Nghịch lý “càng làm càng lỗ”
Áp lực lãi suất đang trở thành gánh nặng lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp (DN), đặc biệt là nhóm sản xuất phụ thuộc nhiều vào vốn vay.
Bà Nguyễn Thị Thu - Tổng Giám đốc Công ty CP Sản xuất thực phẩm Anh Kim (AK FOOD) - cho biết, việc lãi suất tăng đột ngột đã khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng “chới với”.
“Trước đây, chúng tôi vay ngân hàng với lãi suất dao động từ 6-7%/năm nhưng hiện nhiều ngân hàng đã điều chỉnh lên gần 9%. Với DN vận hành bằng 100% vốn vay như AK FOOD, chi phí tài chính tăng nhanh đã làm đảo lộn toàn bộ kế hoạch sản xuất kinh doanh. AK FOOD đã ký kết các hợp đồng đầu tư hệ thống năng lượng xanh nhằm thay thế việc sử dụng dầu, nhưng dự án buộc phải tạm dừng vì lãi suất vay quá cao. Dù chỉ cần giải ngân thêm vài tỷ đồng, chúng tôi vẫn không dám triển khai vì lo ngại gánh nặng tài chính” - bà Thu giãi bày.
Cũng theo bà Thu, thời gian qua, DN phải đối mặt với việc giá dầu tăng hơn 100%, trong khi đây là nhiên liệu chính phục vụ chế biến. Bên cạnh đó, giá bao bì nhập khẩu cũng tăng thêm khoảng 10% khiến chi phí đầu vào bị đội lên đáng kể. Trong bối cảnh sức mua suy yếu, công ty không thể điều chỉnh giá bán dẫn đến biên lợi nhuận bị bào mòn nghiêm trọng.
“Công ty đang rơi vào nghịch lý “càng làm càng lỗ”, buộc phải tính toán lại toàn bộ hoạt động để hạn chế thiệt hại” - bà Thu nói.
Ông Trương Chí Thiện - Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt, chuyên cung cấp trứng gia cầm - nhận định, lãi suất tăng cùng với giá nhiên liệu leo thang đã kéo theo chi phí vận chuyển và nguyên liệu tăng theo, tạo áp lực lớn lên hoạt động sản xuất kinh doanh.
DN xuất khẩu cũng chịu tác động mạnh. Ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Vina T&T Group, chuyên xuất khẩu trái cây sang các thị trường khó tính - cho biết, xung đột tại Trung Đông đã gây đứt gãy chuỗi cung ứng và làm chi phí vận tải biển tăng mạnh. Cùng với đó, lãi suất ngân hàng tăng khiến áp lực tài chính càng lớn. Cụ thể, nhiều khoản vay trước đây ở mức khoảng 6%/năm thì nay đã tăng lên 8% và vẫn có xu hướng đi lên. Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng theo chuỗi, áp lực tài chính của DN bị khuếch đại, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
Trước áp lực chi phí, nhiều DN phải cắt giảm 30-40% sản lượng; rút ngắn tuần làm việc xuống còn 5 ngày… nhằm hạn chế thua lỗ. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời. Nếu dòng tiền tiếp tục ách tắc, nguy cơ cắt giảm nhân sự là điều khó tránh khỏi.
Kiến nghị cơ chế tín dụng linh hoạt
Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, cộng đồng DN TPHCM kỳ vọng vào các giải pháp điều tiết lãi suất phù hợp hơn.
Bà Lâm Thúy Ái - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn - cho rằng, nếu lãi suất được duy trì trong khoảng 5-7%, DN hoàn toàn có thể vận hành ổn định. Khi đó, DN sẽ có điều kiện mở rộng thị trường, tìm kiếm thêm khách hàng, qua đó cải thiện dòng tiền và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ngược lại, nếu lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, DN buộc phải thu hẹp sản xuất và trì hoãn đầu tư.
Ông Phạm Văn Việt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may thời trang TPHCM - chia sẻ, mặt bằng lãi suất có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng mức giảm chưa đáng kể, trong khi DN dệt may đang gặp nhiều khó khăn, đặc biệt về tài chính.
“Nếu lãi suất cho vay vốn lưu động có thể duy trì quanh mức 5%/năm thì DN còn có thể chịu đựng được. Nhưng thực tế hiện nay lãi suất vẫn ở mức trên 10%/năm, gây trở ngại đáng kể cho kế hoạch mở rộng sản xuất” - ông Việt nói và cho biết thêm, điều quan trọng không chỉ là giảm lãi suất mà còn là duy trì sự ổn định của mặt bằng lãi suất để tạo niềm tin cho DN mạnh dạn đầu tư.
Trong báo cáo tình hình DN quý I/2026 gửi UBND TPHCM của Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) cho thấy, gần 48% DN TPHCM cho biết lãi vay là khó khăn lớn, chỉ sau chi phí nguyên liệu đầu vào (54,5%) và cao hơn chi phí logistics (41%). Theo HUBA, hiện nay lãi suất vay phổ biến ở mức trên 8,5%/năm. Riêng một số lĩnh vực như bất động sản lãi suất có thể lên tới 14 - 15%/năm, gây áp lực lớn cho sản xuất kinh doanh.
Trước thực trạng này, HUBA kiến nghị hệ thống ngân hàng cần nới lỏng điều kiện vay, kéo dài thời hạn tín dụng và giảm mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm đối với DN xuất khẩu nhằm hỗ trợ duy trì dòng tiền.
HUBA đề xuất đẩy nhanh hoàn thuế, cải cách thủ tục hải quan theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và rút ngắn thời gian thông quan. Về dài hạn cần phát triển hệ thống logistics đồng bộ, hiện đại nhằm giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
