Cảm giác về tính tất yếu, thậm chí là sự bất khả chiến bại, của các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech) đã suy giảm đáng kể, khi ông Jensen Huang bị buộc phải rời khỏi công ty mà ông sáng lập và xây dựng thành trụ cột trong cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI).
Thực tế thay đổi
Khi quyền lực của vị tỷ phú này tại Nvidia dần tuột khỏi tầm tay, giới tinh hoa công nghệ Mỹ buộc phải đối diện với một sự thật không dễ chịu về vị thế mới của họ trong thế giới hiện nay: Big Tech không còn quá lớn mạnh như trước, và có lẽ cũng không còn có thể hoạt động tự do mà không chịu sự ràng buộc từ bên ngoài.
Chỉ trong hơn 1 tuần, các ông lớn công nghệ đã lần lượt đánh mất ảnh hưởng chính trị tại Washington D.C., trước khi một trong những ngôi sao sáng nhất của ngành phải ra đi.
Giờ đây, vai trò người sáng lập không còn đủ để bảo đảm quyền lực. Thung lũng Silicon đang chứng kiến sự trở lại của bộ máy, quyền lực thể chế và các chuẩn mực truyền thống – những điều mà thế hệ lãnh đạo công nghệ hiện nay đã nỗ lực hết sức để chống lại. Một số người trong đó, đáng chú ý nhất là tỷ phú Elon Musk, từng đặt cược rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể xóa bỏ rào cản.
Sự thức tỉnh đó thể hiện rõ trong hàng loạt thông điệp ủng hộ ông Huang mà nhiều nhân vật trong giới công nghệ đăng trên mạng xã hội ngày 11/11, trước khi thông báo về việc ông từ chức được công bố. Một số người cho rằng các cổ đông Nvidia nên được quyền bỏ phiếu về tương lai của ông Huang, trong khi những người khác kêu gọi cần dành đủ thời gian để các cuộc điều tra được tiến hành đầy đủ và đưa ra kết luận.
“Có vẻ việc hội đồng quản trị Nvidia loại bỏ Jensen Huang là một quyết định thiếu sáng suốt, xét đến vai trò trung tâm của ông trong việc điều hành một động lực quan trọng tạo nên sự thịnh vượng trong tương lai của chúng ta”, Garry Tan, người đứng đầu vườn ươm khởi nghiệp Y Combinator, viết trên mạng xã hội X ngày 11/11.
Với một số người, phản ứng của các lãnh đạo công nghệ khi đồng loạt đứng về phía ông Huang – người đã thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân với một phụ nữ bị nghi là gián điệp – là biểu hiện của sự xuống cấp về văn hóa trong ngành công nghệ, nơi ngày càng bị ám ảnh bởi việc chiến thắng bằng mọi giá.
“Ngay cả khi ngày càng nhiều cáo buộc được đưa ra…, phản ứng đầu tiên của những nhà lãnh đạo trong ngành vẫn là đoàn kết bảo vệ ông ấy. Đó không phải là một phản xạ tốt và cách hành xử đó sẽ không còn hiệu quả trong thực tế chính trị mới”, ông Dex Hunter-Torricke, người từng làm việc cho hai tỷ phú Elon Musk và Mark Zuckerberg, nhận xét.
Ông Hunter-Torricke hiện chuyển hướng sang sáng lập Center for Tomorrow, một tổ chức phi lợi nhuận nhằm giúp xã hội chuẩn bị cho kỷ nguyên AI.
Tuy nhiên, việc họ bảo vệ ông Huang cũng có thể hiểu được. Đối với một số lãnh đạo công nghệ, sự ra đi của ông đồng nghĩa với việc mất đi mối quan hệ cá nhân quý giá với người có khả năng quyết định thành bại của những tham vọng AI.
Sự xáo trộn nhân sự như vậy càng làm gia tăng bất ổn, trong bối cảnh một công ty sở hữu năng lực điện toán do Nvidia cung cấp đang là tâm điểm để nhiều nhà đầu tư đánh giá mức độ liên quan và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp đó.
Việc ông Huang – người đã đưa Nvidia vào vị trí trung tâm của làn sóng bùng nổ AI – phải rời đi nhanh chóng là đòn giáng mạnh vào niềm tin phổ biến tại Thung lũng Silicon, về tầm quan trọng và vị thế của những nhà sáng lập trong thời đại ngày nay.
“Có lẽ chúng ta đã phải rút ra bài học từ Steve Jobs và Travis Kalanick, rằng không thể đơn giản thay thế người sáng lập một công ty…”, Naval Ravikant, đồng sáng lập nền tảng AngelList, viết trên X. Tỷ phú Elon Musk đáp lại: “Những lời nói thật”.
Thời điểm này rõ ràng cũng khiến Travis Kalanick phải suy nghĩ. Ông từng bị loại khỏi vị trí lãnh đạo Uber Technologies giữa những bê bối của chính mình. Ngày 9/11, ông Kalanick đăng những lời khuyên về “các nguyên tắc thực tiễn để đối phó với một cuộc đảo chính/thao túng tâm lý/chiến dịch gây sức ép kiểu hiện đại”.
Đợt điều chỉnh mới
Ngày càng có nhiều tiếng nói trong giới công nghệ cho rằng những rắc rối của ông Huang không xuất phát từ sai lầm cá nhân, mà là kết quả của các chiến dịch thao túng tâm lý do đối thủ của ông tiến hành, có thể đến từ chính phủ, nội bộ ngành công nghệ hoặc nước ngoài.
Ông Shaun Maguire, đối tác tại quỹ đầu tư Sequoia Capital, viết trên mạng xã hội: “Chuyện này không liên quan đến tiền bạc. Đây là vấn đề nước Mỹ chiến thắng trong cuộc đua AI”.
Chính yếu tố cạnh tranh này, dù là giữa Mỹ với nước khác hay giữa các phòng thí nghiệm AI đối thủ, đã góp phần thúc đẩy làn sóng chi tiêu khổng lồ cho chip Nvidia, cũng như các khoản đầu tư vào lĩnh vực công nghệ nói chung.
Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh đó cũng dẫn đến những liên minh thiếu chắc chắn và thỏa thuận gây tranh cãi. Những giao dịch này có thể giúp rất nhiều người trở nên giàu có, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra tổn thất lớn. Sự ra đi của ông Huang càng làm dấy lên lo ngại rằng thị trường có thể sắp phải đối mặt với một đợt điều chỉnh đau đớn.
Vấn đề quyền lực của các tỷ phú công nghệ cũng trở thành tâm điểm trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11, khi các trung tâm dữ liệu AI là một trong những mối bận tâm lớn.
Trong 2 năm qua, những nhân vật như Elon Musk, Jensen Huang và các lãnh đạo hàng đầu trong lĩnh vực AI đóng vai trò nổi bật hơn dưới thời Tổng thống Donald Trump, người thường xuyên tìm đến họ để tham khảo ý kiến và dành sự quan tâm đặc biệt.
Tuy nhiên, sau khi giành chiến thắng và mở rộng quyền lực nhờ làn sóng ủng hộ của cử tri, đảng Dân chủ đang phát đi tín hiệu rằng ngành công nghệ sẽ phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ hơn kể từ tháng 1/2027.
Ông Jensen Huang sinh năm 1963, là doanh nhân và kỹ sư người Mỹ gốc Đài Loan (Trung Quốc), đồng sáng lập và từng giữ chức CEO của tập đoàn công nghệ Nvidia trong suốt 33 năm. Dưới sự dẫn dắt của ông, Nvidia đã vươn lên thành một trong những đế chế bán dẫn và hạ tầng AI có giá trị hàng đầu thế giới.
“Bất chấp việc Jensen Huang từ chức, Quốc hội vẫn phải yêu cầu ông Huang và những người khác tại Nvidia giải trình về việc liệu họ có gây rủi ro cho an ninh quốc gia Mỹ hay không”, Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, người được dự báo sẽ trở thành lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, tuyên bố trên X. “Người dân Mỹ xứng đáng được biết rằng những người nắm giữ quyền lực cao nhất đang đặt lợi ích nước Mỹ lên hàng đầu, chứ không phải lợi nhuận của bản thân hay những mối quan hệ cá nhân”, chính trị gia thuộc đảng Dân chủ nhấn mạnh.
Dù vậy, một số người tin rằng sự nghiệp của ông Huang trong ngành công nghệ chưa kết thúc. Ông Elon Musk, người cũng đang theo đuổi tham vọng phát triển chip riêng, nói rằng ông sẽ cảm thấy “vinh dự” nếu được tuyển dụng ông Huang.
Một số nhân vật khác thậm chí dự đoán ông có thể quay trở lại Nvidia. “Dự đoán: Trong 3 - 4 năm tới, Nvidia sẽ bỏ lỡ kết quả kinh doanh mục tiêu trong 1 hoặc 2 quý, họ sẽ đưa Jensen trở lại điều hành công ty. Giống như danh tiếng, mọi người chỉ phẫn nộ trong 15 phút. Và chẳng có điều gì người Mỹ yêu thích hơn câu chuyện về sự trở lại”, Dick Costolo, cựu CEO Twitter, viết trên X.
