Đây là lần đầu tiên vấn đề gắn kết tư cách thành viên NATO với các nhượng bộ về lãnh thổ được nêu ra trong các cuộc đàm phán, ông Zelensky nói hôm 14/11.
"Phía Mỹ đã đặt câu hỏi: Nếu Ukraine gia nhập NATO thì sao? Liệu Ukraine có rút khỏi Donbass không?”, ông nhắc lại. "Đó là lý do vì sao tôi tin rằng vấn đề NATO lại được đưa ra thảo luận. Nhưng các bạn cũng đã nghe những tín hiệu từ Nga, và đây là một cuộc đối thoại cực kỳ khó khăn”.
Từ lâu, Nga đã khẳng định việc Ukraine gia nhập NATO là "lằn ranh đỏ" đối với Mátxcơva, đồng thời viện dẫn vấn đề này là một trong những lý do dẫn đến việc xung đột bùng phát vào năm 2022.
Ông Zelensky tái khẳng định lập trường rằng Kiev không sẵn sàng nhượng bộ lãnh thổ. Tuy nhiên, ông cho biết nếu nhận được một gói thỏa thuận toàn diện - bao gồm các bảo đảm an ninh, quyền xây dựng một quân đội Ukraine hùng mạnh với nguồn tài chính đầy đủ, cùng kinh phí tái thiết - thì ông sẽ đưa vấn đề này ra trưng cầu dân ý trên toàn quốc.
Đồng quan điểm với các lãnh đạo châu Âu, ông Zelensky bác bỏ đề xuất của Nga về việc đạt được một thỏa thuận toàn diện về cấu trúc an ninh châu Âu trước khi thống nhất các chi tiết cụ thể để chấm dứt xung đột tại Ukraine.
"Chúng ta không thể đảo ngược mọi thứ, bắt đầu bằng việc thảo luận thay đổi khuôn khổ an ninh trên thế giới hoặc trên toàn châu lục, rồi mới bàn đến chuyện chấm dứt cuộc xung đột này. Cuộc xung đột này phải được chấm dứt trước tiên”, ông nói.
Ông Zelensky cũng bác bỏ đề xuất của Nga về một lệnh ngừng bắn nhân đạo cục bộ tại Kostiantynivka, thành phố đang là tâm điểm giao tranh ở vùng Donetsk. Thay vào đó, Ukraine đã đề xuất một danh sách gồm bảy hoặc tám khu định cư khác ở tiền tuyến - nơi thường dân, bao gồm cả trẻ em, đang bị mắc kẹt - để cân nhắc một thỏa thuận ngừng bắn vì mục đích nhân đạo.
Hai ngày đàm phán giữa Ukraine và Nga dưới sự trung gian của Mỹ đã kết thúc hôm 11/11 tại thủ đô của Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) mà không đạt được bước đột phá đáng kể nào. Tuy nhiên, theo ông Zelensky, các bên đã nhất trí về một cuộc trao đổi tù nhân quy mô lớn, lên đến khoảng 1.000 người. Con số cụ thể cho đợt trao đổi tù nhân này vẫn đang trong quá trình thảo luận.
Tổng thống Ukraine tiết lộ, các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đã cam kết sẽ đề cập đến vấn đề ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc gặp tại Mátxcơva hôm 12/11.
Ông Zelensky đã gặp ông Witkoff và ông Kushner tại Ireland sau khi họ kết thúc các cuộc đàm phán ở Mátxcơva. Trong đó, các nhà đàm phán Mỹ thông báo rằng tất cả các bên đã đồng ý để châu Âu có một ghế tại bàn đàm phán trong các cuộc thương thảo hòa bình sắp tới.
Trước đó tại Abu Dhabi, các đại diện từ châu Âu đã có các cuộc trao đổi riêng với giới chức Mỹ và Ukraine, nhưng không trực tiếp ngồi vào bàn đàm phán.
Tại hội nghị thượng đỉnh ở Ireland, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đã thống nhất rằng phái đoàn châu Âu tham gia bất kỳ cuộc đàm phán hòa bình nào về Ukraine sẽ bao gồm 5 quốc gia - Anh, Pháp, Đức, Ý, Ba Lan - bên cạnh các quan chức của EU.
