Năm 2016, sau khi tốt nghiệp đại học ở TPHCM, anh Nguyễn Minh Kha (SN 1995, thôn Tùng Chánh, xã Hòa Hội, tỉnh Gia Lai) bắt đầu cuộc sống của một người trẻ xa quê lập nghiệp. Sau hai năm đi làm, anh quyết định bỏ phố về quê, mang theo mong muốn tự xây dựng hướng đi riêng.
Rời thành phố, Kha cũng chưa xác định sẽ bắt đầu lại từ đâu. Trong một lần tình cờ thấy người ta bán dúi, anh "chơi lớn" bỏ ra 15 triệu đồng mua 14 con, gồm 7 con đực và 7 con cái. Kha nghĩ mua về nuôi thử cho vui.
Qua quá trình chăm sóc và tìm hiểu thêm thông tin trên mạng, Kha nhận thấy dúi là vật nuôi có nhiều ưu điểm: Thức ăn tương đối dễ kiếm, chi phí chăm sóc không quá lớn, phù hợp với điều kiện ở quê. Từ đó, anh quyết định đầu tư mở rộng đàn, từng bước biến thành hướng khởi nghiệp.
Theo anh Kha, quyết định nghỉ việc ở TPHCM để về quê nuôi dúi đã vấp phải sự phản đối rất lớn từ gia đình. Bởi sau bao năm ăn học, bản thân đã có công việc ổn định, trong khi nuôi dúi là hướng đi còn mới mẻ, đầu ra chưa rõ ràng. "Ba tôi còn la, nuôi rồi bán cho ai”, Kha kể.
Không có nhiều kinh nghiệm, Kha vừa nuôi vừa học hỏi, tự tìm cách thích nghi với công việc mới. Những ngày đầu, việc lựa chọn, bảo quản thức ăn và chăm sóc đàn dúi khiến anh không ít lần lúng túng.
Kha nhớ lại, có lần anh để mía qua ngày, thức ăn bị chua nhưng vẫn cho dúi ăn, khiến đàn vật nuôi mắc bệnh. Sau sự cố, anh rút kinh nghiệm, cẩn trọng hơn trong khâu chuẩn bị thức ăn, vệ sinh chuồng nuôi và theo dõi sức khỏe đàn dúi.
Mở hướng phát triển kinh tế ở quê nhà
Sau quá trình tích lũy kinh nghiệm và mở rộng quy mô, hiện đàn dúi của Kha có hơn 350 con, trong đó khoảng 40 con đực và hơn 120 con cái đang sinh sản, số còn lại là dúi con và dúi thương phẩm.
Để chủ động nguồn thức ăn, giảm chi phí đầu vào, anh Kha còn trồng mía, tre tự phục vụ. Theo Kha, việc tự chủ nguồn thức ăn giúp người nuôi giảm phụ thuộc vào thị trường, đồng thời thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc đàn dúi.
Nhưng theo anh Kha, nuôi dúi không phải đơn giản. Bên cạnh việc nắm vững kỹ thuật chăm sóc, tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm mới là bài toán cần tính đến khi muốn phát triển quy mô lâu dài.
Để tiếp cận khách hàng, Kha chủ động giới thiệu, bán dúi giống qua mạng xã hội Facebook. Với dúi thương phẩm, anh kết nối trực tiếp với các nhà hàng tại Phù Cát và Quy Nhơn. Giá bán dúi thương phẩm dao động từ 680.000-780.000 đồng/kg.
Theo tính toán của gia đình, sau khi trừ chi phí, tổng thu nhập mỗi năm ước đạt khoảng 144 triệu đồng. Nguồn thu này giúp gia đình có điều kiện sửa sang nhà cửa, từng bước cải thiện cuộc sống. Không giữ riêng kinh nghiệm cho mình, Kha cũng sẵn sàng hướng dẫn, chia sẻ kỹ thuật chăm sóc và cách phát triển đàn dúi với những người có nhu cầu, để cùng phát triển kinh tế.
Thời gian qua, mô hình nuôi dúi của Kha thu hút sự quan tâm của nhiều người dân địa phương. Nhiều đoàn của xã Hòa Hội đã đến tham quan, tìm hiểu cách nuôi và chăm sóc dúi, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân có nhu cầu khởi nghiệp tại quê nhà.
Ông Đặng Thanh Tràng - Chủ tịch Hội Nông dân xã Hòa Hội, đánh giá mô hình nuôi dúi của Kha bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình. Theo ông Tràng, địa phương sẵn sàng xem xét hỗ trợ vốn để người dân có điều kiện mở rộng mô hình, từng bước nâng cao thu nhập.
