Những ‘người thầy’ gieo chữ ở cơ sở cai nghiện

TPO - Trong lớp học đặc biệt ở Cơ sở cai nghiện số 2 tỉnh Thanh Hóa, có những học viên đã ở tuổi xế chiều mới bắt đầu tập viết, đánh vần. Người thầy hàng đêm cầm phấn không ai khác lại chính là những cán bộ quản lý học viên, ngày ngày kiên nhẫn đưa con chữ đến với những người từng lỡ nhịp học hành, giúp họ có thêm hành trang cho ngày trở về.

Lớp học đặc biệt với những người thầy đặc biệt

Những tối tháng 11, sương mù giăng lối trong khuôn viên Cơ sở cai nghiện số 2 (xã Hồi Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Cái rét đầu đông khiến không gian nơi đây thêm phần tĩnh lặng. Thế nhưng, bên trong một dãy nhà, tiếng đánh vần, tiếng đọc từng con chữ và những lời nhắc bài vẫn đều đặn vang lên.

Đó là lớp học xóa mù chữ dành cho những học viên đang cai nghiện. Học trò ở đây không phải những đứa trẻ tuổi đến trường, mà có người đã ngoài 60 tuổi, có người mới ngoài 20. Đứng lớp cũng không phải những giáo viên chuyên nghiệp, mà chính là các cán bộ đang ngày đêm làm nhiệm vụ quản lý, giáo dục học viên tại cơ sở.

1-7.jpg
Lớp học đặc biệt tại Cơ sở cai nghiện số 2 tỉnh Thanh Hóa.

Ngồi ở hàng ghế đầu, ông Giàng A K. (SN 1962, trú xã Mường Lý) chăm chú nhìn vào trang vở mới. Mái tóc bạc, đôi mắt đã kém theo tuổi tác, ông cẩn thận nắn nót từng nét chữ. Với người đàn ông dân tộc Mông này, việc cầm bút viết những chữ cái tưởng chừng đơn giản lại là trải nghiệm mà cả cuộc đời ông chưa từng có.

“Ngày xưa nhà nghèo, đông anh em nên tôi không được đi học. Lớn lên đi làm thuê rồi lập gia đình. Mỗi lần phải ký giấy tờ, tôi chỉ biết điểm chỉ bằng tay chứ không biết đọc, biết viết gì. Giờ già rồi mới biết chữ khó đến mức nào”, ông K. thủ thỉ.

Nhớ mặt chữ, ghép vần là thử thách không nhỏ với người đàn ông đã ngoài 60. Đôi bàn tay chai sạn vốn quen với công việc nương rẫy nay phải tập làm quen với cây bút. Có những chữ viết đi viết lại nhiều lần vẫn chưa ngay hàng, nhưng ông K. không muốn bỏ cuộc. “Tôi chưa bao giờ nghĩ ở tuổi này mình lại có cơ hội được học chữ. Nhờ các cán bộ, các thầy động viên nên cũng bớt lo. Thầy bảo cứ kiên trì, mưa dầm thấm lâu. Nghe vậy tôi có thêm động lực để học”, ông nói.

Cạnh đó, em Thao Lâu P. (SN 2002, trú xã Nhi Sơn) cũng đang chăm chú tập viết. Trẻ hơn, nhanh nhẹn hơn, nhưng chàng trai người Mông cũng từng mang mặc cảm vì không biết chữ. Những năm tháng trước đây, việc học hành dang dở khiến P. không có cơ hội tiếp cận với những kiến thức tưởng như rất đỗi bình thường.

“Nghe các thầy nói, em mới thấy không biết chữ thiệt thòi đến mức nào. Vào cơ sở cai nghiện, em mới bắt đầu học lại. Em sẽ cố gắng để viết được tên mình, biết đọc, biết viết, sau này không còn phải hối hận vì không biết chữ nữa”, P. chia sẻ.

1-1.jpg
Học viên kèm cặp nhau trong quá trình học xóa mù chữ.

Lớp học xóa mù chữ tại Cơ sở cai nghiện số 2 được tổ chức từ tháng 10/2025. Đến nay, đã có 33 học viên tham gia. Thời gian đầu, đơn vị phối hợp với giáo viên Trường Tiểu học Phú Nghiêm trên địa bàn để tổ chức giảng dạy. Sau đó, hai cán bộ của cơ sở là anh Hà Tiến Thành và anh Lưu Thiện Trung trực tiếp đảm nhận việc đứng lớp.

Không có bảng thành tích hay những bài kiểm tra khắt khe, mỗi buổi học bắt đầu từ những điều căn bản nhất: nhận diện mặt chữ, tập đánh vần, ghép vần rồi nắn nót từng nét bút. Với những học viên chưa từng đến trường, hành trình làm quen với con chữ đòi hỏi sự kiên nhẫn của cả người dạy lẫn người học.

Anh Hà Tiến Thành cho biết, phần lớn học viên chưa biết đọc, biết viết là người dân tộc Mông. Có người biết tiếng Kinh, có người còn gặp khó khăn trong giao tiếp nên việc truyền đạt kiến thức càng vất vả. Độ tuổi học viên cũng không đồng đều, từ những người còn trẻ đến người đã ở tuổi 64.

“Có người tiếp thu khá nhanh, nhưng cũng có người phải hướng dẫn đi hướng dẫn lại nhiều lần mới nhớ được một mặt chữ. Một số học viên từng sử dụng ma túy trong thời gian dài nên khả năng tập trung, ghi nhớ bị ảnh hưởng. Chúng tôi phải kiên trì, giảng từng chút một”, anh Thành chia sẻ.

1-6.jpg
Cán bộ quản lý học viên trở thành "người thầy" đặc biệt cho lớp học.

Mỗi tuần, tùy lịch sinh hoạt chung, lớp học được tổ chức hai buổi, mỗi buổi kéo dài khoảng 1,5-2 giờ. Ngoài hai cán bộ thay nhau đứng lớp, cơ sở còn bố trí những học viên đã biết chữ kèm cặp người chưa biết. Cách học một người hướng dẫn một người giúp những học viên còn chậm có thêm thời gian thực hành, không bị bỏ lại phía sau.

Theo anh Lưu Thiện Trung, điều khiến những người đứng lớp vui nhất không phải là học viên viết được bao nhiêu trang vở, mà là sự tiến bộ dù rất nhỏ sau mỗi buổi học. “Có những học viên ban đầu còn ngại cầm bút, nhưng sau một thời gian đã tự viết được tên mình, biết ghép những tiếng đơn giản. Nhìn sự cố gắng ấy, chúng tôi có thêm động lực để tiếp tục. Mong rằng sau thời gian cai nghiện, các học viên không chỉ có thêm kiến thức mà còn có thể tránh xa những điều không tốt đẹp”, anh Trung bày tỏ.

Thêm hành trang ngày trở về

Đại úy Đồng Văn Giáp, Phó trưởng Cơ sở cai nghiện số 2 tỉnh Thanh Hóa, cho biết cơ sở cai nghiện số 2 hiện có 213 học viên. Mỗi ngày, học viên thức dậy từ 5h30 để tập thể dục, tham gia các hoạt động sinh hoạt, lao động và rèn luyện thể thao. Bên cạnh lớp xóa mù chữ, cơ sở duy trì chế độ nội vụ, chào cờ hằng tuần, tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

1-8.jpg
1-5.jpg
1-3.jpg
Lớp xóa mù chữ trong cơ sở cai nghiện sẽ là hành trang mới ngày trở về của học viên.

“Chúng tôi mong muốn lớp học sẽ trở thành điểm tựa tinh thần cho các học viên. Ở đây, họ được đối xử bình đẳng như những người học trò, cùng ngồi trước bảng đen, phấn trắng. Có người học để bù đắp khoảng trống tuổi thơ, có người muốn biết viết tên mình, có người mong sau này có thể tự đọc giấy tờ, tìm kiếm việc làm và làm lại cuộc đời”, đại úy Giáp chia sẻ.

Theo đại úy Giáp, lớp học xóa mù chữ là một trong những hoạt động có ý nghĩa thiết thực, bởi không ít học viên từng chịu thiệt thòi trong học tập từ nhỏ. Khi được học chữ, họ có thêm cơ hội tiếp cận thông tin, hiểu biết xã hội và tự tin hơn khi ngày trở về có thêm hành trang mới.

Cùng chuyên mục

Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình

Cô gái xương thủy tinh và hành trình 22 năm gieo chữ miễn phí ở Ninh Bình

TPO - Hành trình trở thành "cô giáo" của chị Nguyễn Thị Ngọc Tâm (SN 1990, trú xã Ý Yên, tỉnh Ninh Bình) không giống với bất kỳ ai. Mắc bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, chị phải chịu đựng những lần gãy xương nhiều không đến xuể và chẳng thể đi lại. Thế nhưng, với khát khao cháy bỏng được trở thành cô giáo, suốt 22 năm qua, chị vẫn bền bỉ với lớp học "5 không", truyền cảm hứng và dạy học miễn phí cho các em học sinh.

Thái Nguyên tôn vinh 30 nhà giáo tiêu biểu

Thái Nguyên tôn vinh 30 nhà giáo tiêu biểu

TPO - Khẳng định đội ngũ nhà giáo giữ vai trò đặc biệt quan trọng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên nhấn mạnh việc tôn vinh phải đi đôi với chăm lo thiết thực, lắng nghe phải gắn với giải quyết kiến nghị chính đáng, để mỗi thầy giáo, cô giáo yên tâm cống hiến cho sự nghiệp trồng người.

 Ông Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng ấn tượng trước sự lễ phép, hoạt bát của học sinh trường Hy Vọng Ảnh: Thanh Hiền

Vừa làm thầy cô, vừa làm cha mẹ

TP - Có một ngôi trường giữa lòng Đà Nẵng mà mỗi người thầy, người cô ở đó phải “vào vai” cha mẹ. Họ ăn cùng, ở cùng, lớn lên cùng các con. Họ không chỉ dạy chữ, mà dạy cho con từ cách đi đứng nói năng cho tới ứng biến trước những va vấp giữa đời. Ngôi trường ấy là trường Hy Vọng, mái nhà chung của các em mất người thân trong đại dịch COVID-19.

Đôi bàn tay cô giáo

Đôi bàn tay cô giáo

Các bạn! Mỗi lần tôi ghé sát mắt vào trang giấy hay màn hình điện thoại để mượn những con chữ trải lòng cùng bạn đọc là một lần tôi nhớ về cô, nhớ về đôi bàn tay dịu dàng, ấm áp đã giúp tôi viết nên trang mới của cuộc đời. Có lẽ suốt những năm tháng tuổi thơ, hiện tại và cả sau này tôi vẫn sẽ không quên được cái ngày đó - một dấu mốc quan trọng trong hành trình thay đổi số phận của tôi.

Những người thầy lặng lẽ truyền nghề trong bệnh viện

Những người thầy lặng lẽ truyền nghề trong bệnh viện

TPO - Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 là dịp để nhớ đến những người thầy đã lặng lẽ truyền nghề trong bệnh viện. Ở Bạch Mai, bài học của nghề y bắt đầu từ giảng đường, tiếp tục trong những buổi giao ban và nhiều khi được ghi nhớ suốt đời từ một lần thăm khám bên giường bệnh.

Một giờ dạy học của giáo viên Trường Tiểu học và THCS Chương Dương, Hà Nội Ảnh: Nhà trường cung cấp

Tôn vinh không chỉ bằng hoa và lời chúc

TP - Sự kì vọng của phụ huynh, xã hội cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt nhà giáo trước muôn vàn áp lực mới. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, 20/11, PGS.TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 đã có cuộc trò chuyện với PV báo Tiền Phong về tác động với nhà giáo trong bối cảnh mới.

Với thầy Khương, sự tiến bộ của học trò là động lực để thầy gắn bó với nghề

Gieo niềm tin ở ngôi trường đặc biệt

TP - Những ngày này, khi nhiều trường học rộn ràng chuẩn bị các hoạt động chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, công việc của những người thầy ở Trường Giáo dưỡng số 3 vẫn diễn ra theo nhịp điệu riêng.

Vinamilk hợp tác đa bên, hướng tới hạ tầng tái chế chia sẻ cho nhiều doanh nghiệp

Vinamilk hợp tác đa bên, hướng tới hạ tầng tái chế chia sẻ cho nhiều doanh nghiệp

Ngày 18/11, Vinamilk, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam (VEPF) và Tetra Pak Việt Nam công bố hợp tác giai đoạn 2026-2030 nhằm thúc đẩy thu gom, phân loại và tái chế bao bì sau sử dụng. Từ những kết quả thí điểm ban đầu, hợp tác hướng đến phát triển mô hình có khả năng nhân rộng, từng bước hình thành hạ tầng tái chế dùng chung, tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp cùng tham gia.

Chủ tịch Hà Nội: Yêu cầu giải quyết khó khăn về trường lớp, giảm áp lực cho giáo viên

Chủ tịch Hà Nội: Yêu cầu giải quyết khó khăn về trường lớp, giảm áp lực cho giáo viên

TPO - Phát biểu tại Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) chiều 19/11, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu ngành Giáo dục chuyển mạnh từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực người học, đồng thời tập trung giải quyết những khó khăn về trường lớp, đội ngũ giáo viên, nhất là tại các nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Yếu tiếng Anh: Điểm nghẽn khiến người đi làm bỏ lỡ cơ hội thăng tiến

Yếu tiếng Anh: Điểm nghẽn khiến người đi làm bỏ lỡ cơ hội thăng tiến

Giữa thị trường lao động cạnh tranh, chuyên môn và kinh nghiệm là nền tảng để người đi làm khẳng định năng lực. Tuy nhiên, khi môi trường việc làm ngày càng quốc tế hoá, tiếng Anh trở thành lợi thế quan trọng để làm việc với đối tác nước ngoài, tham gia các dự án đa quốc gia hay mở rộng cơ hội thăng tiến. Không ít người dù có năng lực và thâm niên vẫn khó bứt phá sự nghiệp chỉ vì chưa đủ tự tin sử dụng tiếng Anh.

Lê Ánh Academy kỷ niệm 15 năm đào tạo gắn liền thực tiễn

Lê Ánh Academy kỷ niệm 15 năm đào tạo gắn liền thực tiễn

Từ trăn trở của một cử nhân mới ra trường, Lê Ánh Academy ra đời năm 2011 bằng những lớp kế toán thực hành do chính người làm nghề đứng lớp. 15 năm sau, lễ kỷ niệm của đơn vị trở thành dịp tri ân những người thầy đã dẫn lối cho nhiều thế hệ người trẻ bước vào nghề.

Thứ trưởng Bộ giáo dục: Công nghệ không thể thay thế sự thấu hiểu, tình yêu thương và truyền cảm hứng

Thứ trưởng Bộ giáo dục: Công nghệ không thể thay thế sự thấu hiểu, tình yêu thương và truyền cảm hứng

TPO - Phát biểu tại Lễ tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026 diễn ra hôm nay (19/11), Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số và bùng nổ trí tuệ nhân tạo, công nghệ có thể cung cấp tri thức nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu, tình yêu thương và khả năng truyền cảm hứng của người thầy.