Có gì trong chiếc túi 'bảo bối' chống stress?

Sau một ngày làm việc mệt mỏi, Hannah Fowles (22 tuổi, đến từ thành phố Provo, tiểu bang Utah, Mỹ) trở về nhà. Thay vì được thả lỏng, cô rơi vào trạng thái hoảng loạn, lồng ngực như bị bóp nghẹt, đầu óc hỗn loạn và hai má đỏ bừng.

“Tôi bắt đầu cảm thấy nóng bừng lên và không thể tự trấn tĩnh. Những biện pháp mà tôi thường áp dụng như tập thở hay nằm trong phòng tối có tác dụng”, Fowles chia sẻ với The New York Post.

Trong khoảnh khắc ấy, Fowles nhìn thấy chiếc túi mà cô đã chuẩn bị cùng với chuyên gia trị liệu của mình vài tuần trước đó. Đó là bộ dụng cụ nhỏ, dễ mang theo, chứa những món đồ giúp làm dịu tâm trí khi cơn lo âu ập đến. Fowles tình cờ biết đến ý tưởng này khi lướt TikTok.

Ngay lập tức, cô gái với lấy chiếc túi, nuốt viên thuốc chống lo âu và áp túi chườm lạnh lên sau gáy. Cô cũng bật chiếc quạt cầm tay nhỏ, để luồng gió mát thổi qua mặt, trong khi tay kia nắm chặt món đồ chơi chống stress có gai. Cùng với cảm giác tê tê khi các đầu nhọn ấn vào lòng bàn tay, cơn hoảng loạn dần lắng xuống.

Fowles mô tả: “Chỉ trong vòng 10 phút, tôi đã có thể bình tĩnh lại và ngủ được. Bình thường không nhanh như vậy. Tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ cần những thứ này cho đến khi làm chiếc túi. Nó thực sự thay đổi hoàn toàn cuộc sống của tôi. Giờ đây, tôi dùng nó thường xuyên”.

Hannah Fowles không phải trường hợp duy nhất tìm thấy sự khuây khỏa bằng cách tương tự. Nó dường như trở thành “món bảo hiểm” của một bộ phận giới trẻ.

Chuẩn bị để đối phó với cơn hoảng loạn

Có nhiều tên gọi cho chiếc túi như túi giảm lo âu, túi trấn an, bộ dụng cụ làm dịu tâm trạng… Bất kể đó là gì, những sản phẩm “tự chế” này đang nhanh chóng trở nên phổ biến trên mạng xã hội, đặc biệt là với những cô gái gen Z.

Trong một khảo sát gần 1.000 người Mỹ từ 18 đến 26 tuổi, 61% cho biết họ được chẩn đoán mắc chứng rối loạn lo âu. 43% nói rằng trải qua cơn hoảng loạn ít nhất mỗi tháng một lần.

Nhiều người tìm đến liệu pháp tâm lý và thuốc để đối phó, nhưng không phải lúc nào cũng hiệu quả, nhất là trong thời điểm căng thẳng đỉnh điểm.

“Những biện pháp như thực hành chánh niệm và thiền định thư giãn rất tốt, nhưng bạn phải ghi nhớ các bước để thực hiện đúng. Khi bạn ở trong môi trường như hiện nay, với hàng loạt tác nhân kích thích mạnh mẽ, bạn không phải lúc nào cũng đủ tỉnh táo để nhớ được phải làm gì”, Kyra Bobinet - bác sĩ kiêm nhà thần kinh học hành vi ở Mỹ, chỉ ra thực tế.

Đó là lý do những chiếc túi giảm lo âu trở nên hữu ích. Theo Bobinet, việc luôn giữ các công cụ tự điều chỉnh trong tầm tay khi rơi vào tình trạng căng thẳng cao độ và quá tải giác quan là ý tưởng tuyệt vời.

Bà giải thích đó là cách để đánh lạc hướng và xoa dịu. Nó tạo ra những cảm giác khác để người bệnh tập trung vào, nhờ đó không bị lấn át bởi dòng suy nghĩ lo âu hoặc trầm cảm đang dồn dập trong đầu.

Công cụ đối phó cảm giác

Được gọi là “thế hệ lo âu”, Gen Z đang trải qua mức độ căng thẳng tinh thần cao kỷ lục.

Khảo sát của Gallup vào năm 2023 cho thấy gần một nửa những người từ 12 đến 26 tuổi nói rằng thường xuyên hoặc luôn cảm thấy lo âu.

Stefany Staples (24 tuổi, đến từ Atlanta, bang Georgia, Mỹ) bắt đầu bị chứng lo âu hành hạ từ năm 2024. Các triệu chứng thể chất như tim đập nhanh khiến cô phải nhập viện nhiều lần.

“Tôi từng nghĩ lo âu chỉ đơn thuần là suy nghĩ quá nhiều và cảm thấy quá tải. Nhưng nó còn hơn thế nữa”, Staples kể.

Các triệu chứng của rối loạn lo âu có thể rất đa dạng, thường bao gồm lo lắng quá mức, không kiểm soát, bồn chồn, tim đập nhanh, đổ mồ hôi, run rẩy, chóng mặt và khó thở.

Khi thuốc không mang lại nhiều hiệu quả, Staples tìm kiếm lời khuyên trên internet và chiếc túi chống lo âu của cô ra đời từ đây.

Cô bỏ vào chiếc túi nhỏ của mình những vật dụng giúp đối phó với nỗi lo lắng, bao gồm tinh dầu oải hương để làm dịu thần kinh và kẹo chua - vị chua gắt giúp kéo sự chú ý ra khỏi những suy nghĩ tiêu cực.

Bác sĩ Jenny Martin - nhà tâm lý học lâm sàng và là người sáng lập trung tâm trị liệu Gemstone Wellness ở Chicago giải thích, các can thiệp nhanh vào giác quan như chườm đá, ngậm kẹo chua hoặc ngửi khăn tẩm cồn có thể làm gián đoạn sự kích thích ngày càng tăng trong hệ thần kinh.

“Nhìn chung, các vật dụng trong túi chống lo âu hoạt động bằng cách chuyển sự chú ý khỏi những vòng lặp suy nghĩ lo lắng trở lại thực tại, trở lại với cơ thể. Chúng không giải quyết được tận gốc lo âu, nhưng mang lại hiệu quả đáng ngạc nhiên trong những thời điểm cấp tính, đặc biệt khi kết hợp với các kỹ năng chuyên sâu hơn hơn như tái cấu trúc nhận thức hoặc liệu pháp tiếp xúc”, chuyên gia nói.

Tùy chỉnh bộ công cụ phù hợp với từng cá nhân

Không có bộ công cụ hiệu quả với tất cả mọi người. Bác sĩ tâm thần MaryEllen Eller cho biết từ nguyên nhân gây ra cảm giác lo âu có thể xác định được thứ giúp xoa dịu cho từng trường hợp.

Đối với những người bị kích thích quá mức, các công cụ hạn chế tiếp nhận thông tin có thể hữu ích, chẳng hạn như đeo tai nghe chống ồn và nghe nhạc nhẹ nhàng.

Còn những người bị suy nghĩ quá nhiều sẽ phù hợp áp dụng kỹ thuật ổn định tâm lý. Họ có thể nhai kẹo cao su bạc hà hoặc ngậm kẹo gừng để chuyển sự chú ý vào vị giác, khứu giác và kết cấu.

Nữ chuyên gia khuyến nghị nên thử nghiệm các kỹ thuật khác nhau trong môi trường yên tĩnh để tìm ra điều gì phù hợp nhất. Sau đó, việc sử dụng thường xuyên giúp não bộ học được cách liên kết các vật dụng trong “túi chống lo âu” với suy nghĩ bình tĩnh, cảm giác an toàn và sự tự tin.

Với Carrie Berk (23 tuổi, sống tại New York), cuốn sổ và cây bút để ghi lại suy nghĩ giúp cô giữ được sự ổn định. Thói quen này cứu sống cô khi trải qua lo âu và rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) trong đại dịch COVID-19.

Bộ dụng cụ của cô còn bao gồm những món phổ biến khác như kẹo chua, nhẫn giảm căng thẳng, dụng cụ trị liệu bằng hương thơm và thẻ ghi các bài tập thở có hướng dẫn.

Cô cho rằng túi chống lo âu giống như hộp dụng cụ "siêu anh hùng" của riêng mỗi người. Nó giúp đưa cô trở về hiện tại bằng cách kích thích cả 5 giác quan, thay vì mắc kẹt trong thế giới nội tâm.

Bác sĩ tâm thần Vinay Saranga, nhà sáng lập Viện Sức khỏe Thần kinh cao cấp Bắc Carolina, đánh giá cao ý tưởng sử dụng “túi chống lo âu” giúp bệnh nhân đối phó với chứng lo âu và các cơn hoảng loạn.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh mục tiêu của quá trình hồi phục là dần giảm số lượng vật dụng mang theo xuống mức tối thiểu (1-2 món nhỏ gọn) hoặc học cách không cần đến chiếc túi nữa, vì phụ thuộc hoàn toàn vào nó là điều không nên.

Cassie Rodgers (27 tuổi, ở Hillsboro, bang Oregon) từng có túi chống lo âu khá lớn. Hiện, cô tinh giản xuống chỉ còn hai món là những vật dụng dùng hằng ngày: Bút trị liệu bằng tinh dầu và thứ kích thích vị giác như kẹo cao su, kẹo chua…