Ngày 30/10, thông tin từ Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết đơn vị vừa hoàn thành khảo sát, đánh giá hiện trạng xuống cấp của các di tích lăng chúa Nguyễn, lập hồ sơ đề xuất tu bổ, phục hồi. Hồ sơ đã được trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Huế xem xét, cho ý kiến để làm cơ sở xây dựng dự án.
Theo Ban QLDA Di tích cố đô Huế, dự án Bảo quản, tu bổ, phục hồi lăng các chúa Nguyễn dự kiến triển khai tại 10 di tích, gồm 5 di tích cấp quốc gia và 5 di tích cấp thành phố.
Năm di tích cấp quốc gia gồm lăng Trường Cơ (chúa Nguyễn Hoàng), Trường Thái (chúa Nguyễn Phúc Khoát), Trường Thiệu (chúa Nguyễn Phúc Thuần), Cơ Thánh (mộ ông Nguyễn Phúc Luân, cha vua Gia Long) và Hải Đông Quận vương.
Năm di tích cấp thành phố gồm lăng Trường Diễn (chúa Nguyễn Phúc Nguyên), Trường Diên (chúa Nguyễn Phúc Lan), Trường Hưng (chúa Nguyễn Phúc Tần), Trường Mậu (chúa Nguyễn Phúc Thái) và Trường Thanh (chúa Nguyễn Phúc Chu). Riêng lăng Trường Phong đã được tu bổ, phục hồi trong năm 2024.
Qua khảo sát, nhiều lăng đã hư hại, xuống cấp ở các mức độ khác nhau. Đáng chú ý, lăng Trường Thiệu và Trường Thái đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, hệ thống tường thành ở cả hai vòng thành bị nghiêng, lún và xô lệch, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sự bền vững của di tích.
Tổng kinh phí tu bổ, phục hồi 10 lăng chúa dự kiến khoảng 60 tỷ đồng. Các hạng mục chính gồm cổng, bình phong, hương án, phần mộ, tường thành trong và ngoài, sân khu vực mộ, sân trước lăng, sân vườn cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật.
Giải pháp tu bổ tập trung bảo tồn kiến trúc, cấu kiện theo nguyên gốc, xử lý các vị trí hư hỏng, gia cố kết cấu, phục hồi hoa văn, họa tiết và các chi tiết truyền thống, chỉnh trang cảnh quan, hoàn thiện hệ thống thu thoát nước, chiếu sáng và camera an ninh nhằm tăng cường bảo vệ di tích.
Hệ thống lăng chúa Nguyễn nằm ở vùng gò đồi phía tây, cách trung tâm Kinh thành Huế khoảng 10 km, chủ yếu tập trung tại khu vực thượng nguồn sông Hương, nay thuộc phường Kim Long. Đây là những di tích gắn với lịch sử hình thành, phát triển chính quyền các chúa Nguyễn ở Đàng Trong, mang những giá trị lịch sử và kiến trúc đặc trưng của giai đoạn đầu thời nhà Nguyễn.