Bệnh nhi T.N (2 tuổi) được gia đình đưa đến bệnh viện trong tình trạng nôn ói nhiều, đi cầu phân lỏng màu xanh nhạt lẫn máu đỏ tươi.
Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trước đó trẻ đã nuốt phải tinh thể màu xanh, số tinh thể này được anh trai của bé mang từ trường về nhà sau buổi học thực hành.
Đây là tinh thể đồng sunfat (CuSO₄) – một hóa chất thường được sử dụng trong các thí nghiệm khoa học ở trường học.
Sau khi nhập viện, bệnh nhi li bì, môi tím tái, thở gắng sức, SpO2 thấp. Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất. Trẻ được điều trị hồi sức tích cực, và các bác sĩ đã phải chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan, kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng của cơ thể.
Nhờ được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng của bệnh nhi dần cải thiện và qua được giai đoạn nguy hiểm.
Theo bệnh viện, CuSO4 là hợp chất hóa học chứa đồng, lưu huỳnh và oxy, thường tồn tại dưới dạng tinh thể xanh lam rất bắt mắt. Chính màu sắc này khiến trẻ nhỏ dễ tò mò và tiếp xúc.
Khi nuốt phải, đồng sunfat có thể gây ngộ độc thông qua nhiều cơ chế khác nhau. Một trong những cơ chế quan trọng là gây methemoglobinemia (tăng methemoglobin trong máu). Methemoglobin là dạng hemoglobin đã bị oxy hóa và không còn khả năng vận chuyển oxy hiệu quả đến các mô trong cơ thể. Khi nồng độ methemoglobin tăng cao, các cơ quan sẽ rơi vào tình trạng thiếu oxy, dù nồng độ oxy trong máu có thể vẫn bình thường.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận cấp, rối loạn chuyển hóa nặng…
Trong những trường hợp nặng, các rối loạn này có thể dẫn đến suy chức năng đa cơ quan, đòi hỏi phải điều trị hồi sức tích cực.
Bệnh viện Phụ sản Nhi - Đà Nẵng khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra các vật dụng hoặc hóa chất khi trẻ mang từ trường về nhà; không để hóa chất trong tầm với của trẻ nhỏ. Nếu cần mang hóa chất về nhà phục vụ học tập, phải bảo quản ở nơi an toàn và có nhãn cảnh báo rõ ràng. Đồng thời hướng dẫn trẻ nhận biết và không tiếp xúc với các hóa chất nguy hiểm.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất phải đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt; không tự ý gây nôn, không cho trẻ uống các dung dịch trung hòa khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế. Lưu ý mang theo mẫu hóa chất hoặc bao bì để bác sĩ xác định loại độc chất.
