Phóng viên Báo Tiền Phong có cuộc trao đổi với bà Pịt Thị Hà - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Na Loi - về kết quả triển khai các mô hình sinh kế, những khó khăn và giải pháp giảm nghèo trong thời gian tới.
PV: Thưa bà, trong năm 2026, xã Na Loi đã triển khai những nội dung nào thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững?
Bà Pịt Thị Hà: Năm 2026, UBND xã tập trung triển khai các nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó chú trọng hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, cải thiện dinh dưỡng, hỗ trợ nhà ở và nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho người dân.
Đối với Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, xã triển khai mô hình nuôi vịt bầu với tổng kinh phí 394 triệu đồng. Mô hình có 46 hộ hưởng lợi, được hỗ trợ tổng cộng 3.680 con vịt bầu và 11.040kg thức ăn ban đầu. Đến cuối tháng 10/2026, địa phương đã cấp con giống cho người dân và giải ngân toàn bộ kinh phí.
Trong Dự án 3 về hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng, xã triển khai mô hình nuôi gà đen địa phương với kinh phí 350 triệu đồng. Có 26 hộ được hưởng lợi từ mô hình, với tổng cộng 3.480 con gà đen và 9.840kg thức ăn ban đầu. Đến nay, mô hình đã hoàn thành giải ngân.
Đối với mô hình trồng cây bo bo, xã triển khai với tổng kinh phí 91 triệu đồng, có 6 hộ tham gia trên diện tích 6ha, tương đương khoảng 10.800 cây. Theo dự kiến, mô hình có thể mang lại thu nhập khoảng 35-40 triệu đồng/ha. Hiện địa phương đang tiếp tục hoàn thiện các nội dung triển khai theo quy định.
Ngoài hỗ trợ sản xuất, xã đã giải ngân 280 triệu đồng kinh phí đối ứng hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo. Các nội dung cải thiện dinh dưỡng, truyền thông về giảm nghèo đa chiều, giảm nghèo về thông tin và nâng cao năng lực thực hiện chương trình cũng được triển khai, với tỷ lệ giải ngân theo báo cáo đạt 100%.
Thông qua các nội dung này, xã hướng đến giúp người dân có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình, cải thiện đời sống và từng bước giảm nghèo. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức sản xuất, áp dụng kỹ thuật và sử dụng hiệu quả nguồn hỗ trợ.
PV: Các mô hình nuôi vịt bầu, gà đen và trồng cây bo bo được kỳ vọng mang lại những cơ hội gì cho người dân địa phương?
Bà Pịt Thị Hà: Với địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, việc lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp có ý nghĩa quan trọng. Xã chú trọng hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, giúp người dân tận dụng điều kiện sẵn có, đa dạng hóa nguồn thu và từng bước nâng cao khả năng tự chủ về kinh tế.
Đối với mô hình nuôi vịt bầu, 46 hộ dân được hỗ trợ 3.680 con giống cùng 11.040kg thức ăn ban đầu. Trong khi đó, mô hình nuôi gà đen địa phương tạo điều kiện cho 26 hộ tiếp cận nguồn hỗ trợ gồm 3.480 con giống và 9.840kg thức ăn ban đầu. Đây là nguồn lực thiết thực giúp các hộ có thêm điều kiện bắt đầu hoặc mở rộng chăn nuôi, giảm bớt chi phí đầu tư ban đầu.
Tuy nhiên, để các mô hình phát huy hiệu quả, người dân cần chủ động chăm sóc vật nuôi, thực hiện đúng hướng dẫn kỹ thuật, bảo đảm vệ sinh chuồng trại và phòng, chống dịch bệnh. Xã sẽ tiếp tục quan tâm công tác hướng dẫn, theo dõi quá trình chăn nuôi, đồng thời khuyến khích các hộ trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất.
Với cây bo bo, 6 hộ tham gia trồng trên diện tích 6ha, quy mô khoảng 10.800 cây. Mô hình được kỳ vọng tạo thêm nguồn thu cho người dân, với mức thu nhập dự kiến 35-40 triệu đồng/ha. Đây là mức thu nhập dự kiến, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào điều kiện sinh trưởng, kỹ thuật chăm sóc và đầu ra sản phẩm.
Quan điểm của xã là giảm nghèo không chỉ dựa vào hỗ trợ trước mắt mà cần tạo điều kiện để người dân duy trì sinh kế lâu dài. Vì vậy, bên cạnh phân bổ nguồn vốn, địa phương sẽ chú trọng hướng dẫn kỹ thuật, nâng cao ý thức chủ động sản xuất và khuyến khích người dân sử dụng hiệu quả các nguồn lực được hỗ trợ.
PV: Bên cạnh hỗ trợ sinh kế, việc cải thiện điều kiện sống và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu được xã quan tâm như thế nào?
Bà Pịt Thị Hà: Giảm nghèo bền vững cần được thực hiện đồng bộ, không chỉ tập trung vào phát triển sản xuất mà còn phải cải thiện điều kiện sinh hoạt, dinh dưỡng, khả năng tiếp cận thông tin và nâng cao năng lực cho người dân.
Trong năm 2026, xã đã giải ngân 280 triệu đồng kinh phí đối ứng hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo. Đây là nội dung góp phần cải thiện điều kiện sống, giúp các hộ có thêm điều kiện ổn định cuộc sống.
Xã đã giải ngân 49 triệu đồng cho nội dung cải thiện dinh dưỡng thuộc Dự án 3 của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Các hoạt động truyền thông về giảm nghèo đa chiều và giảm nghèo về thông tin cũng đã được triển khai.
Bên cạnh đó, xã thực hiện các nội dung nâng cao năng lực, kiểm tra và giám sát chương trình. Việc triển khai những nội dung này giúp tăng cường khả năng tổ chức thực hiện, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin về các chính sách hỗ trợ.
Thời gian tới, xã tiếp tục rà soát nhu cầu thực tế, bảo đảm các chính sách được triển khai đúng đối tượng, đúng mục đích. Qua đó, từng bước cải thiện điều kiện sống, tạo nền tảng để người dân phát triển sản xuất và giảm nghèo bền vững.
PV: Trong quá trình triển khai chương trình, những khó khăn nào đang ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả thực hiện tại địa phương?
Bà Pịt Thị Hà: Một trong những khó khăn hiện nay là tiến độ thực hiện giữa các nội dung chưa đồng đều. Trong khi mô hình nuôi vịt bầu, nuôi gà đen và một số nội dung hỗ trợ khác đã hoàn thành giải ngân, mô hình trồng cây bo bo vẫn đang triển khai và chưa giải ngân.
Việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia có nhiều nội dung, liên quan đến nhiều lĩnh vực, đòi hỏi quy trình và thủ tục cụ thể. Trong khi đó, UBND xã còn thiếu cán bộ, công chức tham mưu, ảnh hưởng đến công tác lập hồ sơ, tổ chức thực hiện và hoàn thiện các thủ tục liên quan.
Bên cạnh đó, công tác phối hợp giữa một số bộ phận có thời điểm chưa chặt chẽ; việc kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn chưa thật sự kịp thời. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu phải nâng cao trách nhiệm của từng bộ phận, chủ động rà soát tiến độ và xử lý vướng mắc ngay trong quá trình thực hiện.
Đối với các mô hình sinh kế, địa phương cần quan tâm không chỉ đến tiến độ giải ngân mà còn đến khả năng tổ chức sản xuất và hiệu quả mang lại cho người dân. Việc hỗ trợ phải phù hợp với điều kiện thực tế, tránh triển khai hình thức hoặc để nguồn lực không phát huy được tác dụng.
PV: Trong hai tháng cuối năm 2026 và thời gian tới, xã Na Loi sẽ triển khai những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả giảm nghèo bền vững?
Bà Pịt Thị Hà: Trong hai tháng cuối năm 2026, xã sẽ tập trung chỉ đạo các bộ phận chuyên môn rà soát tiến độ từng nội dung, phân công rõ trách nhiệm và đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đối với những mô hình chưa triển khai đầy đủ.
Đối với mô hình trồng cây bo bo, địa phương tiếp tục đôn đốc, hoàn thiện các thủ tục cần thiết để tổ chức thực hiện và giải ngân theo quy định. Các nội dung hỗ trợ sinh kế khác cũng được rà soát nhằm bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục đích, phát huy hiệu quả nguồn vốn.
Xã đồng thời tăng cường phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn, thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Việc đẩy nhanh giải ngân phải gắn với tiến độ thực hiện và hiệu quả thực tế, bảo đảm nguồn lực được sử dụng đúng quy định.
Về lâu dài, xã tiếp tục chú trọng hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao năng lực cho người dân. Mục tiêu là giúp các hộ có thêm cơ hội tạo thu nhập, cải thiện đời sống, hạn chế nguy cơ tái nghèo và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.
Chúng tôi xác định giảm nghèo bền vững không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao mà quan trọng hơn là giúp người dân có điều kiện phát triển kinh tế, chủ động vươn lên và ổn định cuộc sống.
