Chuyện gọi yến về đảo ‘bình phong’ trước mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp

TPO - Từ khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhìn ra biển, Hòn Nồm nằm án ngữ trước Vũng Chùa như một bức bình phong. Hòn đảo từng được ví là “vương quốc yến sào” nay vẫn có chim yến bay qua, nhưng trong hang không còn thấy tổ. Một đề xuất hợp tác kéo dài 10 năm đang được đặt ra để gọi đàn yến về.

Chim còn bay quanh đảo, trong hang không còn thấy tổ

Hòn Nồm, còn gọi là đảo Yến, nằm ngoài khơi Vũng Chùa, xã Phú Trạch, tỉnh Quảng Trị. Từ bờ nhìn ra, dáng đảo trải ngang trước vịnh nhỏ, che chắn cho vùng nước phía trong. Cũng bởi thế, Hòn Nồm được ví như bức bình phong trước khu mộ Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

img-4964-2672x1600.jpg
Hòn Nồm, hay còn gọi là Đảo Yến như một bình phong che chắn trước khu mộ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Cửa hang Yến quay về hướng đông, phía đón sóng biển mùa đông. Hang cao khoảng 10 m, rộng 8 m, ăn sâu vào lòng đảo chừng 50 m. Ngày 24/9/2026, đoàn khảo sát phối hợp với lực lượng biên phòng ghi nhận một số chim yến bay lượn quanh Hòn Nồm. Khi kiểm tra bên trong hang, đoàn chưa phát hiện tổ yến.

Cái tên đảo Yến gợi nhớ thời chim về làm tổ trên những vách đá trong hang. Có thời, người dân tự vào hang lấy tổ, việc thu hái thiếu kiểm soát. Đó là một trong những tác động được nhắc đến khi lý giải sự thưa vắng của đàn yến. Dự thảo đề án cho biết, cần xác minh phản ánh về việc tự ý vào hang và tiếp tục theo dõi ảnh hưởng của sóng gió, nước biển tràn vào, nhiệt độ và độ ẩm bên trong.

img-4956.jpg
Cửa hang Yến quay về hướng đông, phía đón sóng biển mùa đông.

Hòn Nồm từng có một lần gây dựng lại đàn yến. Tháng 1/2011, Công ty Yến sào Khánh Hòa khảo sát và chưa ghi nhận dấu hiệu chim cư trú trong hang. Tháng 7 cùng năm, doanh nghiệp ký hợp đồng với UBND xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình trước đây, đưa người và thiết bị ra đảo để bảo vệ hang, cải thiện điều kiện cư trú và dẫn dụ chim yến.

Trong thời gian hợp tác, Hòn Nồm từng ghi nhận khoảng 40 - 45 tổ mỗi năm. Hợp đồng được thanh lý vào tháng 9/2020. Đến tháng 3/2021, công ty bàn giao tài sản cho địa phương. Lực lượng bảo vệ thường trực do doanh nghiệp bố trí cũng dừng hoạt động sau khi kết thúc hợp tác.

img-4959-3380x2280.jpg
Trong thời gian hợp tác, Công ty Yến sào Khánh Hoà từng ghi nhận trong hang Yến khoảng 40 - 45 tổ mỗi năm.

Mười năm để gọi yến về

Từ khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp về yên nghỉ tại Vũng Chùa, nhiều ý tưởng khôi phục đảo Yến được đặt ra. Đàn yến trở về có thể giúp gìn giữ nét riêng của vùng biển này, tạo thêm điểm nhấn cho du lịch Vũng Chùa - Đảo Yến và mở ra cơ hội phát triển kinh tế từ yến sào nếu quần thể phục hồi ổn định.

Trong đề án gửi địa phương xem xét, Công ty Yến sào Khánh Hòa đề xuất hợp tác 10 năm. Những việc đầu tiên là khảo sát hang, đo nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và theo dõi đường bay của chim theo mùa. Doanh nghiệp cũng dự kiến bố trí người bảo vệ thường trực, xem xét sửa nhà bảo vệ hiện có, lắp camera và thí điểm dùng âm thanh dẫn dụ yến. Kinh phí dự trù cho đợt triển khai ban đầu hơn 807 triệu đồng.

img-4957.jpg
Các công trình đang hiện hữu trên đảo Yến.

Theo thông báo ngày 9/11/2026 của Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị, doanh nghiệp được yêu cầu gửi đề án trong tháng 11, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, tham mưu trước ngày 15/12, hướng tới triển khai trong quý I/2027. Dự thảo cũng đề xuất nghiên cứu hành lang bảo vệ hang yến trên đất liền và vùng biển tiếp giáp, hạn chế tiếng ồn và các hoạt động có thể làm xáo trộn nơi chim cư trú.

Việc khai thác tổ yến chỉ được xem xét khi quần thể phục hồi và có chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền. Trước mắt, những người làm đề án sẽ theo dõi từ các dấu hiệu nhỏ nhất ở Hòn Nồm: chim có bay sát cửa hang, có vào hang trú và có để lại những tổ mới trên vách đá hay không.

Cùng chuyên mục

[VIDEO] Cảnh sát giải cứu 9 cô gái mắc kẹt trong thang máy ở TPHCM

TPO - Ngày 16/11, Công an TPHCM cho biết, Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) và Cứu nạn cứu hộ (CNCH) vừa giải cứu 9 người mắc kẹt trong thang máy tại một tòa nhà trên đường Nguyễn Tri Phương, phường Diên Hồng. Cụ thể: Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Khu vực 10 điều động 2 xe cùng 12 cán bộ, chiến sĩ do Trung tá Phan Vũ Phong - Phó Đội trưởng, chỉ huy đến hiện trường, giải cứu thành công các nạn nhân.

Báo Tiền Phong vẫn luôn xứng đáng với tên gọi ‘Tiền Phong’ trên mặt trận thông tin

Báo Tiền Phong vẫn luôn xứng đáng với tên gọi ‘Tiền Phong’ trên mặt trận thông tin

TPO - Chúc mừng Báo Tiền Phong dịp kỷ niệm 73 năm ra số báo đầu tiên, anh Nguyễn Tường Lâm – Bí thư BCH Trung ương Đoàn ghi nhận suốt hơn bảy thập kỷ qua, những người làm báo Tiền Phong đã đối mặt với không ít áp lực, thử thách, song những kết quả đạt được rất đáng tự hào. Báo Tiền Phong vẫn luôn xứng đáng với tên gọi Tiền Phong trên mặt trận thông tin, đặc biệt là thông tin chính thống.

Lừa đảo có mạng lưới, phòng vệ vẫn đơn lẻ?

Lừa đảo có mạng lưới, phòng vệ vẫn đơn lẻ?

TPO - Hơn 1.800 vụ lừa đảo trực tuyến được ghi nhận trong chín tháng đầu năm 2026. Khi tội phạm ngày càng tinh vi, người dùng không thể mãi tự bảo vệ mình bằng sự cảnh giác đơn lẻ. Một phản ánh kịp thời, nếu được xác minh và chia sẻ đúng cách, có thể trở thành lời cảnh báo giúp bảo vệ cả cộng đồng.

Hà Nội đặt mục tiêu nâng chỉ tiêu cây xanh đô thị lên trên 10m2/người vào năm 2030Ảnh: Trọng Tài

Hà Nội sẽ thay thế các loại cây không phù hợp, tăng diện tích cây xanh: Mỗi phố một loài cây

TP - Nhắc đến phố Phan Đình Phùng (Hà Nội), người ta nhớ hàng sấu; nhắc đến phố Lò Đúc, người ta nhớ sao đen; nhắc đến phố Nguyễn Du, ai mà không nghĩ ngay đến “mùa hoa sữa về thơm từng cơn gió”. Hà Nội đang định hướng lựa chọn cây chủ đạo cho từng tuyến phố, đưa sắc lá, dáng cây vào cách nhận diện đô thị.

Thủ tướng: Nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp

Thủ tướng: Nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp

TPO - Chiều 15/11, tại Manila, Philippines, Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự Phiên họp hẹp của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49, do Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. chủ trì. Phiên họp tập trung thảo luận về tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, trao đổi về tình hình thế giới, các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các đối tác Pháp ngữ về AI, bán dẫn

Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các đối tác Pháp ngữ về AI, bán dẫn

TPO - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các nước và đối tác Pháp ngữ trong những lĩnh vực giàu tiềm năng như AI, công nghệ số, công nghiệp bán dẫn và chuyển đổi xanh; hoan nghênh các dự án đầu tư ứng dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển và đào tạo nguồn nhân lực.