Trợ lý tổng thống Nga kiêm trưởng phái đoàn đàm phán của Mátxcơva - ông Vladimir Medinsky - cho biết, vòng đàm phán ba bên lần này tập trung vào cấu trúc an ninh châu Âu.
Mátxcơva thông báo rằng hai bên đã tìm thấy điểm chung trong một số vấn đề. Các nhà đàm phán Mỹ cũng ghi nhận những tiến bộ, nhưng thừa nhận rằng các vấn đề hóc búa nhất liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine vẫn chưa được giải quyết.
Lãnh đạo Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine - ông Rustem Umerov - đã dẫn đầu phái đoàn Kiev. Các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner đóng vai trò trung gian trong các cuộc họp kín.
Trao đổi tù nhân quy mô lớn
Kết quả thực tế rõ ràng nhất - nếu không muốn nói là duy nhất - của cuộc đàm phán kéo dài hai ngày là thỏa thuận về nguyên tắc đối với việc trao đổi tù nhân quy mô lớn giữa Nga và Ukraine. Thông tin này đã được ông Medinsky công bố hôm 11/11.
Ông Umerov xác nhận thỏa thuận trên, trong khi ông Kushner hoan nghênh kế hoạch trao đổi này, gọi đây là “đợt thả tù nhân mang tính nhân đạo lớn nhất” kể từ khi xung đột nổ ra.
Trung tướng Aleksandr Zorin - Phó Cục trưởng Cục Thông tin thuộc Bộ Tổng tham mưu, thành viên phái đoàn Nga - cho biết việc trao đổi có thể diễn ra trong vòng hai đến ba tuần tới, sau khi các thủ tục liên quan được hoàn tất.
Thỏa thuận này nối tiếp lệnh ngừng bắn nhân đạo kéo dài 6 ngày tại thị trấn Oleshky (thuộc tỉnh Kherson) - một sáng kiến có sự tham gia của Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump, giúp sơ tán hàng trăm thường dân.
An ninh châu Âu là trọng tâm hàng đầu
Ông Medinsky cho biết, “chủ đề trọng tâm” của các cuộc thảo luận chính là an ninh châu Âu, đồng thời lập luận rằng để chấm dứt xung đột tại Ukraine, cần phải giải quyết những khiếm khuyết trên toàn châu lục.
“Về cơ bản, toàn bộ cơ thể đang bị bệnh, còn Ukraine chỉ là nơi khối áp xe vỡ ra. Vì vậy, cần phải điều trị cho cả cơ thể chứ không thể chỉ dán một miếng băng cá nhân là xong”, ông ví von, nhắc lại rằng các mối quan ngại và đề xuất về an ninh của Nga đã bị phớt lờ suốt nhiều thập kỷ qua.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng nhấn mạnh rằng cần thiết lập các thỏa thuận an ninh rộng lớn hơn trước khi các cuộc thảo luận có thể chuyển sang giai đoạn giải quyết xung đột.
Tương tự, ông Kushner cũng gắn một thỏa thuận lâu dài cho Ukraine với các khuôn khổ an ninh châu Âu rộng lớn hơn. Ông nêu rõ các mục tiêu chính của Washington bao gồm: chấm dứt chiến sự, thiết lập các bảo đảm thời hậu chiến, hỗ trợ tái thiết và giải quyết các vấn đề nhân đạo.
Sau các cuộc đàm phán, ông cho biết các bên đã đạt được tiến bộ đáng kể về các bảo đảm an ninh, nhưng chưa công bố chi tiết cụ thể về bất kỳ thỏa thuận nào.
Vấn đề lãnh thổ vẫn là trở ngại
Các cuộc thảo luận an ninh cũng bao gồm vấn đề lãnh thổ, mà ông Kushner mô tả là vấn đề khó giải quyết nhất.
Trong khi các cuộc đàm phán diễn ra, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một lần nữa bác bỏ việc rút lực lượng Ukraine khỏi vùng Donbass. Ông lập luận rằng việc gây áp lực buộc Kiev phải rút quân là cách dễ dàng nhất để Washington đạt được thỏa thuận với Mátxcơva, nhưng ông cho rằng Mỹ nên tìm một “con đường khác”.
Khi được RT hỏi sau cuộc đàm phán về vấn đề lãnh thổ và các thông tin từ phương Tây cho rằng Ukraine từ chối thỏa hiệp, ông Medinsky khẳng định rõ ràng rằng Mátxcơva sẽ không từ bỏ lập trường của mình.
“Mỗi tấc đất của chúng ta sẽ được trả lại cho Nga, bằng cách này hay cách khác”, ông nói. “Hãy cứ để các tờ báo châu Âu tiếp tục sống trong thế giới ảo tưởng của họ”.
Sự lạc quan thận trọng
Ông Medinsky cho biết sau cuộc đàm phán, rằng các bên đã đạt được sự hiểu biết chung về một số vấn đề, nhưng vẫn còn bất đồng ở những vấn đề khác. Đồng thời, ông ca ngợi đặc phái viên Mỹ Witkoff và Kushner là những người chân thành, làm việc hiệu quả và tập trung vào mục tiêu.
Ông Kushner mô tả các cuộc thảo luận là thực chất nhưng đầy khó khăn, đồng thời gọi đây là “bước khởi đầu tốt đẹp”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định các cuộc đàm phán mang tính hiệu quả, nhưng cũng cảnh báo rằng vẫn còn rất nhiều việc phải làm.
Các đại diện Tây Âu từ Anh, Đức, Pháp, Ý và Liên minh châu Âu (EU) đã không được mời tham dự cuộc đàm phán. Thay vào đó, họ đã gặp gỡ các phái đoàn Mỹ và Ukraine ở một địa điểm khác để nắm bắt thông tin về diễn biến đàm phán.
Ông Medinsky cho biết, Nga không gặp gỡ các đại biểu châu Âu, cũng không lên kế hoạch thảo luận với họ.
Ông nhấn mạnh rằng Mátxcơva sẵn sàng xem xét các đề xuất hòa bình từ phía châu Âu, nhưng hiện tại vẫn chưa nhận được bất kỳ đề xuất nào.
Người phát ngôn Điện Kremlin - Dmitry Peskov - cũng để ngỏ khả năng tiếp xúc trong tương lai, song lưu ý rằng các tuyên bố gần đây từ phía châu Âu cho thấy họ chưa có thiện chí đóng góp vào tiến trình hòa bình.
Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?
Sau các cuộc đàm phán, ông Kushner xác nhận sẽ cùng ông Witkoff tới Mátxcơva để gặp Tổng thống Vladimir Putin vào ngày 12/11. Sau đó, hai đặc phái viên sẽ đến Dublin - nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU - để thông tin cho ông Zelensky.
Ngoại trưởng Nga Lavrov cho biết, Tổng thống Putin sẽ quyết định các bước đi tiếp theo của Mátxcơva sau khi lắng nghe ý kiến từ các đặc phái viên Mỹ và nhận báo cáo từ phái đoàn của ông Medinsky. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng Nga vẫn sẽ tiếp tục theo đuổi các mục tiêu của chiến dịch quân sự như đã được ông Putin vạch ra.
Nhà đàm phán Ukraine - David Arakhamia - cũng cho biết vòng đàm phán tiếp theo có thể được lên lịch sau các chuyến đi này, đồng thời bày tỏ hy vọng về một giải pháp trước thềm năm mới.
