Sẵn sàng chi tiền để có không gian sáng tạo
Nếu như trước đây, quán cà phê thường gắn với những cuộc hẹn bạn bè, những buổi gặp gỡ rôm rả, vài năm nay, nhiều cà phê vận hành theo mô hình mới chỉ dành riêng cho khách đến làm việc đã thu hút giới trẻ.
Theo quan sát của PV, tại một quán cafe trên đường Tô Hiệu, lượng khách chủ yếu là bạn trẻ Gen Z bao gồm sinh viên, dân freelancer, nhân viên làm việc từ xa tìm đến để học tập, làm việc trong nhiều giờ liền, nhất là vào buổi tối và đêm muộn.
Điểm khác biệt của quán cà phê này là mô hình không gian mở cửa suốt 24 giờ, phù hợp với nhịp sinh hoạt linh hoạt của giới trẻ. Quán có 3 tầng, được phân chia khá rõ theo nhu cầu sử dụng. Tầng 1 là khu vực dành cho học và trao đổi nhóm, tầng 2 và tầng 3 là không gian yên tĩnh tuyệt đối dành cho những người cần tập trung học bài, làm việc hoặc họp trực tuyến.
Chia sẻ với PV, bạn Nguyễn Phương Anh (SN 2001, sống ở Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, nữ sinh thường xuyên "đóng họ" ở quán vào những buổi tối và các ngày cuối tuần để chạy deadline.
"Ở đây đồ uống ổn, giá hơi nhỉnh hơn quán cà phê bình thường nhưng vì mở 24/7 nên mình thấy vẫn xứng đáng. Nhìn chung, đây là chỗ mình hay chọn mỗi khi cần một nơi học hoặc làm việc xuyên đêm.
Với mình, một ly nước giá 45.000 - 70.000 đồng không đơn thuần là chi phí đồ uống, mà còn là “vé vào cửa” cho vài giờ tập trung làm việc, học tập hoặc hoàn thiện ý tưởng cá nhân", Phương Anh cho biết.
Nữ sinh cũng thường lựa chọn 2 - 3 "quán ruột" để thay đổi không gian trong 1 tuần với tiêu chí hàng đầu đó là đảm bảo sự yên tĩnh gần như tuyệt đối. Vì vậy, khi khách bước vào những quán cà phê này thường được nhân viên hỏi trước về nhu cầu để giới thiệu hoặc bố trí những khu vực ngồi phù hợp.
"Mình nhận thấy, đa số bạn trẻ đến đây thường tự giác nói nhỏ, các cuộc gọi phải ra khu vực riêng. Thay vì những bộ bàn ghế thấp để trò chuyện, quán bố trí bàn dài, ghế ngồi thoải mái, đèn đọc sách, ổ cắm điện ở từng vị trí và wifi tốc độ cao", Phương Anh nói.
Thị trường ngách "chiều chuộng" nhu cầu của giới trẻ
Ở một mô hình khác, như quán Studyik cũng thu hút người trẻ bằng cách kết hợp giữa quán cà phê, không gian học tập và văn phòng thu nhỏ. Thay vì chỉ phục vụ đồ uống, quán xây dựng hệ sinh thái tiện ích khá đầy đủ cho nhóm khách có nhu cầu học bài, làm việc, họp nhóm hoặc xử lý công việc trong nhiều giờ.
Theo ghi nhận, điểm nổi bật của Studyik cung cấp đầy đủ tiện ích như wifi tốc độ cao, ổ điện bố trí tại nhiều vị trí, bàn ghế phù hợp để ngồi lâu, giá đỡ laptop, giá đỡ điện thoại, màn hình rời, máy in, tivi, máy chiếu… khiến quán mang dáng dấp của một coworking space hơn là một quán cà phê thông thường.
Chia sẻ với PV, bạn Nguyễn Khánh Linh (SN 1998, sống ở Thanh Xuân, Hà Nội) - nhân viên văn phòng từ xa cho biết, cô thường đến đây để họp trực tuyến, làm báo cáo, chỉnh sửa nội dung, chạy số liệu hoặc làm việc nhóm. Ở đây cho phép khách mượn màn hình rời, sử dụng máy in, đặt lịch phòng họp hoặc chọn box học cá nhân yên tĩnh giúp khách chủ động hơn trong quá trình học tập và làm việc.
"Mình cảm thấy, sự thay đổi trong mô hình kinh doanh quán cà phê cho thấy sự thay đổi trong cách họ tiếp cận với tệp khách hàng trẻ. Nếu trước đây, quán cà phê chủ yếu cạnh tranh bằng đồ uống, phong cách trang trí hoặc vị trí đẹp, thì nay nhiều nơi bắt đầu cạnh tranh bằng khả năng hỗ trợ hiệu suất học tập và làm việc.
Một chiếc ghế công thái học, một ổ điện đặt ngay trên bàn, một phòng họp miễn phí hay một màn hình rời... khiến mình cảm giác như được "chiều chuộng" nhu cầu có một không gian để vừa học vừa chill", Linh chia sẻ.
Sự phát triển của những quán cà phê làm việc cho thấy người trẻ đang tìm kiếm những mô hình không gian linh hoạt hơn. Mô hình “văn phòng di động” phản ánh sự thay đổi trong quan niệm về học tập và lao động, công việc của người trẻ ngày càng gắn với máy tính, internet, nền tảng số và khả năng tự quản lý thời gian. Không gian làm việc vì thế cũng dịch chuyển, từ văn phòng truyền thống sang những điểm đến linh hoạt hơn.
Dù vậy, với người trẻ, việc thường xuyên làm việc ở quán cà phê có thể tạo thêm áp lực chi tiêu nếu không biết cân đối. Bên cạnh đó, không phải ai cũng thực sự làm việc hiệu quả trong không gian công cộng.
Bạn Chu Bảo Ngọc - sinh viên năm cuối Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, từng có thời gian gần như ngày nào em cũng ra quán cà phê để học bài và làm khóa luận. Ban đầu, nữ sinh xem đây là cách tạo động lực cho bản thân vì ở nhà dễ mất tập trung, còn ra quán thấy mọi người cùng học, cùng làm việc nên có cảm giác “vào guồng” nhanh hơn.
“Tuy nhiên, sau một thời gian mình nhận ra chi phí không hề nhỏ. Mỗi lần đi quán, dù chỉ gọi một ly nước, cũng mất khoảng 50.000 - 70.000 đồng. Nếu ngồi lâu thì có hôm gọi thêm bánh hoặc đồ uống khác. Tính cả tháng, số tiền này có thể bằng một khoản sinh hoạt phí đáng kể của sinh viên”, Ngọc nói.
Nữ sinh nhìn nhận, không gian quán cà phê có thể tạo cảm hứng, nhưng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với hiệu quả. Có những hôm quán đông, tiếng nói chuyện, tiếng kéo ghế hoặc người ra vào liên tục khiến việc tập trung bị gián đoạn. Cũng có khi bản thân đến quán với tâm thế “đi học bài”, nhưng lại dành nhiều thời gian chọn chỗ, gọi đồ, chụp ảnh, lướt điện thoại rồi mới bắt đầu làm việc.
“Em nghĩ quán cà phê phù hợp khi cần đổi không gian, chạy deadline hoặc làm việc nhóm. Nhưng nếu biến việc ra quán thành thói quen hằng ngày thì dễ tốn kém và đôi khi chỉ tạo cảm giác là mình đang chăm chỉ, chứ chưa chắc đã làm được nhiều việc. Sau này, em thường tự đặt giới hạn, chỉ đi quán 2-3 buổi/tuần, còn những việc cần đọc sâu hoặc viết dài thì mình ưu tiên thư viện hoặc ở nhà”, nữ sinh chia sẻ.