Biến chứng thần kinh diễn tiến nhanh
Theo bác sĩ Lê Nhật Cường, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, Bệnh viện Nhi Trung ương, bệnh não hoại tử cấp tính (ANE) là bệnh lí hiếm gặp, nguyên nhân chưa được hiểu đầy đủ, thường xuất hiện sau nhiễm virus. Trong đó, cúm A là một trong những tác nhân thường được ghi nhận, đặc biệt tại các nước châu Á.
Cơ chế gây bệnh được cho là liên quan đến phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể sau nhiễm virus. Quá trình này có thể dẫn đến phù não, tổn thương sợi trục, hoại tử và xuất huyết. Phản ứng viêm toàn thân còn có nguy cơ ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác như gan, thận, hệ tuần hoàn và hô hấp.
Điều đáng lo ngại là bệnh có thể tiến triển rất nhanh. Sau vài ngày xuất hiện các triệu chứng nhiễm virus như sốt cao, ho hoặc viêm đường hô hấp, trẻ có thể đột ngột rối loạn ý thức, lơ mơ, co giật, hôn mê hoặc tăng trương lực cơ.
Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ từ 2-5 tuổi, cũng là nhóm tuổi dễ xuất hiện co giật khi sốt cao. Vì vậy, khi trẻ sốt cao kèm triệu chứng hô hấp và xuất hiện co giật, cha mẹ không nên chủ quan cho rằng đây chỉ là co giật do sốt. Trẻ cần được bác sĩ thăm khám thần kinh cẩn trọng để xác định nguyên nhân.
Theo các chuyên gia, hiện chưa có phác đồ điều trị thống nhất đối với bệnh não hoại tử cấp tính. Tuy nhiên, các biện pháp ức chế miễn dịch sớm được xem là quan trọng. Việc can thiệp trong 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng thần kinh có thể góp phần cải thiện tiên lượng ở một số trường hợp.
Các bác sĩ lưu ý, phần lớn trẻ mắc cúm có thể hồi phục, nhưng bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, suy hô hấp hoặc tổn thương đa cơ quan. Trong đó, bệnh não hoại tử cấp tính tuy hiếm gặp nhưng có thể gây hậu quả nặng nề.
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời khi trẻ sốt cao liên tục, không đáp ứng thuốc hạ sốt, co giật, khó thở hoặc thở nhanh. Đặc biệt, không nên chủ quan khi trẻ đang có biểu hiện nhiễm virus nhưng đột ngột xuất hiện bất thường về ý thức hoặc thần kinh.
Cúm có thể làm tăng 10 lần nguy cơ nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi
Theo bác sĩ, PGS.TS. Vũ Thị Thanh Huyền, Tổng thư ký Hội Lão khoa Việt Nam, mỗi năm có khoảng 34.500 người cao tuổi phải nhập viện do cúm. Bệnh thường bị nhầm với cảm lạnh thông thường bởi những biểu hiện như sốt, đau đầu, đau cơ và ho. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm của cúm không chỉ nằm ở các triệu chứng cấp tính mà còn ở khả năng làm trầm trọng thêm những bệnh lí mạn tính sẵn có.
Cụ thể, nhiễm cúm có thể làm tăng 10 lần nguy cơ nhồi máu cơ tim, tăng 8 lần nguy cơ đột quỵ, tăng 24% khả năng nhập viện do suy tim và tăng 74% nguy cơ xảy ra biến cố rối loạn đường huyết ở người mắc đái tháo đường.
Đáng chú ý, đột quỵ, bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và đái tháo đường nằm trong nhóm những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại Việt Nam. Đây cũng là những bệnh lý có thể diễn biến nghiêm trọng hơn sau khi người bệnh mắc cúm. Nhóm này chiếm tới 85% số ca tử vong do cúm. Người cao tuổi cũng chiếm khoảng 2/3 số ca COPD và hơn một nửa số ca bệnh tim mạch, đột quỵ. Thông tin trên được các chuyên gia đưa ra tại chuỗi hội thảo diễn ra ở Hà Nội và TPHCM về gánh nặng bệnh cúm, các biến chứng ở người từ 60 tuổi trở lên và giải pháp dự phòng chuyên biệt.
Không chỉ làm tăng nguy cơ nhập viện và biến chứng trong giai đoạn cấp tính, cúm còn có thể gây ảnh hưởng kéo dài sau nhiễm, làm suy giảm sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống.
Cần dự phòng cúm, đặc biệt ở người cao tuổi
Để chủ động phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo tiêm vắc xin cúm hằng năm, nhất là với trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Bên cạnh đó, cha mẹ cần duy trì vệ sinh tay, vệ sinh đường hô hấp, bảo đảm dinh dưỡng, hạn chế cho trẻ tiếp xúc với nguồn lây và cho trẻ đeo khẩu trang khi đến nơi đông người.
Đối với người cao tuổi, việc lựa chọn vắc xin phù hợp cũng là vấn đề được các chuyên gia quan tâm. Bác sĩ, PGS.TS.Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết khi bước vào độ tuổi 60, hệ miễn dịch bắt đầu suy giảm theo quá trình lão hóa. Điều này khiến khả năng tạo đáp ứng bảo vệ sau tiêm chủng giảm đi, dẫn đến hiệu quả của vắc xin cúm thông thường ở người cao tuổi có thể thấp hơn so với những nhóm tuổi trẻ hơn.
Các khuyến cáo từ Hội Y học Dự phòng Việt Nam và Hội Tim mạch Việt Nam cũng nhấn mạnh việc sử dụng vắc xin cúm liều cao cho người cao tuổi. Hiện có hai lựa chọn vắc xin phòng cúm cho người cao tuổi là vắc xin cúm thông thường và vắc xin cúm liều cao. Loại liều cao cung cấp lượng kháng nguyên lớn hơn, nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch ở nhóm đối tượng này.
