Chấm dứt hoạt động Quỹ Bình ổn giá xăng dầu
Bộ Công Thương vừa trình Chính phủ dự thảo nghị định về kinh doanh xăng dầu lần thứ 15 với những điều chỉnh hệ thống phân phối, quản lý nguồn hàng, chiết khấu và xử lý Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (Quỹ).
Theo dự thảo, việc trích lập, chi sử dụng Quỹ để bình ổn giá sẽ chấm dứt kể từ ngày nghị định có hiệu lực. Việc quản lý số dư, đối chiếu, kiểm toán, quyết toán và xử lý các nghĩa vụ tài chính phát sinh trước thời điểm này tiếp tục được thực hiện.
Bộ Công Thương đề xuất tách xử lý hai nguồn tiền: Nguồn trích lập từ giá bán xăng dầu và nguồn tạm ứng ngân sách. Doanh nghiệp đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư đến hết ngày liền trước khi nghị định có hiệu lực, chuyển nộp toàn bộ số dư dương trong 30 ngày kể từ ngày nghị định có hiệu lực.
Tiền từ nguồn trích lập qua giá bán được nộp vào tài khoản Quỹ do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước. Tiền từ nguồn tạm ứng ngân sách chuyển về tài khoản quản lý kinh phí tạm ứng do Bộ Công Thương quản lý.
Sau khi hoàn tất bù trừ số dư nguồn trích lập qua giá bán, Bộ Tài chính bàn giao tài khoản Quỹ tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương. Bộ Công Thương tổng hợp, đối chiếu số liệu cả hai nguồn, xây dựng phương án quyết toán và hoàn trả ngân sách, thống nhất với Bộ Tài chính trước khi báo cáo Chính phủ.
Không cần hoàn trả đủ 8.000 tỷ đồng ngân sách tạm ứng
Tại dự thảo, Bộ Công Thương đưa ra các trường hợp xử lý khoản tạm ứng 8.000 tỷ đồng. Nếu Quỹ không còn dư hoặc âm, số tiền còn lại được nộp toàn bộ vào ngân sách. Phần thiếu so với khoản tạm ứng 8.000 tỷ đồng được quyết toán vào chi ngân sách hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng xăng dầu, không xem là khoản nợ phải thu hồi.
Trường hợp nguồn tạm ứng không đủ 8.000 tỷ đồng và không phát sinh số dư âm thì toàn bộ số dư được hoàn trả lại ngân sách. Phần thiếu cũng được đề xuất quyết toán thành chi ngân sách hỗ trợ trực tiếp người tiêu dùng, không xem là khoản nợ phải thu hồi.
Với trường hợp đồng thời đáp ứng hai điều kiện: Quỹ dư và nguồn tạm ứng ngân sách đạt trên 8.000 tỷ đồng, Bộ Công Thương đề xuất hoàn trả ngay 8.000 tỷ đồng vào ngân sách. Toàn bộ số dư còn lại được giữ và hạch toán thành nguồn kinh phí giao Bộ Công Thương mua xăng dầu dự trữ quốc gia, phục vụ điều tiết, bình ổn thị trường.
Trước đó, Bộ Công Thương đề xuất dừng trích lập, chi sử dụng Quỹ từ ngày 1/1/2027, có ngoại lệ để xử lý nguồn tạm ứng ngân sách. Nếu dự tính đến tháng 1/2027, số dư nguồn tạm ứng tại các đầu mối chưa đủ hoàn trả ngân sách, Bộ Công Thương tiếp tục điều hành trích lập đến khi đủ hoàn trả.
Việc sửa phương án xử lý Quỹ diễn ra trong bối cảnh Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận về hoạt động kinh doanh xăng dầu. Theo kết luận, 20 doanh nghiệp đầu mối thực hiện trích lập, chi sử dụng Quỹ không theo quy định của Nghị định 95/2021/NĐ-CP, mà thực hiện tại thời điểm lập hóa đơn theo hướng dẫn của các thông tư, để được chi khoảng 2.209 tỷ đồng dù lượng xăng dầu chưa tiêu thụ.
Một số doanh nghiệp lập hóa đơn bán cho công ty con để được chi Quỹ dù lượng xăng dầu chưa ra khỏi hệ thống doanh nghiệp.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì, Bộ Tài chính phối hợp nghiên cứu chấm dứt Quỹ hiện hành, thay bằng dự trữ quốc gia, dự trữ bắt buộc tại đầu mối, chính sách thuế và các công cụ điều tiết khác; duy trì và nâng mức dự trữ bắt buộc, tăng cường dự trữ quốc gia thông qua hệ thống kho, bể dung tích lớn.
