Ông Hoàng Văn Quân, Bí thư Đảng ủy xã Đại Sơn, chia sẻ với Báo Tiền Phong về định hướng phát huy giá trị cây táo gắn với tạo sinh kế cho người trẻ và giảm nghèo bền vững.
Thưa ông, Đảng ủy xã Đại Sơn xác định thế nào về vai trò của phát triển kinh tế nông nghiệp trong giải quyết việc làm, giảm nghèo, nhất là đối với thanh niên?
Ông Hoàng Văn Quân: Thanh niên là lực lượng có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế ở địa phương. Đây là độ tuổi có sức khỏe, khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật, nhạy bén với thị trường và có tinh thần đổi mới. Nếu được định hướng đúng, thanh niên hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tổ chức sản xuất hàng hóa và phát triển kinh tế nông nghiệp.
Chúng tôi không muốn thanh niên chỉ nghĩ đến việc đi làm ăn xa mới có cơ hội cải thiện cuộc sống. Ngay tại quê hương, với những lợi thế sẵn có, nếu biết lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp, chịu khó học hỏi và mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, các bạn có thể tạo dựng sinh kế, phát triển kinh tế gia đình.
Cây táo là một trong những hướng đi đang chứng minh hiệu quả đó. Từ thực tiễn sản xuất, chúng tôi nhận thấy đây là loại cây có khả năng tạo thu nhập khá, phù hợp để người dân, trong đó có thanh niên, nghiên cứu phát triển.
Vì sao địa phương lựa chọn cây táo làm một trong những hướng phát triển kinh tế chủ lực? Mô hình này có những lợi thế gì để thanh niên tham gia lập nghiệp?
Ông Hoàng Văn Quân: Đảng ủy xã xác định muốn giảm nghèo bền vững phải lựa chọn được cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và tập quán canh tác của người dân.
Qua khảo sát thực tiễn, Đại Sơn có lợi thế về đất đồi, lượng mưa thấp, khí hậu mát mẻ, rất phù hợp với cây táo, đặc biệt là các giống táo Đài Loan và táo Xuân. Cùng một giống táo nhưng khi trồng tại Đại Sơn, quả thường to, giòn, có vị ngọt thanh đặc trưng, được người tiêu dùng ưa chuộng.
Đây chính là lợi thế để địa phương phát triển vùng sản xuất hàng hóa, xây dựng thương hiệu nông sản. Từ vài ha ban đầu, đến nay diện tích trồng táo của xã đã mở rộng lên hơn 299 ha, năng suất bình quân gần 27 tấn/ha, tổng sản lượng khoảng 8.000 tấn mỗi năm. Doanh thu dự kiến đạt hàng trăm tỷ đồng/năm.
Đối với thanh niên, phát triển cây táo có thể bắt đầu từ quy mô hộ gia đình, từng bước tích lũy kinh nghiệm, mở rộng diện tích và tham gia các khâu liên kết sản xuất, tiêu thụ. Quan trọng là các bạn phải có quyết tâm, nắm vững kỹ thuật và tính toán hiệu quả kinh tế trước khi đầu tư.
Chúng tôi mong muốn từ những mô hình hiệu quả của người dân hôm nay sẽ tiếp tục truyền cảm hứng, tạo động lực để thanh niên mạnh dạn khởi nghiệp, lập nghiệp ngay trên mảnh đất quê hương.
Thực tế, nhiều thanh niên vùng cao còn gặp khó khăn về kinh nghiệm, kỹ thuật sản xuất và tư duy làm kinh tế nông nghiệp. Địa phương định hướng như thế nào để người trẻ có thể tham gia hiệu quả vào mô hình trồng táo?
Ông Hoàng Văn Quân: Theo tôi, muốn thanh niên phát triển kinh tế từ nông nghiệp thì trước hết phải thay đổi tư duy sản xuất. Không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà cần chủ động học hỏi, tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật và tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa.
Đối với cây táo, người trồng phải nắm được kỹ thuật lựa chọn giống, thời vụ, cải tạo đất, cắt tỉa tạo tán, bón phân cân đối và chăm sóc cây trong từng giai đoạn sinh trưởng. Đặc biệt, thời điểm cây ra hoa, đậu quả cần được quan tâm để bảo đảm năng suất, chất lượng.
Thanh niên có lợi thế trong việc tiếp cận thông tin, công nghệ và các phương thức sản xuất mới. Các bạn có thể học hỏi kinh nghiệm từ những hộ trồng táo lâu năm, tham gia các mô hình sản xuất tập trung, trao đổi kỹ thuật với các hợp tác xã và từng bước áp dụng quy trình sản xuất an toàn.
Địa phương khuyến khích người dân phát triển nông nghiệp sạch, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, tiến tới các quy trình sản xuất có yêu cầu cao hơn. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng nông sản mà còn giúp người trồng xây dựng uy tín, tạo lợi thế cạnh tranh và nâng cao giá trị sản phẩm.
Chúng tôi mong thanh niên không ngại bắt đầu từ những diện tích nhỏ, tích lũy kinh nghiệm qua từng mùa vụ. Khi đã làm chủ kỹ thuật và có đầu ra ổn định, các bạn có thể tính toán mở rộng sản xuất, tạo việc làm cho bản thân, gia đình và những lao động khác tại địa phương.
Từ thực tế sản xuất tại Đại Sơn, có thể thấy việc liên kết thành hợp tác xã, xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP có ý nghĩa như thế nào đối với thanh niên muốn khởi nghiệp từ cây táo?
Ông Hoàng Văn Quân: Sản xuất nông nghiệp muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào từng hộ gia đình riêng lẻ. Người trồng cần liên kết để chia sẻ kinh nghiệm, thống nhất quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và tạo nguồn hàng ổn định cho thị trường.
Tại thôn Tân Hiệp đã hình thành Hợp tác xã tiêu thụ nông sản sạch với 14 hộ thành viên, thực hiện thu mua, bao tiêu sản phẩm cho một số hộ trong thôn. Đặc biệt, hợp tác xã đã được cấp giấy chứng nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đối với diện tích hơn 21 ha táo, sản lượng dự kiến 635 tấn/năm.
Hiện nay, xã Đại Sơn đang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Bắc Ninh và Trung tâm Nghiên cứu Đất và Phân bón vùng Trung du thực hiện nhiệm vụ KHCN: Ứng dụng khoa học và công nghệ áp dụng các biện pháp canh tác tổng hợp sản xuất táo Đại Sơn và xây dựng nhãn hiệu chứng nhận cho sản phẩm táo của xã Đại Sơn, thành phố Bắc Ninh.
Đây là mô hình có ý nghĩa thiết thực đối với người sản xuất. Khi tham gia liên kết, các hộ có điều kiện tiếp cận quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và kết nối với các đơn vị thu mua.
Với thanh niên, hợp tác xã cũng là môi trường thuận lợi để học hỏi kinh nghiệm, tham gia tổ chức sản xuất và từng bước phát triển kinh tế. Thay vì tự mình xoay xở mọi khâu, người trẻ có thể tham gia vào chuỗi sản xuất chung, từ chăm sóc, thu hoạch đến phân loại, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.
Chúng tôi xác định phải tiếp tục khuyến khích các mô hình liên kết, phát huy vai trò của hợp tác xã, tạo điều kiện để người dân, nhất là thanh niên, tham gia sâu hơn vào quá trình sản xuất và nâng cao giá trị nông sản.
Bên cạnh sản xuất, việc quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử đang mở ra hướng đi mới. Thanh niên Đại Sơn có thể phát huy lợi thế gì trong lĩnh vực này, thưa ông?
Ông Hoàng Văn Quân: Vừa qua, Thành Đoàn Bắc Ninh đã hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ táo Đại Sơn trên nền tảng thương mại điện tử. Đây là hoạt động thiết thực, giúp nông sản địa phương có thêm kênh tiếp cận thị trường.
Tôi cho rằng thanh niên có nhiều lợi thế để tham gia vào công việc này. Các bạn có khả năng sử dụng công nghệ, mạng xã hội, các nền tảng bán hàng trực tuyến và tiếp cận khách hàng nhanh chóng. Nếu kết hợp tốt giữa sản xuất chất lượng với quảng bá hiện đại, giá trị sản phẩm sẽ có thêm cơ hội được nâng cao.
Chúng tôi mong muốn thanh niên không chỉ dừng lại ở việc trồng và thu hoạch táo mà còn mạnh dạn tham gia vào các khâu kinh doanh, xây dựng hình ảnh sản phẩm, kết nối tiêu thụ. Đây cũng là những hướng phát triển kinh tế mới, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người trẻ.
Trong thời gian tới, Đảng ủy xã Đại Sơn sẽ có những định hướng gì để cây táo thực sự trở thành động lực giúp thanh niên phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo bền vững?
Ông Hoàng Văn Quân: Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục xác định cây táo là một trong những cây trồng có giá trị kinh tế của địa phương, cần được phát triển theo hướng chất lượng, an toàn và bền vững.
Trước hết, xã sẽ chú trọng chuyển giao khoa học kỹ thuật, khuyến khích người dân áp dụng quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP; xây dựng vùng sản xuất táo tập trung, xây dựng nhãn hiệu Táo Đại Sơn và nâng cao chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Cùng với đó, địa phương tiếp tục củng cố các mô hình hợp tác xã, tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ, đẩy mạnh quảng bá thương hiệu táo sạch Đại Sơn và gắn sản phẩm với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Hiện sản phẩm táo Đại Sơn đã có sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao.
Đối với thanh niên, chúng tôi mong muốn các bạn chủ động nắm bắt cơ hội, mạnh dạn phát triển kinh tế từ lợi thế của quê hương. Không chỉ tham gia trồng táo, thanh niên có thể tìm kiếm cơ hội trong các khâu dịch vụ, quảng bá, thương mại điện tử, kết nối tiêu thụ và phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.
Khi mỗi gia đình có một mô hình sản xuất hiệu quả, mỗi thanh niên có ý tưởng lập nghiệp phù hợp và các hộ dân biết liên kết để cùng phát triển, kinh tế địa phương sẽ có thêm động lực tăng trưởng. Chúng tôi kỳ vọng cây táo sẽ tiếp tục phát huy giá trị, trở thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, giúp người dân nâng cao thu nhập, tạo thêm cơ hội việc làm cho thanh niên, góp phần đưa Đại Sơn từng bước thoát nghèo và phát triển bền vững.
Xin cảm ơn ông!