trẻ mong muốn làm giàu từ nông nghiệp: “Nông nghiệp hôm nay không còn là câu chuyện bán mặt cho đất theo cách truyền thống. Khi chúng ta tiếp cận nông nghiệp bằng tư duy kinh tế thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ, công nghệ sinh học và chuyển đổi số, cũng như quản trị rủi ro bài bản, đây sẽ là một không gian khởi nghiệp rộng lớn với biên lợi nhuận cao và tính bền vững vượt trội”.
Anh Tuấn cũng chia sẻ thêm, tỉnh Đồng Tháp đã và đang rất chú trọng phát triển nông nghiệp. Do vậy, bạn hãy xem đây là một không gian khởi nghiệp nhiều tiềm năng, nơi giá trị không chỉ nằm ở lợi nhuận kinh tế mà còn ở đóng góp cho an ninh lương thực, phát triển bền vững và nâng tầm nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
"Mỗi ngành nghề đều có thách thức riêng, không riêng gì nông nghiệp. Nếu xác định rõ lý tưởng và giá trị mình theo đuổi, hãy kiên trì đến cùng. Khi tạo ra sản phẩm chất lượng và bền vững, thành quả sẽ đến một cách xứng đáng", anh Tuấn nói.
