Ukraine cần hàng trăm tên lửa Patriot
Ukraine đang đối mặt tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa Patriot có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo của Nga. Trong khi thương vụ mua 500 tên lửa PAC-3 MSE từ Mỹ có thể mất nhiều năm mới được triển khai, Kiev đang tìm cách thuyết phục các đối tác châu Âu chuyển giao tên lửa từ kho dự trữ để bảo vệ bầu trời trong mùa đông tới.
Theo nguồn tin từ RBC-Ukraine và các chuyên gia hàng không, kho tên lửa Patriot của các nước châu Âu có thể là nguồn cung cấp khả thi nhất cho Ukraine trong ngắn hạn.
Tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn các mối đe dọa đạn đạo đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với hệ thống phòng không Ukraine trong năm 2026.
Hồi tháng 2, Đức cam kết cung cấp cho Ukraine 35 tên lửa PAC-3. Tuy nhiên, đến tháng 4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cảnh báo việc bàn giao có thể bị trì hoãn do nhu cầu tăng cao tại Trung Đông, ngay cả khi các nước châu Âu đứng ra tài trợ.
Ngày 13/7, tại cuộc họp của liên minh các nước sẵn sàng hỗ trợ Ukraine, ông Zelensky đề xuất một "gói trang bị mùa đông", gồm 100 tên lửa Patriot mỗi tháng, tương đương 300 quả cho cả mùa đông.
Đến ngày 23/8, Tổng thống Ukraine cho biết Không quân nước này thực tế cần tới 360 tên lửa, trong khi sản lượng toàn cầu vào thời điểm đó chỉ khoảng 600 quả mỗi năm. Ông cũng thông báo đã đạt thỏa thuận với Thủ tướng Đức Friedrich Merz về việc cung cấp 600 tên lửa PAC-2 trong giai đoạn 2027-2028.
Đến tháng 10, ông Zelensky tiếp tục cảnh báo tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, cho biết phần lớn tên lửa PAC-2 và PAC-3 đã được chuyển hướng sang Trung Đông, khiến Ukraine không còn là ưu tiên hàng đầu.
Theo CNN, Ukraine một lần nữa rơi vào tình trạng cạn kiệt tên lửa Patriot. Tổng thống Zelensky cho biết Mỹ hiện chỉ cung cấp khoảng 12 tên lửa loại này mỗi tháng thông qua chương trình PURL, với nguồn tài chính chủ yếu do các đối tác châu Âu đóng góp.
Ông Zelensky cho rằng 500 tên lửa sẽ đủ để đáp ứng nhu cầu phòng không trong những tháng tới nếu Ukraine nhận được khoảng 100 quả mỗi tháng. Để giải quyết tình thế trước mắt, Kiev đề xuất các đối tác tạm chuyển giao tên lửa từ kho dự trữ trong mùa đông 2026-2027, sau đó hoàn trả bằng số tên lửa mua từ Mỹ theo hợp đồng đã ký và thanh toán.
Tổng thống Ukraine thậm chí đề xuất thương lượng với từng đối tác để "đổi vị trí trong danh sách chờ", qua đó nhận trước 10, 20 hoặc 30 tên lửa, với cam kết hoàn trả khi nguồn cung khi Mỹ bàn giao.
Châu Âu còn bao nhiêu tên lửa Patriot?
Hiện chưa có số liệu đầy đủ về kho dự trữ tên lửa Patriot của các quốc gia. Những thông tin được công bố chủ yếu là các con số riêng lẻ, chưa đủ để xác định chính xác khả năng hỗ trợ Ukraine.
Theo Bloomberg, Đức đã vận động một số đối tác, trong đó có Hà Lan, đóng góp khoảng 30 tên lửa PAC-3. Berlin bổ sung thêm 5 quả từ kho dự trữ quân đội, nâng tổng số tên lửa được tập hợp lên khoảng 35.
Ba Lan cũng từng xác nhận chuyển giao một số tên lửa đánh chặn cho Ukraine theo đề nghị của Mỹ và NATO. Warsaw được cho là đang cân nhắc cung cấp thêm một lô tên lửa khác, dù số lượng cụ thể chưa được công bố.
Trong khi đó, tờ Telegraph xác định Hy Lạp và Tây Ban Nha là hai nguồn dự trữ tiềm năng đáng chú ý.
Theo tờ báo này, Hy Lạp sở hữu ít nhất 200 tên lửa PAC-2. Một số tên lửa trong kho được cho là sắp hết thời hạn sử dụng được chứng nhận, tạo thêm cơ sở để xem xét chuyển giao cho Ukraine.
Tây Ban Nha chưa công bố quy mô kho dự trữ Patriot. Madrid mới thông báo chuyển giao 5 tên lửa đánh chặn và chưa đồng ý cung cấp số lượng lớn hơn, bất chấp sức ép từ NATO và Liên minh châu Âu.
Theo Telegraph, kho dự trữ tên lửa Patriot của Mỹ có thể chưa đến 1.700 quả. Tờ báo cũng cho biết khoảng 95% tên lửa Patriot Ukraine nhận được đến từ các thỏa thuận do NATO điều phối, trong đó các nước châu Âu trực tiếp tài trợ cho việc mua sắm từ Mỹ.
Những con số này cho thấy bài toán phòng không của Ukraine không chỉ nằm ở khả năng tài chính hay số lượng hệ thống Patriot được triển khai, mà còn phụ thuộc trực tiếp vào nguồn tên lửa đánh chặn sẵn có.
Trong bối cảnh các hợp đồng mua sắm mới chưa thể đáp ứng nhu cầu trước mắt, việc thuyết phục các đồng minh chia sẻ kho dự trữ được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhất để Ukraine duy trì khả năng đánh chặn tên lửa Nga trong mùa đông tới.
