Thưa anh, xuất phát từ thực tiễn nào Tỉnh Đoàn Nghệ An triển khai chương trình trao tặng mô hình sinh kế cho các hộ gia đình thanh niên có hoàn cảnh khó khăn? Chương trình hướng đến mục tiêu và ý nghĩa gì?
Anh Hồ Phúc Hải: Nghệ An có địa bàn miền núi rộng, nhiều xã biên giới, vùng sâu, vùng xa còn gặp không ít khó khăn. Trong đó, một bộ phận thanh niên thuộc hộ nghèo, cận nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc gia đình chịu thiệt hại nặng nề do thiên tai vẫn thiếu nguồn lực ban đầu để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.
Xuất phát từ thực tiễn đó, thực hiện chủ trương hỗ trợ phát triển sinh kế bền vững của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và nguồn kinh phí từ Quỹ Cứu trợ tỉnh Nghệ An, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã triển khai chương trình hỗ trợ mô hình sinh kế cho các hộ gia đình thanh niên tại các xã biên giới, miền núi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Chúng tôi xác định đây không đơn thuần là hoạt động trao tặng con giống hay hỗ trợ vật chất, mà quan trọng hơn là tạo nguồn lực ban đầu, tiếp thêm động lực để thanh niên chủ động phát triển kinh tế gia đình. Qua đó, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, tinh thần vượt khó, từng bước thay đổi tư duy sản xuất, không trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.
Thông qua chương trình, tổ chức Đoàn mong muốn trở thành người bạn đồng hành thực chất với thanh niên, nhất là thanh niên vùng khó khăn, giúp các bạn có thêm điều kiện lập thân, lập nghiệp ngay trên quê hương mình.
Để phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, nhu cầu và khả năng tổ chức sản xuất của các hộ thanh niên, Tỉnh Đoàn đã lựa chọn những mô hình sinh kế nào để hỗ trợ lần này? Có bao nhiêu thanh niên được nhận mô hình với số lượng như thế nào?
Anh Hồ Phúc Hải: Quan điểm của chúng tôi là hỗ trợ sinh kế phải xuất phát từ nhu cầu thực tế và điều kiện của từng hộ gia đình, không áp dụng một mô hình chung cho tất cả các địa phương. Bởi mỗi vùng miền có điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất, lợi thế và khả năng phát triển kinh tế khác nhau.
Qua khảo sát thực tế, Tỉnh Đoàn phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương lựa chọn mô hình phù hợp với từng hộ. Trong đợt triển khai này, các mô hình được lựa chọn khá đa dạng, như hỗ trợ bê cái địa phương, dúi sinh sản, gà đen bản địa... Đây đều là những vật nuôi phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại địa bàn, quy mô hộ gia đình và khả năng chăm sóc của thanh niên.
Chúng tôi hướng đến những mô hình có thể tận dụng lao động, nguồn thức ăn và điều kiện sẵn có của gia đình, không đòi hỏi quy mô đầu tư quá lớn. Đặc biệt, việc lựa chọn phải tính đến khả năng duy trì, phát triển đàn vật nuôi và tạo nguồn thu trong tương lai, chứ không chỉ dừng lại ở giá trị hỗ trợ ban đầu.
Trên cơ sở khảo sát thực tế, Tỉnh Đoàn triển khai hỗ trợ cho 32 hộ gia đình thanh niên tại 25 xã biên giới, miền núi đặc biệt khó khăn, với tổng số lượng con giống lên đến 469 con các loại. Mỗi hộ được hỗ trợ tối đa 15 triệu đồng để mua con giống, cây giống, vật tư sản xuất hoặc đầu tư trang thiết bị ban đầu. Các hộ tham gia cũng có trách nhiệm đối ứng bằng cơ sở vật chất, ngày công, vật tư sẵn có... Qua đó, nâng cao trách nhiệm và sự chủ động của chính người dân trong quá trình triển khai.
Trao con giống mới chỉ là bước khởi đầu. Vậy sau khi hỗ trợ, Tỉnh đoàn sẽ đồng hành với các hộ thanh niên như thế nào? Công tác theo dõi, kiểm tra, giám sát hiệu quả các mô hình được thực hiện ra sao?
Anh Hồ Phúc Hải: Chúng tôi xác định trao tặng con giống mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng là phải giúp thanh niên biết cách chăm sóc, tổ chức sản xuất và duy trì mô hình để tạo ra hiệu quả kinh tế thực sự.
Vì vậy, bên cạnh nguồn lực hỗ trợ, các cấp bộ Đoàn sẽ tiếp tục đồng hành, phối hợp với các đơn vị chuyên môn tại địa phương hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc, phòng chống dịch bệnh và xử lý những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện. Tổ chức Đoàn cơ sở cũng có trách nhiệm thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời hỗ trợ các hộ khi gặp vướng mắc.
Về công tác giám sát, ngay từ khâu đầu tiên, việc lựa chọn đối tượng đã được yêu cầu thực hiện công khai, dân chủ tại khu dân cư, có sự phối hợp giữa tổ chức Đoàn với cấp ủy, chính quyền địa phương. Sau khi mô hình được triển khai, Ban Thường vụ Đoàn các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp theo dõi, kiểm tra chặt chẽ quá trình thực hiện, tổ chức nghiệm thu và báo cáo kết quả định kỳ về Tỉnh đoàn.
Đặc biệt, theo kế hoạch, mỗi hộ tham gia phải cam kết duy trì mô hình tối thiểu 24 tháng. Đây là khoảng thời gian cần thiết để theo dõi quá trình phát triển, đánh giá khả năng duy trì và hiệu quả của mô hình. Chúng tôi cũng yêu cầu việc hỗ trợ phải đúng đối tượng, đúng mục đích, sử dụng nguồn kinh phí đúng quy định, tránh tình trạng hỗ trợ xong nhưng thiếu sự theo dõi, đồng hành.
Tỉnh đoàn kỳ vọng như thế nào về hiệu quả lâu dài của các mô hình sinh kế này? Trong thời gian tới, tổ chức Đoàn có định hướng gì để nhân rộng những mô hình hiệu quả, giúp thanh niên khó khăn từng bước thoát nghèo?
Anh Hồ Phúc Hải: Điều chúng tôi mong muốn nhất là từ nguồn hỗ trợ ban đầu, các hộ thanh niên có thể hình thành được sinh kế ổn định, từng bước phát triển kinh tế gia đình và cải thiện đời sống. Chẳng hạn, từ một con bê cái nếu được chăm sóc tốt, vật nuôi phát triển và sinh sản, người dân có thể tiếp tục gây dựng đàn. Với mô hình dúi sinh sản hay nuôi gà địa phương cũng vậy, nếu biết tổ chức sản xuất và tìm được đầu ra phù hợp sẽ mở ra thêm nguồn thu nhập cho gia đình.
Tuy nhiên, hiệu quả của chương trình không chỉ được đo bằng số lượng vật nuôi hay giá trị kinh tế trước mắt, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức, ý thức tự vươn lên của thanh niên. Chúng tôi mong muốn mỗi mô hình sẽ trở thành một điểm khởi đầu để các bạn mạnh dạn phát triển kinh tế, tích lũy kinh nghiệm và từng bước nhân rộng quy mô sản xuất.
Trong thời gian tới, Tỉnh đoàn sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả các mô hình đã triển khai; kịp thời phát hiện, biểu dương những cách làm hay, những thanh niên biết tận dụng nguồn hỗ trợ để vươn lên thoát nghèo. Trên cơ sở đó, tổ chức Đoàn sẽ phối hợp với các cấp, ngành và địa phương tìm kiếm nguồn lực, tiếp tục triển khai các đợt hỗ trợ, nhân rộng những mô hình phù hợp, có hiệu quả.
Chúng tôi kỳ vọng rằng, mỗi mô hình sinh kế không chỉ giúp một hộ thanh niên có thêm điều kiện phát triển kinh tế mà còn lan tỏa tinh thần vượt khó, khát vọng lập thân, lập nghiệp trong tuổi trẻ. Qua đó, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng quê hương Nghệ An ngày càng phát triển.
Vâng, xin cảm ơn anh!.
