Theo thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng 2 (TPHCM), mỗi năm đơn vị tiếp nhận và điều trị khoảng vài chục trường hợp đột quỵ ở trẻ em, bao gồm đột quỵ thiếu máu não và xuất huyết não. Các ca bệnh thường liên quan đến bệnh tim bẩm sinh, rối loạn đông máu, bệnh lý mạch máu não hoặc nhiễm trùng.
Theo BS.CK2 Phạm Hải Uyên - Phó Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2, đột quỵ là tình trạng cấp cứu thần kinh nghiêm trọng, xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn, khiến tế bào não thiếu oxy. Dù tỷ lệ mắc ở trẻ thấp hơn người lớn, bệnh vẫn có thể để lại hậu quả nặng nề như liệt, co giật, rối loạn ngôn ngữ, chậm phát triển trí tuệ, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Đáng lo ngại, nhiều phụ huynh còn chủ quan hoặc cho rằng trẻ em không thể bị đột quỵ. Trong khi đó, biểu hiện ở trẻ nhỏ đôi khi không rõ ràng, dễ bị bỏ qua.
Bác sĩ Uyên cho biết, phụ huynh cần lưu ý khi trẻ đột ngột yếu hoặc không cử động được một bên tay, chân, đi lệch người, méo miệng, nói khó hoặc nói ngọng khác thường. Trẻ cũng có thể nhìn lệch, nhìn mờ, mất thị lực một bên, lơ mơ, ngủ gà, co giật hoặc hôn mê.
Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu đôi khi chỉ là bú kém, khóc yếu, nghiêng đầu một bên, liệt mặt nhẹ hoặc co giật. Khi những bất thường này xuất hiện đột ngột, gia đình cần đặc biệt cảnh giác.
Theo bác sĩ Uyên, khi nghi ngờ trẻ bị đột quỵ, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh hoặc đột quỵ ngay lập tức, không tự điều trị hay chờ xem trẻ có hồi phục hay không. Việc phát hiện và can thiệp sớm có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hồi phục, hạn chế di chứng thần kinh lâu dài.
Khác với người lớn, nguyên nhân đột quỵ ở trẻ thường liên quan đến các bất thường bẩm sinh hoặc bệnh lý toàn thân. Ngoài bệnh tim bẩm sinh, rối loạn đông máu và bất thường mạch máu não, bệnh còn có thể liên quan đến nhiễm trùng, chấn thương vùng đầu, cổ, bệnh chuyển hóa hoặc di truyền. Khoảng 20-30% trường hợp không tìm thấy nguyên nhân.
Để giảm nguy cơ, bác sĩ khuyến cáo trẻ có bệnh tim bẩm sinh, rối loạn đông máu, bệnh mạch máu hoặc bệnh di truyền cần được khám và theo dõi định kỳ. Các bệnh nền, tình trạng viêm nhiễm và rối loạn chuyển hóa cũng cần được điều trị đúng, đầy đủ.
Gia đình cần duy trì cho trẻ chế độ dinh dưỡng cân đối, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, tránh béo phì và căng thẳng kéo dài.
Với trẻ từng bị đột quỵ, việc tuân thủ điều trị, tái khám và phục hồi chức năng định kỳ rất quan trọng để phòng ngừa tái phát. Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, việc quản lý tốt bệnh nền và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường sẽ giúp trẻ có thêm cơ hội được cứu chữa, hồi phục.
