Chuyên gia, khách mời tham dự tọa đàm:
- Host: Hà Trúc Linh - Hoa hậu Việt Nam 2024.
- Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Chí Cường - Phó chủ tịch Hội Can thiệp mạch Thần kinh Việt Nam.
- Bác sĩ CKI Nguyễn Đức Chỉnh - Trưởng khoa Nội Tổng hợp Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.
- Bác sĩ CKII Huỳnh Quốc Sĩ - Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ.
- Bà Phạm Thị Hơn, người bệnh đã được điều trị đột quỵ và hồi phục.
Host Hà Trúc Linh - Hoa hậu Việt Nam 2024:
Với những người có công việc đòi hỏi phải thức khuya, dậy sớm, chúng ta có thể làm gì để hạn chế nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ, thưa bác sĩ?
BS.CKI Nguyễn Đức Chỉnh - Trưởng khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ:
Trước hết, chúng ta cần biết mình có những yếu tố nguy cơ nào, mức độ ảnh hưởng ra sao để chủ động điều chỉnh và cân bằng cuộc sống.
Với tình trạng thiếu ngủ, bên cạnh thời gian ngủ, chúng ta cần chú ý duy trì nhịp sinh học. Người phải chạy KPI, chịu áp lực về tiến độ công việc nên cố gắng sắp xếp giờ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế thức quá khuya, tránh để cơ thể chịu căng thẳng quá mức.
Một yếu tố khác là stress trong cuộc sống. Những tác nhân không mong muốn, chưa kiểm soát được có thể khiến chúng ta căng thẳng. Các nghiên cứu cho thấy stress là yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch và đột quỵ. Ở chiều ngược lại, tinh thần lạc quan, yêu đời và cách nhìn tích cực về cuộc sống có thể góp phần giảm nguy cơ.
Khi công việc nhiều áp lực, chúng ta cần tạo cho mình những thói quen và niềm vui để cân bằng, chẳng hạn tập luyện thể thao hoặc dành thời gian làm những điều mình yêu thích. Đó là những cách giúp giải tỏa căng thẳng, giảm bớt các yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim mạch và đột quỵ.
Host Hà Trúc Linh - Hoa hậu Việt Nam 2024:
Trước khi xảy ra đột quỵ cuộc sống của chị diễn ra như thế nào?
Bệnh nhân - Bà Phạm Thị Hơn (55 tuổi):
Tôi thật sự không ngờ mình lại bị đột quỵ. Trước đó, cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày của tôi vẫn diễn ra bình thường nên tôi khá chủ quan, không nghĩ mình có thể mắc phải căn bệnh nguy hiểm này.
Đến năm 2024, tôi bắt đầu có triệu chứng đau đầu và chỉ kịp nói với con gái. Sau đó, tôi rơi vào trạng thái hôn mê và được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu. May mắn là tôi được các bác sĩ cứu sống. Đến giờ, tôi vẫn rất biết ơn đội ngũ y, bác sĩ đã kịp thời điều trị và giúp tôi có cơ hội tiếp tục cuộc sống.
Sau khi hoàn tất quá trình điều trị và trở về với cuộc sống bình thường, tôi ý thức hơn rất nhiều về việc chăm sóc sức khỏe. Tôi duy trì việc uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, chú ý ăn uống đầy đủ, điều độ và thường xuyên tập thể dục vào buổi sáng.
Trước đây tôi khá chủ quan, nhưng sau biến cố này, tôi hiểu rằng sức khỏe là điều không thể xem nhẹ. Mình phải chủ động chăm sóc bản thân và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Host Hà Trúc Linh - Hoa hậu Việt Nam 2024:
Thưa TS.BS Cường, từ những thông tin nhân vật vừa chia sẻ, bác sĩ muốn nhấn mạnh bài học nào về nhận diện và tiếp cận cấp cứu? Điều gì trong quá trình hồi phục cần được hiểu riêng cho từng người?
TS.BS Trần Chí Cường - Phó chủ tịch Hội Can thiệp mạch Thần kinh Việt Nam:
Đây là một trường hợp rất đặc biệt. Bệnh nhân bị đột quỵ xuất huyết não do vỡ phình mạch máu não và đã được các bác sĩ cấp cứu, điều trị thành công.
Qua lời kể của bệnh nhân, mọi chuyện diễn ra khá bình thường. Một buổi sáng thức dậy, bệnh nhân đột nhiên bị đau đầu. Với nữ giới, khi xuất hiện triệu chứng này, đôi khi chúng ta có xu hướng nghĩ nhiều đến các vấn đề bệnh tật. Nhưng nếu triệu chứng xảy ra ở nam giới trẻ tuổi, chẳng hạn ngày hôm trước tiệc tùng nhiều, hôm sau thức dậy bị đau đầu, thì đôi khi triệu chứng này có thể bị nhầm lẫn, khiến chúng ta không nhận biết được đó là dấu hiệu của một cơn đột quỵ đang diễn tiến.
Rất may trong trường hợp của chị Hơn, chị chỉ ghi nhận một cơn đau đầu bất thường và sau đó được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở đó. Khi nhập viện, chụp CT ghi nhận dấu hiệu xuất huyết dưới nhện, hay nói nôm na là xuất huyết não. Nhưng tại bệnh viện trước đó, các bác sĩ chưa xác định được bệnh nhân bị vỡ mạch máu ở đâu, cũng như chưa phát hiện nguyên nhân là do phình mạch máu não. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ xuất huyết não ở người trẻ.
Sau một thời gian, bệnh nhân rơi vào tình trạng hôn mê. Câu hỏi đặt ra là liệu bệnh nhân có bị phình mạch máu não hay không? Sau đó, bệnh nhân được chuyển từ TPHCM về Cần Thơ. Với những trang thiết bị, máy móc và công nghệ hiện đại, chúng tôi đã phát hiện chị bị vỡ phình mạch máu não và tiến hành điều trị cấp cứu. Rất may, sau điều trị, bệnh nhân có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Như chúng ta vừa nghe bệnh nhân chia sẻ, đây là một niềm vui rất lớn. Xin chúc mừng chị Hơn và gia đình, đồng thời cảm ơn tất cả các bác sĩ trong ekip đã có một ca điều trị thành công ngoài mong đợi, giúp chị có thể trở lại cuộc sống như bình thường.
Đây cũng là một trường hợp khá hiếm. Bởi theo quan niệm chung, sau đột quỵ, một số bệnh nhân có thể để lại di chứng, gặp khó khăn trong đi đứng, vận động. Nhưng với một bệnh nhân có thể phục hồi hoàn toàn như trường hợp này thì thực sự là điều rất đáng mừng.
Chúng tôi cũng muốn chia sẻ với mọi người rằng đừng quá bi quan trong điều trị đột quỵ. Bởi vẫn có những trường hợp nếu được cấp cứu kịp thời, bệnh nhân có thể trở lại cuộc sống, sinh hoạt rất bình thường.
Host Hà Trúc Linh - Hoa hậu Việt Nam 2024:
Thưa TS-BS Trần Chí Cường, từ thực tế trực tiếp điều trị nhiều ca bệnh, điều gì khiến chúng ta cần quan tâm hơn đến tình trạng đột quỵ ở người trẻ hiện nay?
Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Chí Cường - Phó Chủ tịch Hội Can thiệp mạch Thần kinh Việt Nam:
Trong những năm gần đây, chúng ta ghi nhận số ca mắc ở nhóm tuổi này ngày càng gia tăng. Đây không phải là tình trạng riêng của Việt Nam mà được ghi nhận tại nhiều quốc gia trên thế giới. Trước đây, bệnh nhân đột quỵ trẻ tuổi chỉ chiếm một tỷ lệ khá nhỏ, nhưng hiện nay, tỷ lệ này có thể đã vượt quá 10%.
Một vấn đề khác cũng được các nhà khoa học quan tâm là sự gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở một số người sau khi nhiễm COVID-19. Đây là những ghi nhận đã được nghiên cứu trong thời gian qua. Tuy nhiên, trong chương trình hôm nay, tôi muốn tập trung nhiều hơn vào những yếu tố nguy cơ đang ngày càng phổ biến trong đời sống hiện đại.
Đó là lối sống, thói quen sinh hoạt và những nhận thức chưa đúng về sức khỏe. Đây mới là những vấn đề chúng ta cần đặc biệt quan tâm khi nói đến đột quỵ ở người trẻ.
Trong thực tế điều trị, có rất nhiều trường hợp bệnh nhân trẻ được đưa đến phòng cấp cứu và tỏ ra vô cùng ngỡ ngàng khi bác sĩ thông báo họ bị đột quỵ. Bệnh nhân thường hỏi: "Tại sao tôi còn trẻ như vậy mà lại bị đột quỵ?". Người thân cũng không tin rằng một người đang ở độ tuổi lao động, sinh hoạt bình thường, không nghĩ mình có bệnh lý nghiêm trọng, lại có thể rơi vào tình trạng nguy hiểm như vậy.
Điều đó cho thấy nhận thức của cộng đồng về đột quỵ vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều người vẫn mặc định đây là căn bệnh của người cao tuổi, trong khi thực tế, người trẻ hoàn toàn có thể mắc bệnh.
Tôi cho rằng, nếu mỗi người dành thời gian tìm hiểu những kiến thức cơ bản về đột quỵ, nhận diện được các yếu tố nguy cơ và biết cách phòng ngừa, chúng ta có thể ngăn chặn được rất nhiều trường hợp đáng tiếc. Có những giọt nước mắt của bệnh nhân và người thân lẽ ra đã không phải rơi nếu các nguy cơ được phát hiện và kiểm soát từ sớm.
Đột quỵ là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam cũng như ở nhiều quốc gia trên thế giới. Đây là căn bệnh nguy hiểm, có thể để lại những di chứng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta không nên chỉ nói rằng đột quỵ âm thầm tấn công con người. Đôi khi, chính những thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, sự chủ quan và thiếu kiến thức về sức khỏe đã khiến chúng ta vô tình đưa các yếu tố nguy cơ vào cơ thể mình.
Đó cũng chính là lý do chúng ta cần có những chương trình như hôm nay, để cùng trao đổi, nhận diện đúng những nguy cơ và trang bị kiến thức phòng ngừa đột quỵ. Điều quan trọng nhất là mỗi người phải hiểu rằng đột quỵ không chừa một độ tuổi nào và việc bảo vệ sức khỏe cần bắt đầu từ chính những thói quen hằng ngày.
Nhà báo Lý Thành Tâm - Uỷ viên Ban biên tập - Trưởng Ban đại diện Báo Tiền Phong tại TPHCM:
Đột quỵ là một biến cố sức khỏe có thể làm thay đổi cuộc đời của một người và cả gia đình. Với người trẻ, phía sau giường bệnh còn là công việc đang theo đuổi, những đứa con cần được chăm sóc, những trách nhiệm và ước mơ chưa kịp thực hiện. Vì vậy, hiểu đúng về căn bệnh này có ý nghĩa rất thiết thực.
Điều chúng tôi mong muốn ở tọa đàm hôm nay là đưa kiến thức y khoa đến gần bạn đọc bằng những lời giải thích dễ hiểu, những tình huống sát với đời sống và những hướng dẫn có thể ghi nhớ. Một người nhận ra dấu hiệu sớm hơn, một gia đình biết gọi cấp cứu kịp thời hơn, đó đã là giá trị đáng quý của chương trình.
Trong dòng thông tin mỗi ngày, bạn đọc có thể gặp nhiều lời khuyên về phòng và chữa đột quỵ. Có thông tin đúng, nhưng cũng có những cách hiểu thiếu căn cứ, những lời quảng cáo khiến người dân nhầm lẫn. Báo chí có trách nhiệm kết nối bạn đọc với các chuyên gia, làm rõ điều gì đã có cơ sở khoa học, điều gì cần được thăm khám và quyết định bởi bác sĩ.
Sự hiện diện của ba bác sĩ và một người bệnh đã hồi phục sẽ giúp cuộc trao đổi hôm nay có cả chiều sâu chuyên môn lẫn trải nghiệm đời sống. Chúng tôi mong các chuyên gia chia sẻ thẳng thắn về nguy cơ ở người trẻ, những sai lầm trong xử trí, khả năng điều trị và hành trình phục hồi. Cũng mong câu chuyện của người bệnh giúp mỗi người thêm trân trọng sức khỏe và chủ động bảo vệ bản thân.
Đang làm việc, học tập, theo đuổi những dự định tương lai, người trẻ có thể bất ngờ đối mặt với đột quỵ. Tâm lý cho rằng đây là bệnh của người lớn tuổi có thể khiến nhiều người chủ quan trước các yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cảnh báo.
Tại chương trình, các bác sĩ phân tích nguy cơ đột quỵ ở người trẻ, hướng dẫn nhận diện dấu hiệu và cách xử trí ban đầu. Những băn khoăn như khi nào cần kiểm tra sức khỏe, phải làm gì khi phát hiện người nghi bị đột quỵ, điều trị và phục hồi ra sao cũng sẽ được trao đổi, giải đáp.
Bên cạnh cấp cứu và điều trị, tọa đàm dành thời gian trao đổi về kiểm soát yếu tố nguy cơ, sử dụng thuốc, phục hồi chức năng và phòng ngừa tái phát, giúp bạn đọc chủ động bảo vệ sức khỏe.
Bạn đọc có thể theo dõi trực tiếp chương trình và gửi câu hỏi cho các bác sĩ qua email: tienphongdaidiensg@gmail.com.