Không cần cho ăn vẫn phát triển
Những ngày nước ròng, khu vực nuôi hàu trên sông Rào Cái, xã Thạch Khê trở nên nhộn nhịp khi nhiều hộ dân tất bật chèo thuyền ra kiểm tra những dây hàu chuẩn bị đến kỳ thu hoạch. Chỉ sau hơn một năm phát triển, nghề nuôi hàu đã hình thành vùng nuôi quy mô lớn, phủ kín một đoạn sông, mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng, thậm chí tiền tỷ cho nhiều hộ dân.
Ông Trương Văn Tạo (57 tuổi, trú thôn Đình Hòe, xã Thạch Khê) là một trong những người đầu tiên mạnh dạn đầu tư mô hình này trên sông Rào Cái. Quyết định rời nghề xây dựng để gắn bó với con hàu đã mở ra hướng làm kinh tế hiệu quả cho gia đình, đồng thời tạo động lực để nhiều hộ dân địa phương làm theo.
Ông Tạo cho biết, vào năm 2025, nhận thấy điều kiện tự nhiên ở sông Rào Cái phù hợp với nghề nuôi hàu nên ông quyết định chuyển hướng đầu tư. Ban đầu, gia đình ông nuôi thử khoảng 5.000-7.000 dây hàu treo trên cọc tre để tích lũy kinh nghiệm. Sau vụ đầu tiên đạt kết quả khả quan, gia đình ông Tạo mạnh dạn mở rộng quy mô lên khoảng 15.000-17.000 dây, với tổng diện tích gần 1.000 m2.
"Thấy nguồn nước ở đây sạch, thủy triều lên xuống đều và có nhiều phù du nên tôi quyết định đầu tư. Sau một vụ nuôi thấy hiệu quả, gia đình mở rộng dần quy mô", ông Tạo chia sẻ.
Để xây dựng vùng nuôi như hiện nay, gia đình ông Tạo đầu tư khoảng 700 triệu đồng làm hệ thống cọc tre, dây treo và mua con giống. Theo ông Tạo, cọc tre được đóng cố định xuống lòng sông để làm giá đỡ, khoảng hai năm mới phải thay. Hệ thống dây treo có thể sử dụng từ 5-6 năm nên giảm đáng kể chi phí đầu tư cho các vụ nuôi sau. Điểm đặc biệt của nghề nuôi hàu là gần như không phải mua thức ăn.
Theo ông Tạo, chu kỳ nuôi kéo dài khoảng 11-12 tháng. Trong suốt thời gian này, hàu sinh trưởng hoàn toàn nhờ nguồn phù du tự nhiên theo dòng thủy triều.
"Người nuôi chỉ cần theo dõi chất lượng nguồn nước, mực thủy triều và thường xuyên vệ sinh khu vực nuôi. Nếu môi trường ổn định thì hàu sẽ tự lớn, không phải cho ăn như nhiều loại thủy sản khác", ông Tạo chia sẻ.
Lắp camera giám sát nuôi hàu
Để quản lý khu nuôi rộng, ông Trương Văn Tạo còn lắp hệ thống camera giám sát từ xa và thường xuyên theo dõi diễn biến mực nước qua điện thoại. Hiện tại khu nuôi, gia đình ông Tạo nuôi hai loại hàu. Hàu đại dương được nhập giống từ Ninh Bình, có kích thước lớn, có thể bán nguyên vỏ nên giá trị cao. Hàu bản địa được tự nhân giống, tuy nhỏ hơn nhưng thịt chắc, thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên và được thị trường ưa chuộng.
Để cấy giống, người dân thu mua vỏ hàu với giá khoảng 1.200 đồng mỗi chiếc, sau đó buộc thành từng dây rồi treo xuống sông. Theo dòng thủy triều, hàu bám vào vỏ, hấp thụ nguồn phù du tự nhiên và phát triển trong gần một năm trước khi thu hoạch.
Năm nay, gia đình ông Tạo dự kiến thu hoạch khoảng 25 tấn hàu. Hàu loại đẹp được thương lái thu mua với giá khoảng 250.000 đồng mỗi dây (trọng lượng khoảng 10kg); còn hàu đại dương loại 1 sau khi tách vỏ có giá khoảng 30.000 đồng/kg. Theo ông Tạo, mô hình nuôi hàu mang về cho gia đình doanh thu khoảng 500 triệu đồng mỗi năm.
Không chỉ gia đình ông Tạo, nhiều hộ dân ở xã Thạch Khê cũng mạnh dạn đầu tư nuôi hàu trên sông Rào Cái. Một hộ nuôi trong vùng cũng cho biết, ngay sau lứa nuôi đầu tiên, gia đình đã đạt doanh thu khoảng 1 tỷ đồng.
Theo lãnh đạo UBND xã Thạch Khê, hiện địa phương có hàng chục hộ nuôi hàu trên sông Rào Cái. Mô hình bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao nhờ tận dụng điều kiện tự nhiên của vùng cửa sông. Ngoài hàu, nhiều hộ còn kết hợp nuôi vẹm xanh và một số loài thủy sản khác để nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích mặt nước.
Lãnh đạo địa phương cho biết, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu khá lớn, có hộ lên tới hàng tỷ đồng, nhưng nhiều hộ đã nhanh chóng thu hồi vốn và đạt doanh thu tiền tỷ sau những lứa nuôi đầu tiên.
Thời gian tới, địa phương sẽ khuyến khích người dân khai thác hiệu quả khoảng 16km sông Rào Cái để mở rộng vùng nuôi trồng thủy sản, từng bước hình thành vùng nuôi tập trung, phát huy lợi thế vùng cửa sông và tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân.
