Không bỏ cuộc sau những lần thất bại
Trong căn nhà kho được tận dụng làm nơi chăn nuôi, Vi Quang Đạt cẩn thận kiểm tra từng ô chuồng, quan sát những con dúi đang gặm tre, mét. Tiếng động khe khẽ phát ra từ những chuồng dúi đã trở nên quen thuộc với chàng trai. Ít ai biết, để có được đàn dúi khỏe mạnh như hôm nay, Đạt từng trải qua những ngày tháng đầy khó khăn, thậm chí có lúc muốn bỏ cuộc.
Là một đoàn viên thanh niên ở bản Lưu Kiền (xã Tương Dương), Đạt luôn trăn trở tìm hướng phát triển kinh tế ngay trên mảnh đất quê hương. Ý tưởng nuôi dúi đến với anh trong những năm đi xuất khẩu lao động. Tranh thủ thời gian rảnh, Đạt thường xem các video giới thiệu mô hình chăn nuôi trên mạng xã hội. Trong số đó, những mô hình nuôi dúi phát triển tốt, ít tốn chi phí thức ăn, có khả năng sinh sản và mang lại thu nhập ổn định khiến anh đặc biệt chú ý.
Nhận thấy đây có thể là hướng đi phù hợp với điều kiện ở quê nhà, Đạt bắt đầu tìm hiểu, ghi nhớ những kinh nghiệm được chia sẻ và ấp ủ dự định xây dựng một trang trại nhỏ khi trở về.
Năm 2023, sau khi kết thúc thời gian làm việc ở nước ngoài, Đạt trở về bản Lưu Kiền. Thay vì tiếp tục tìm kiếm một công việc làm thuê, anh quyết định dành thời gian nghiên cứu kỹ thuật chăn nuôi, tìm hiểu đặc tính sinh trưởng, nguồn thức ăn và đầu ra của dúi.
Đầu năm 2024, Đạt mạnh dạn mua 10 cặp dúi giống về nuôi. Cùng thời điểm, địa phương hỗ trợ cho anh 10 cặp dúi, tiếp thêm động lực để chàng trai trẻ hiện thực hóa dự định. “Em tận dụng nhà kho rồi dùng gạch ốp để xây chuồng. Em chia chuồng thành từng ô riêng biệt để phân ra các cặp dúi cho dễ chăm sóc”, Đạt nói.
Thế nhưng, khởi đầu không thuận lợi như những gì Đạt hình dung. Những cặp dúi đầu tiên liên tiếp mắc bệnh rồi chết. Thiếu kinh nghiệm, chưa nắm vững kỹ thuật chăm sóc khiến đàn vật nuôi hao hụt nhanh chóng.
“Đợt đầu em nuôi gần 50 con nhưng chết gần hết, chỉ còn khoảng 20 con. Nhìn đàn dúi cứ yếu dần rồi chết, em buồn và nản lắm. Có những lúc em nghĩ hay là dừng lại, không nuôi nữa”, Đạt nhớ lại.
Nhưng rồi, suy nghĩ phải kiên trì với lựa chọn của mình đã giúp chàng trai vượt qua những ngày khó khăn. Được gia đình, người thân và mọi người động viên, Đạt tự nhủ mình còn trẻ, không thể dễ dàng bỏ cuộc chỉ vì những thất bại ban đầu.
Anh bắt đầu hành trình học lại kỹ thuật nuôi Ngoài việc tìm kiếm tài liệu, xem các video hướng dẫn trên mạng, Đạt còn chủ động đến những mô hình nuôi dúi đã thành công ở nhiều nơi để học hỏi kinh nghiệm. Từ cách làm chuồng, lựa chọn thức ăn, vệ sinh đến nhận biết các dấu hiệu bệnh thường gặp đều được anh tìm hiểu kỹ.
Mỗi lần đàn dúi có biểu hiện bất thường, Đạt lại tìm nguyên nhân, đối chiếu kiến thức đã học để điều chỉnh cách chăm sóc. Những thất bại ban đầu dần trở thành bài học quý giá, giúp anh tích lũy kinh nghiệm và tự tin hơn với mô hình của mình.
Sự kiên trì cuối cùng cũng mang lại kết quả. Khoảng 20 con dúi còn lại dần thích nghi, phát triển khỏe mạnh và bắt đầu sinh sản. Từ số dúi ít ỏi ấy, Đạt tiếp tục chăm sóc, gây đàn qua từng lứa.
“May mắn là số dúi còn lại phát triển khỏe mạnh rồi sinh sản. Em giữ lại để nhân đàn, vừa nuôi vừa học hỏi thêm kinh nghiệm. Đến nay, đàn dúi của em đã phát triển lên hơn 100 con”, Đạt chia sẻ.
Một trong những lợi thế của mô hình nuôi dúi tại gia đình Đạt là nguồn thức ăn sẵn có ở địa phương. Sống giữa vùng núi với những cánh rừng tre, mét, anh tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên này để phục vụ chăn nuôi. Nhờ đó, chi phí chăn nuôi được giảm đáng kể.
Không chỉ chú trọng nguồn thức ăn, Đạt còn dành nhiều thời gian quan sát tập tính của từng con dúi, vệ sinh chuồng trại và theo dõi quá trình sinh trưởng. Theo kinh nghiệm của Đạt, dúi nuôi khoảng 10-12 tháng bắt đầu bước vào giai đoạn sinh sản. Sau khi được sinh ra, dúi con tiếp tục được chăm sóc khoảng 5 tháng, khi đạt trọng lượng khoảng 1,2kg có thể xuất bán với giá hơn 1 triệu đồng cho các hộ có nhu cầu nuôi thương phẩm hoặc gây đàn.
Đến nay, đàn dúi của gia đình Đạt đã có nhiều cặp bố mẹ sinh sản ổn định. Trung bình mỗi tháng, mô hình có khoảng 10-15 dúi con ra đời. Đây là tín hiệu tích cực sau gần ba năm kiên trì gây dựng của chàng trai trẻ.
Điều đáng mừng là sản phẩm dúi giống của Đạt hiện nhận được sự quan tâm của nhiều hộ dân trong vùng. Không ít người tìm đến tận nhà để tham quan, tìm hiểu kỹ thuật và hỏi mua con giống.
“Nhu cầu của người dân trong vùng khá nhiều, nhưng hiện tại em chưa muốn bán hết. Em đang giữ lại dúi con để tiếp tục gây đàn, phấn đấu nâng quy mô lên khoảng 300 con. Khi đàn dúi phát triển ổn định hơn, em sẽ có điều kiện cung cấp giống cho nhiều hộ dân làm mô hình”, Đạt bộc bạch.
Lan tỏa mô hình, cùng người dân vươn lên
Với Đạt, phát triển kinh tế không chỉ là câu chuyện của riêng gia đình. Từ những khó khăn từng trải qua, anh hiểu rằng người mới bắt đầu chăn nuôi rất dễ gặp trở ngại nếu thiếu kiến thức và kinh nghiệm. Vì thế, mỗi khi có người dân tìm đến hỏi cách nuôi dúi, anh đều nhiệt tình chia sẻ, hướng dẫn.
Đến nay, đã có 14 hộ gia đình trên địa bàn xã Tương Dương mạnh dạn xây dựng mô hình nuôi dúi sinh sản với sự hỗ trợ, hướng dẫn của Đạt. Anh không chỉ chia sẻ kinh nghiệm, kỹ thuật mà còn thường xuyên đến tận các hộ kiểm tra chuồng trại, theo dõi tình hình phát triển của đàn dúi và hỗ trợ xử lý những khó khăn phát sinh.
Là một trong những hộ được Đạt hướng dẫn, anh Vi Hoàng Biên (SN 1995, trú bản Khe Kiền, xã Tương Dương) cho biết, ban đầu gia đình còn băn khoăn vì chưa có kinh nghiệm chăn nuôi. Tuy nhiên, sau khi được hướng dẫn cụ thể, anh quyết định thử sức với mô hình này.
Theo anh Biên, qua thời gian triển khai, đàn dúi của gia đình phát triển tương đối ổn định. “Thấy mô hình của anh Đạt hiệu quả, lại được anh ấy tận tình hướng dẫn nên gia đình tôi cũng mạnh dạn làm theo. Đến nay, đàn dúi phát triển ổn định, việc chăm sóc cũng không quá vất vả. Thức ăn có sẵn, mình có thể tranh thủ thời gian nghỉ để chăm sóc đàn dúi. Tôi mong mô hình tiếp tục phát triển tốt, có điều kiện mở rộng quy mô để tạo thêm thu nhập, cải thiện kinh tế gia đình”, anh Biên chia sẻ.
Không chỉ người dân, mô hình của Đạt còn nhận được sự ghi nhận từ tổ chức Đoàn địa phương. Chị Lô Thị Lan - Bí thư Đoàn xã Tương Dương đánh giá, Vi Quang Đạt là đoàn viên năng động, mạnh dạn tìm tòi, lựa chọn hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương. Đáng quý hơn, sau khi xây dựng được mô hình cho gia đình, Đạt còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ người dân cùng tham gia phát triển sản xuất.
“Mô hình nuôi dúi của đoàn viên Vi Quang Đạt là một cách làm hay, thể hiện tinh thần năng động, dám nghĩ, dám làm của thanh niên. Không chỉ phát triển kinh tế cho bản thân, Đạt còn nhiệt tình hướng dẫn các hộ dân trên địa bàn, giúp bà con có thêm lựa chọn sinh kế để vươn lên thoát nghèo. Thời gian tới, Đoàn xã sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người dân, nhất là đoàn viên, thanh niên trong phát triển các mô hình kinh tế; đồng thời kết nối, tạo điều kiện để những mô hình hiệu quả được nhân rộng, thực sự trở thành sinh kế bền vững cho người dân địa phương”, chị Lan chia sẻ.
Từ những ô chuồng nhỏ trong nhà kho, câu chuyện của Vi Quang Đạt đang góp thêm một cách làm mới trong hành trình phát triển kinh tế ở vùng miền núi Tương Dương. Đó không phải là con đường làm giàu nhanh chóng, mà là hành trình bắt đầu từ một ý tưởng, vượt qua thất bại bằng sự kiên trì và biết sẻ chia thành quả với cộng đồng.
