Sinh sống ở Fort Lauderdale (Florida, Mỹ) - nơi có vô số quán bar, nhà hàng và địa điểm giải trí để giới trẻ tiêu tiền - Natalie Baddour lại không mấy hứng thú với những trò tiêu khiển đó.
Ngược lại, cô gần như "ám ảnh" với việc tiết kiệm. Ở tuổi 26, cô có được khoản tích lũy lên đến 300.000 USD (7,9 tỉ đồng) nhờ dành dụm hơn một nửa thu nhập từ công việc kinh doanh hàng hóa tại tập đoàn cung cấp sản phẩm thú cưng Chewy Inc., cộng với lợi nhuận từ việc bán cổ phiếu của công ty.
Để được như vậy, Baddour chọn ở ghép với người khác, hạn chế đi chơi, tự nấu ăn và vẫn sử dụng chiếc ô tô cũ. Cô chấp nhận lối sống tiết kiệm đó để đổi sự an toàn tài chính trong tương lai.
“Đối với tôi, việc nỗ lực kiếm tiền khi còn trẻ rất quan trọng. Tôi tin đó là chìa khóa để có được cuộc sống mình mong muốn”, Baddour chia sẻ.
Trong khi nhiều người trẻ đổ tiền vào các kênh đầu tư rủi ro như tiền mã hóa hay thị trường dự đoán, một bộ phận Gen Z lại có cách tiếp cận cuộc sống trái ngược hoàn toàn: Mở tài khoản hưu trí từ sớm và dồn nhiều tiền nhất có thể vào đó.
Xu hướng này được gọi với cái tên là "retirement-maxxing" - tối đa hóa quỹ hưu trí. Đây không phải trào lưu nhất thời, mà phần nào phản ánh cách người trẻ ứng phó với hiện thực xã hội.
Giá nhà tăng cao, lãi suất leo thang khiến việc sở hữu bất động sản ngày càng xa vời với người trẻ Mỹ. Quỹ tín thác của chương trình An sinh Xã hội Mỹ được dự báo cạn kiệt vào năm 2032. Trong khi đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đe dọa thay thế nhiều vị trí việc làm, đặc biệt là các vị trí cấp thấp.
Trong bối cảnh đó, nhiều người tin tiết kiệm càng nhiều càng tốt ngay từ bây giờ sẽ mang lại sự an toàn và tự do trong tương lai, dù phải mất nhiều năm mới có thể tận hưởng thành quả.
Theo khảo sát năm 2024 của Charles Schwab, Gen Z bắt đầu tiết kiệm và đầu tư từ năm 19 tuổi. Trong khi đó, Gen X (sinh từ 1965-1980) bắt đầu tiết kiệm ở tuổi 32, còn thời điểm tiết kiệm của các Baby Boomers (sinh từ 1946-1955) là từ 35 tuổi.
Dữ liệu của Vanguard Group cũng cho thấy 1/3 người thuộc Gen Z nộp vào tài khoản hưu trí cá nhân (IRA) mức tối đa theo quy định là 7.000 USD (184 triệu đồng) trong năm 2025.
Ngoài ra, theo báo cáo năm 2024 của Investment Company Institute và Đại học Chicago, Gen Z đã vượt các thế hệ trước về tốc độ tích lũy cho hưu trí. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, tài sản trong tài khoản hưu trí của họ hiện cao gần gấp ba lần so với các hộ gia đình thuộc Gen X ở cùng độ tuổi vào năm 1989.
Dan Egan - Phó Chủ tịch phụ trách tài chính hành vi và đầu tư tại nền tảng quản lý tài sản Betterment, đánh giá động lực của trào lưu tích cóp lương hưu của Gen Z xuất phát từ cảm giác bất an trước tương lai.
Một bộ phận người trẻ theo đuổi xu hướng FIRE (Financial Independence, Retire Early - Độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm). Họ hướng đến việc có thể nghỉ hưu trước tuổi 65.
Có hai luồng quan điểm vấn đề này. Một nhóm mong muốn có một tuổi già ổn định. Số khác mong có đủ tiền dự phòng để không phải gắn bó với công việc mà họ không yêu thích.
Grace Colvin (26 tuổi), sống tại Chicago, hiện tiết kiệm được khoảng 100.000 USD (2,63 tỉ đồng). Thu nhập của cô chủ yếu đến từ công việc trong lĩnh vực tư vấn quản lý.
Colvin tự tạo dựng cho mình một khoản đảm bảo để không bị ràng buộc bởi bất cứ điều gì.
Có người ủng hộ Colvin tích lũy cho tương lai, nhưng cũng không ít cư dân mạng có quan điểm chỉ sống cho hiện tại vì bi quan về kinh tế toàn cầu.
Colvin không phản bác những người có suy nghĩ khác mình. Cô cho rằng đó là những cách khác nhau để Gen Z đối mặt với nỗi lo về kinh tế.
Tiết kiệm là tốt, nhưng cái gì quá cũng dễ thành tiêu cực. Andy Reed - Giám đốc nghiên cứu kinh tế học hành vi tại Vanguard, cho biết một số người trẻ mải mê tích lũy tài sản đến mức để nợ thẻ tín dụng ngày một chồng chất. Quá chú trọng mục tiêu dài hạn khiến họ bỏ qua việc kiểm soát các khoản nợ trước mắt.
"Nhiều người nghĩ mình đang tối ưu hóa tương lai, nhưng thực tế lại phải trả nhiều tiền lãi hơn hoặc thu được ít lợi ích hơn, vì không giải quyết các vấn đề tài chính theo đúng trình tự”, ông Reed nhận định.
Dù vậy, với nhiều Gen Z, viễn cảnh được tự do về tài chính vẫn đủ hấp dẫn để họ kiên trì theo đuổi mục tiêu tiết kiệm.
Emmanuel Daniel (24 tuổi), chuyên viên phân tích tài chính của American Express Co. ở Bronx (New York), bắt đầu tiết kiệm và đầu tư từ năm 18 tuổi. Đến nay, Daniel tích lũy được khoảng 92.000 USD (2,4 tỉ đồng) trong các tài khoản tiết kiệm và đầu tư. Thay vì chi tiêu cho những thú vui đắt đỏ, anh chủ yếu tham gia các hoạt động miễn phí hoặc chi phí thấp.
"Tôi tiết kiệm vì muốn có được sự tự do. Tự do thức dậy mỗi ngày với cảm giác mình hoàn toàn làm chủ thời gian và cuộc sống của chính mình”, Daniel chia sẻ.
