Vốn rẻ xa tầm với
Ngày 10/11, trao đổi với PV Tiền Phong, bà Huỳnh Đào Thúy An, Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Chế tác Mica DPP (xã Bình Hưng, TPHCM), chuyên sản xuất phụ kiện, chi tiết phục vụ ngành công nghiệp hỗ trợ, cho biết dù ngân hàng thông báo giảm lãi suất nhưng doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận vốn ưu đãi. Thực tế, DPP vẫn đang vay với mức lãi suất huy động 7% cộng thêm biên độ khoảng 3%, lãi vay lên tới 10%.
Theo bà An, các gói vay lãi suất thấp chủ yếu dành cho lĩnh vực ưu tiên hoặc ngành nghề đặc thù, trong khi doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thông thường khó được hưởng hỗ trợ.
“Nếu có gói vay mới với lãi suất thấp hơn, chúng tôi sẵn sàng vay ngay. Vòng quay vốn của chúng tôi mất ít nhất 60 ngày, có khi đến 90 ngày. Một năm chỉ xoay vòng được khoảng 4-5 đơn hàng nên chi phí lãi vay thực sự là gánh nặng”, bà An nói.
Ông Võ Quan Huy, Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An (Tây Ninh) cho biết, đang phát triển mô hình trồng trọt kết hợp chăn nuôi trên diện tích hàng ngàn hecta. Tuy nhiên, việc tìm kiếm nguồn tín dụng trung hạn với lãi suất ưu đãi để đầu tư cơ sở hạ tầng, phục vụ chuyển đổi sang nông nghiệp công nghệ cao vẫn rất khó khăn.
Ông Trần Trung Kiên, đại diện một DN trong lĩnh vực công nghệ tại phường Tăng Nhơn Phú nói rằng, phần lớn đơn hàng của đơn vị phục vụ xuất khẩu sang Mỹ và châu Âu. Để đáp ứng yêu cầu từ các đối tác quốc tế, DN phải liên tục đầu tư máy móc, nâng cao năng lực nhân sự, cải tiến quy trình sản xuất và kiểm soát chất lượng. Vì vậy, huy động vốn phục vụ sản xuất, xuất khẩu đang là một trong những ưu tiên hàng đầu.
“Lãi suất chúng tôi vay trong các gói khác nhau trải dài khá rộng, từ 10-14%. Có thể nói là rất cao so với mặt bằng chung của nhiều thị trường quốc tế”, ông Kiên cho biết.
Với một số DN, khó khăn không chỉ nằm ở lãi suất mà còn ở điều kiện vay vốn. Ông Khánh Duy, chủ một thương hiệu gối nệm tại TPHCM cho biết, vừa đóng cửa 2 cửa hàng trong khu vực nội ô do khó khăn về kinh phí duy trì hoạt động.
“Hiện nay, lãi suất ngân hàng dù đã giảm nhưng chúng tôi vẫn khó tiếp cận do không có tài sản thế chấp. Nhà xưởng, máy móc đều không được ngân hàng xem xét để cho vay. Để có vốn kinh doanh, chúng tôi chỉ còn cách vay tín chấp với lãi suất cao, huy động vốn từ gia đình, bạn bè nhưng cũng chỉ là phần hỗ trợ chứ không thể có được nguồn tiền lớn”, ông Duy bộc bạch.
Cho ngân hàng thấy “sức khỏe DN”
Ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM nhìn nhận, cộng đồng DN đang đối mặt với nhiều khó khăn nội tại. Phần lớn DN có quy mô nhỏ, khả năng tích lũy tài chính yếu và gặp nhiều vướng mắc khi tiếp cận nguồn vốn trung, dài hạn.
Giữa bài toán thiếu vốn, khó tiếp cận nguồn vốn vay rẻ, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng cần liên kết với nhau để tạo thành hệ sinh thái giữa các DN; cho ngân hàng thấy "sức khỏe DN" bằng sự minh bạch về tài chính, mức độ tuân thủ pháp luật...
Tại Diễn đàn “Tái cấu trúc doanh nghiệp trong bối cảnh mới” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp tổ chức tại TPHCM mới đây, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho rằng, DN cần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, kiểm soát chất lượng, quản trị rủi ro và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
"DN cần mạnh dạn chuyển từ tư duy cạnh tranh đơn lẻ sang tư duy liên kết hệ sinh thái giữa DN lớn với DN nhỏ và vừa, giữa DN với các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức tài chính để chia sẻ công nghệ, dữ liệu, nhân lực và tối ưu hóa sức mạnh tổng hợp" - ông Phòng khuyến nghị.
Theo ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 2, bên cạnh kênh tín dụng truyền thống, hình thức cho thuê tài chính đang phát huy hiệu quả đối với những đơn vị có năng lực tài chính hạn chế. Dư nợ cho thuê tài chính đạt khoảng 37.000 tỷ đồng, tăng trưởng 11,35%.
Ngành ngân hàng đã dành gói tín dụng ưu đãi quy mô 407.000 tỷ đồng với mức lãi suất cho vay thấp hơn tối thiểu 1% so với lãi suất bình quân thông thường. Thời gian gần đây, ngành ngân hàng cũng chỉ đạo giảm 1,5-2% lãi suất cho vay đối với khách hàng sản xuất, kinh doanh. Song song đó, mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên giảm 0,5% nhằm hạ chi phí vốn đầu vào của các ngân hàng, tạo dư địa giảm tiếp lãi suất cho vay.
“Để tiếp cận hiệu quả các nguồn vốn ưu đãi, DN nhỏ và vừa cần chủ động thay đổi tư duy quản trị; minh bạch hóa thông tin tài chính, nâng cao chất lượng công tác kế toán, kiểm toán và sẵn sàng kết nối, chia sẻ dữ liệu hoạt động với các tổ chức tín dụng", ông Lệnh cho biết.