Áp lực con gái cả

Áp lực đối với con gái cả

Theo The New York Post, con gái cả không chỉ là người sinh ra đầu tiên, mà còn gánh trên vai nhiều trách nhiệm trong gia đình như giải quyết bất hòa chung, nhớ các dịp quan trọng hay quan tâm cảm xúc của mọi người…

Gigi Robinson (27 tuổi), sống ở khu dân cư Riverdale, Bronx, New York (Mỹ), cho biết áp lực của việc là con gái cả không chỉ dừng lại ở thời thơ ấu mà theo cô đến tận khi trưởng thành.

“Là con gái đầu lòng, tôi trở thành kiểu người tự mình làm tất cả và gánh vác quá nhiều việc… Bạn học cách giữ hòa khí, đoán trước điều cần làm và sắp xếp mọi thứ êm xuôi trước khi người khác kịp lên tiếng”, cô chia sẻ với The New York Post.

Tsao-Lin Moy (61 tuổi), sống ở New York, cũng đồng ý những kỳ vọng dành cho con gái cả chưa bao giờ thực sự biến mất và vẫn tiếp tục chi phối cuộc sống của bà dù nhiều thập kỷ trôi qua.

Bà mô tả bản thân như “người mẹ thứ hai”, phải sống trong áp lực phải thể hiện tốt và đáp ứng nhu cầu của các anh chị em khác, đến mức bà không nhớ từng có khoảng thời gian vui vẻ riêng tư.

Sinh ra trong gia đình Mỹ gốc Hoa thế hệ thứ nhất, bà Moy nhận ra con cả thường chịu nhiều áp lực hơn từ cha mẹ, chưa kể phụ nữ còn phải chịu bó buộc bởi những chuẩn mực truyền thống khác.

Bà nói thêm mối quan hệ mẹ - con gái có thể gặp nhiều khó khăn trong quá trình trưởng thành, vì con gái thường bị xem như phần nối dài của mẹ, khiến việc xây dựng bản sắc riêng trở nên khó khăn hơn.

Họ không phải trường hợp cá biệt, mà trở thành khuôn mẫu, thậm chí còn xuất hiện trong văn hóa đại chúng.

Eldest Daughter (2025) của Taylor Swift diễn tả áp lực đó bằng câu hát đầy sắc bén: “Mỗi cô con gái cả đều là con cừu đầu tiên bị đem ra hiến tế”.

Trên màn ảnh, từ 10 Things I Hate About You, Frozen, The Hunger Games, Full House, 27 Dresses đến Lilo & Stitch - hình ảnh cô chị cả thường gắn với việc phải trưởng thành sớm và nhanh hơn những người khác.

Tiến sĩ Ashwini Nadkarni - bác sĩ tâm thần đang làm trợ lý giáo sư tại Trường Y Harvard, cho biết, hiện tượng “con gái cả” được công nhận rộng rãi dù không có tên gọi chính thức.

Bà cho rằng quá nhiều trách nhiệm được gắn với chị cả trong nhà có thể là con dao hai lưỡi. Xét về tích cực, nó có thể thúc đẩy sự trưởng thành, kỹ năng lãnh đạo hoặc tổ chức tốt hơn. Tuy nhiên, nó cũng dễ dẫn đến chủ nghĩa hoàn hảo, áp lực thành tích và thói quen kìm nén nhu cầu cá nhân. Về lâu dài, tình trạng đó có thể gây ra lo lắng hoặc bất mãn.

Một nghiên cứu của Đại học California, Los Angeles, chỉ ra những con gái đầu lòng từng chịu căng thẳng từ giai đoạn trước sinh, cũng như nghịch cảnh thời thơ ấu như cha mẹ ly thân, mất mát hoặc áp lực tài chính, có xu hướng đảm nhận vai trò chăm sóc trong gia đình và phát triển ý thức trách nhiệm cao từ khi còn rất nhỏ.

Nơi "chữa lành" cho chị cả

Nhận ra vấn đề, Sherri Lu, cư dân Manhattan (New York), lóe lên ý tưởng sáng lập Eldest Daughter Club (tạm dịch: Câu lạc bộ con gái cả) vào năm 2022.

Là người trong cuộc, cô gái Gen Z nhận thấy chị cả thường phải gánh kỳ vọng nặng nề hơn, giống như “người mẹ thứ hai”, nhưng lại chưa được quan tâm đúng mức.

“Tôi chỉ muốn hiểu rõ hơn về khía cạnh này trong người mình, cũng như tìm kiếm những người con gái cả khác để trò chuyện. Đó là nguồn gốc của ý tưởng thành lập Eldest Daughter Club ở New York”, Lu nói.

Bắt đầu từ meme và video TikTok “nửa đùa nửa thật” về tình trạng kiệt sức và “lời nguyền con gái cả”, Lu phát triển thành điều có thật: Gặp mặt trực tiếp, thảo luận trực tuyến, bản tin (hiện có 6.300 người đăng ký) và cả một ngày không chính thức (26/8 hàng năm).

Theo Lu, không chỉ Ngày của Mẹ, Ngày của Cha, các chị gái cũng xứng đáng được tri ân.

Hiện tại, thông qua các buổi tụ họp ở công viên, picnic, đi bộ theo nhóm và các sự kiện dạng tọa đàm - thu hút tới 100 người mỗi lần suốt cả năm - cùng với những buổi gặp mặt trực tuyến hàng tháng, Lu đã xây dựng một không gian mà phụ nữ có thể cởi mở chia sẻ trải nghiệm của mình. Đối với nhiều người, đây là điều họ chưa từng có trước đây.

“Đây là không gian an toàn, hỗ trợ và chữa lành cho các chị cả. Đặc biệt khi đây không phải là cuộc trò chuyện dễ dàng với những người không hiểu”, cô nói.

Những người tham gia cho biết tác động của nhóm có thể đến ngay lập tức, từ việc thiết lập ranh giới mà họ né tránh từ lâu với gia đình, cho đến đưa ra những quyết định lớn trong đời mà không còn cảm giác tội lỗi.