Nghỉ việc để làm 'con cái toàn thời gian'

Nhiều thanh niên Trung Quốc chọn làm "con cái toàn thời gian" từ 3 năm trước bắt đầu rục rịch trở lại thị trường lao động. Họ nhận ra trốn tránh hiện thực không phải là biện pháp hiệu quả.

Thuật ngữ "con cái toàn thời gian" bắt đầu lan truyền trong cộng đồng mạng Trung Quốc vào năm 2023, khi một số người trẻ trở thành “nhân viên toàn thời gian” của chính cha mẹ họ.

Công việc của họ là bầu bạn với cha mẹ và giúp họ xử lý những công việc khó khăn như sử dụng ứng dụng trên điện thoại di động... Đổi lại, phụ huynh trích lương hưu để trả lương cho con mình, trong khoảng 1.000-5.000 nhân dân tệ (3,86-19,3 triệu đồng).

Xu hướng này gây ra tranh cãi. Một số người xếp "con cái toàn thời gian" vào nhóm NEET - viết tắt của “Not in Education, Employment or Training” (không học tập, không việc làm, không được đào tạo).

Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ không đồng tình với cách gọi này. Họ cho rằng việc chăm sóc và hỗ trợ tinh thần cho cha mẹ không khác gì công việc thực thụ, xứng đáng được trả lương.

Tuy nhiên, thời gian qua đi, nhiều người phải đánh giá lại lựa chọn của mình.

Một phụ nữ, được gọi là Xiaoya, cho biết quyết định tìm một “công việc tử tế” sau khi làm “con gái toàn thời gian” suốt 15 tháng.

Ban đầu, Xiaoya giống như hầu hết người trẻ, gia nhập một công ty sau khi rời trường học. Xiaoya từng kỳ vọng nhiều vào công việc đầu tiên, nhưng cuộc sống lại khắc nghiệt hơn cô tưởng. Cô bị đồng nghiệp cô lập.

Lo sợ những màn đấu đá ở môi trường công sở, Xiaoya xin nghỉ việc và nói với cha mẹ muốn ôn thi công chức. Quyết định này nhận được sự ủng hộ từ cha mẹ cô vì cả hai đều là công chức.

Trong hơn một năm ở nhà, Xiaoya được cha mẹ trả cho 3.000 nhân dân tệ/tháng (11,6 triệu đồng), thậm chí có cả bảo hiểm xã hội.

Tuy nhiên, tình trạng này không duy trì được lâu. Đến một ngày, cha mẹ cô không thể chịu đựng thêm. Họ mắng con gái giữa đường rằng cô "làm họ mất mặt" vì không đi làm.

Lúc này, Xiaoya rơi vào tình thế khó xử: Không được bố mẹ chào đón ở nhà, ra ngoài tìm việc cũng không dễ dàng.

Xiaoya chia sẻ rằng không ngờ tìm việc làm lại khó đến vậy. Cô nộp đơn xin việc mỗi ngày nhưng hiếm khi nhận được phản hồi. Ngay cả khi được mời phỏng vấn, cô cũng sợ bị hỏi về khoảng thời gian nghỉ việc.

Theo SCMP, thị trường việc làm ở Trung Quốc đầy cạnh tranh. Trên mạng xã hội, "gap year" (tạm dịch: năm nghỉ phép hay năm tạm dừng) bị đùa là "tội ác", để mô tả thị trường lao động đầy áp lực tại đất nước tỉ dân.

Tỉ lệ thất nghiệp chính thức của thanh niên Trung Quốc trong độ tuổi 16-24 dao động từ 14% đến 18% trong những năm gần đây.

Để kiếm sống, không ít người buộc phải chấp nhận công việc chỉ được nghỉ một ngày mỗi tuần, hoặc không đóng bảo hiểm xã hội dù điều này trái pháp luật.

Dĩ nhiên, không phải ai cũng giống Xiaoya. Điều kiện tiên quyết là khả năng tài chính của phụ huynh.

Elle, đến từ Thượng Hải cho biết trở thành “con gái toàn thời gian” sau khi chứng kiến cha suy sụp do ông nội qua đời. Cô tin bản thân sẽ hối hận nếu không làm điều đó.

Đúng như cụm từ trên, Elle ở bên cha mẹ toàn thời gian, cùng họ mua sắm trực tuyến và săn giá hời, trả hàng online, đọc hướng dẫn sử dụng, lái xe và lên kế hoạch du lịch.

Theo Elle, cô luôn trong trạng thái sẵn sàng khi cha mẹ cần, thậm chí ngừng hẹn hò và hạn chế giao lưu bạn bè trong vài năm. Cô nói: "Tôi chỉ tan làm khi họ đi ngủ”.

Vì xuất thân từ gia đình khá giả, Elle không bị mọi người chê bai là "không chịu làm việc". Trái lại, bạn bè của cha cô còn ghen tỵ vì ông luôn có con gái bên cạnh.

Một người khác tên Xiaoyang cũng nghỉ việc để làm "con cái toàn thời gian". Công việc cũ của cô thường xuyên phải tăng ca, sau đó cũng không tìm được công việc văn phòng nào đem lại sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

Trong quá trình giúp cha mẹ thích nghi với thế giới số, Xiaoyang cho biết thấu hiểu người cao tuổi hơn, đồng thời chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho ngày họ rời xa mình trong tương lai.

"Nỗi sợ cha mẹ qua đời" không chỉ là vấn đề của riêng Xiaoyang. Nhiều người từng chia sẻ về điều này, đặc biệt là những người không kết hôn. Đây là động lực để một số người quyết định trở thành “con cái toàn thời gian”.

Năm 2025, tổng số ca sinh tại Trung Quốc giảm năm thứ tư liên tiếp, xuống còn 7,92 triệu trẻ. Trong khi đó, dân số già tiếp tục gia tăng. Tỉ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên đã tăng khoảng 1% mỗi năm trong những năm gần đây, đạt 23% vào năm 2025.

​