Sự phát triển của AI đang thúc đẩy việc chế tạo các loại máy bay không người lái, robot, xe tăng, tàu ngầm và nhiều phương tiện quân sự có khả năng tự thực hiện các cuộc tấn công gây chết người mà không cần con người trực tiếp tham gia.
Các loại vũ khí bán tự động có AI hỗ trợ đã được sử dụng tại Ukraine, Sudan và Trung Đông, bất chấp những lo ngại về đạo đức và trách nhiệm.
Hội nghị do Liên Hợp Quốc (LHQ) chủ trì sẽ diễn ra từ ngày 16/11 tại Geneva, dự kiến sẽ quyết định có khởi động đàm phán về một thỏa thuận mang tính ràng buộc pháp lý nhằm cấm hoặc quản lý các hệ thống vũ khí sát thương tự động (LAWS) hay không.
Phần lớn trong số 128 quốc gia thành viên tham gia Công ước về các loại vũ khí thông thường ủng hộ việc khởi động đàm phán. Tuy nhiên, những cường quốc quân sự như Mỹ, Nga và Israel phản đối, cho rằng luật nhân đạo quốc tế hiện hành đã đủ để điều chỉnh việc sử dụng loại vũ khí này.
Lãnh đạo LHQ, Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) và Giáo hoàng Leo đều đã cảnh báo về những nguy cơ từ vũ khí tự động, đồng thời lên tiếng ủng hộ việc thiết lập các quy định kiểm soát.
Hai nhà ngoại giao nói với Reuters rằng các cuộc thảo luận được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, các quốc gia vẫn có thể tìm được điểm chung để đạt được thỏa thuận trước khi tuần này kết thúc.
Theo một nhà ngoại giao, mọi phương án đều đang được xem xét, từ thỏa thuận có tính ràng buộc pháp lý, thỏa thuận không mang tính bắt buộc cho đến một cơ chế kết hợp cả hai.
Các tổ chức vận động kiểm soát vũ khí cảnh báo rằng hệ thống vũ khí tự động có thể hoạt động theo những cách khó dự đoán, làm gia tăng nguy cơ xảy ra sai sót gây chết người.
Bà Anna Hehir, người đứng đầu bộ phận quản trị AI quân sự tại Viện Future of Life, một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Mỹ chuyên nghiên cứu và giảm thiểu rủi ro từ các công nghệ tiên tiến, cho rằng vũ khí tự động sát thương không còn là một khái niệm khoa học viễn tưởng.
Bà dẫn các thông tin truyền thông về việc các hệ thống vũ khí hoàn toàn tự động đã được sử dụng tại Ukraine.
Trong khi đó, Mỹ ủng hộ việc xây dựng các hướng dẫn thay vì áp đặt quy định có tính ràng buộc pháp lý.
Washington cho rằng luật pháp quốc tế hiện đã cung cấp khuôn khổ điều chỉnh hoạt động tác chiến. Ngược lại, Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế cho rằng luật nhân đạo quốc tế hiện hành chưa giải quyết đầy đủ các rủi ro đặc thù do vũ khí tự động gây ra.
Tháng 10 năm nay tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, 163 quốc gia đã thông qua nghị quyết kêu gọi tiến hành đàm phán nhằm xây dựng các quy định kiểm soát vũ khí tự động.
Năm quốc gia bỏ phiếu chống gồm Mỹ, Nga, Belarus, Israel và Triều Tiên. Tuần trước, Triều Tiên tuyên bố đã phát triển hệ thống ngư lôi mới tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Chín quốc gia bỏ phiếu trắng, trong đó có Iran, Ả-rập Xê-út và Trung Quốc.