Kinh tế concert nhìn từ 750 tỷ đồng đổ về Hà Nội

Hai đêm diễn của Big Bang ngày 24 và 25/10 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình thu hút khoảng 90.000 lượt khán giả trong nước và quốc tế. Sức hút của nhóm nhạc kéo theo nhu cầu đi lại, lưu trú, ăn uống và mua sắm tại Hà Nội.

Theo thông tin Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội công bố, lượng đặt vé máy bay đến Hà Nội trên nền tảng Trip.com tăng 74%, lượng tìm kiếm chuyến đi Hà Nội trên Traveloka tăng gấp bốn lần. Công suất buồng phòng tại một số khách sạn 3-5 sao đạt 75-100%. Tổng thu từ khách du lịch trong dịp sự kiện ước tính khoảng 750 tỷ đồng.

Dòng tiền đi cùng người hâm mộ

Trao đổi với Tiền Phong, TS Nguyễn Xuân Trường - Trưởng bộ môn Thương mại Quốc tế, Khoa Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Ngân hàng TPHCM - cho rằng trường hợp Big Bang cho thấy khả năng thúc đẩy tiêu dùng của các chương trình biểu diễn quy mô lớn.

Theo ông, nhiều người thường nhìn nguồn thu concert chủ yếu qua hoạt động bán vé. Thực tế, đây mới là một phần trong chuỗi giá trị kinh tế mà sự kiện tạo ra. Bên cạnh doanh thu vé, các chương trình còn thu hút nguồn tiền lớn từ tài trợ thương hiệu, quảng cáo, bản quyền truyền thông, kinh doanh sản phẩm lưu niệm và các hoạt động thương mại đi kèm.

Cùng với đó là dòng chi tiêu của người hâm mộ tại địa phương đăng cai. Các hoạt động này tạo nên thị trường được gọi là kinh tế concert (concert economy), trong đó lợi ích được mở rộng tới nhiều ngành dịch vụ.

Một khán giả từ địa phương khác đến xem biểu diễn cần phương tiện di chuyển, chỗ ở và các dịch vụ sinh hoạt. Nếu kết hợp tham quan, mua sắm, chuyến đi tiếp tục tạo nguồn thu cho doanh nghiệp tại điểm đến. Vì vậy, để đánh giá giá trị kinh tế của concert, cần nhìn cả những khoản chi bên ngoài địa điểm biểu diễn.

“Mỗi khán giả đến với concert không chỉ là người thưởng thức âm nhạc mà còn là một du khách, một người tiêu dùng và là mắt xích tạo nên giá trị kinh tế cho địa phương đăng cai”, TS Nguyễn Xuân Trường nhận định.

Đây cũng là cách concert tham gia vào nền kinh tế trải nghiệm. Người hâm mộ dành tiền và thời gian cho một chuyến đi, gặp gỡ bạn bè, khám phá thành phố và thưởng thức chương trình yêu thích. Âm nhạc trở thành lý do lựa chọn điểm đến, từ đó thúc đẩy nhu cầu sử dụng nhiều dịch vụ.

Từ khán giả đến du khách

Hiệu ứng này đã được ghi nhận tại nhiều thị trường. Trong bài phân tích công bố sau chặng diễn đầu tiên của The Eras Tour tại Mỹ năm 2023, Hiệp hội Du lịch Hoa Kỳ cho biết người hâm mộ Taylor Swift chi trung bình khoảng 1.300 USD tại các điểm đến, cho đi lại, khách sạn, ăn uống, sản phẩm lưu niệm và trang phục.

Tổ chức này dẫn nghiên cứu của QuestionPro, ước tính khoản chi trực tiếp của người hâm mộ tại các điểm đến trên toàn nước Mỹ đạt khoảng 5 tỷ USD. Con số phản ánh chi tiêu của khán giả tại địa phương, có phạm vi khác với doanh thu bán vé của tour diễn.

Tại Singapore, các concert của Taylor Swift và Coldplay cũng góp phần thúc đẩy hoạt động du lịch trong quý I/2024. Trong báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 4/2024, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) dẫn ước tính của các nhà phân tích khu vực tư nhân, cho rằng những concert quy mô lớn có thể tạo ra 350-450 triệu đô la Singapore doanh thu du lịch. Ước tính phụ thuộc vào các yếu tố như tỷ lệ khán giả nước ngoài và thời gian lưu trú.

Điểm đáng chú ý là khả năng chuyển nhu cầu xem biểu diễn thành nhu cầu du lịch. Một đêm nhạc kéo dài vài giờ có thể là lý do cho chuyến đi nhiều ngày. Khi khán giả kết hợp nghỉ ngơi, ăn uống, mua sắm và tham quan, phạm vi hưởng lợi mở rộng từ đơn vị tổ chức sang các doanh nghiệp dịch vụ.

Các thành phố lớn trên thế giới ngày càng xem concert như một “ngành công nghiệp không khói” có khả năng tạo ra giá trị kinh tế lớn. Đây cũng là lý do nhiều địa phương quan tâm đầu tư hạ tầng và cơ chế hỗ trợ để thu hút những sự kiện âm nhạc quy mô lớn.

Từ kinh nghiệm quốc tế và trường hợp Big Bang, TS Nguyễn Xuân Trường nhìn nhận Việt Nam có cơ hội phát triển du lịch gắn với sự kiện âm nhạc. Bên cạnh các nghệ sĩ quốc tế, sức hút của những chương trình trong nước như Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai say hi cho thấy nhu cầu thưởng thức biểu diễn trực tiếp của khán giả.

Đây là cơ sở để các địa phương xem xét concert trong chiến lược phát triển dịch vụ và công nghiệp văn hóa. Các sự kiện có thể góp phần tăng công suất lưu trú, nhu cầu vận tải, doanh thu thương mại, đồng thời đưa hình ảnh điểm đến tới công chúng trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, để khai thác cơ hội, chương trình biểu diễn cần được tổ chức chuyên nghiệp và gắn với hoạt động quảng bá, trải nghiệm tại địa phương. Nếu khán giả chỉ đến xem rồi rời đi, thành phố mới khai thác được một phần nhu cầu. Khi có thêm lựa chọn phù hợp về tham quan, ăn uống, mua sắm, họ có thể lưu lại lâu hơn và sử dụng nhiều dịch vụ hơn.

Giá trị quảng bá cũng gắn với chất lượng chuyến đi. Sức hút của nghệ sĩ giúp đưa khán giả đến, còn trải nghiệm về đi lại, lưu trú và dịch vụ góp phần tạo ấn tượng về thành phố, mở ra cơ hội đón khách trở lại.

Nếu được đầu tư bài bản, kinh tế concert có thể trở thành một cấu phần của công nghiệp văn hóa, kinh tế ban đêm và du lịch. Hạ tầng, năng lực tổ chức và chất lượng dịch vụ vì thế cần được chuẩn bị đồng bộ với việc thu hút các chương trình lớn.

Đu concert văn minh

Bên cạnh lợi ích kinh tế, TS Nguyễn Xuân Trường đặt vấn đề về cách người hâm mộ tham gia concert. Khả năng kích thích tiêu dùng của sự kiện cần được nhìn cùng với điều kiện tài chính của mỗi cá nhân.

Người trẻ nên tính toán chi phí cho cả chuyến đi, gồm vé biểu diễn, phương tiện, lưu trú và sinh hoạt. Việc yêu thích nghệ sĩ không nên dẫn đến vay nợ, sử dụng tiền học phí hoặc chi vượt khả năng của bản thân và gia đình.

“Một trải nghiệm đáng nhớ không nên trở thành gánh nặng kinh tế cho bản thân và gia đình”, ông nhấn mạnh.

Ứng xử tại sự kiện cũng là một phần của trải nghiệm chung. Xếp hàng, không chen lấn, không xả rác và tôn trọng người xung quanh giúp hàng chục nghìn khán giả cùng thưởng thức chương trình trong điều kiện thuận lợi hơn.

Theo TS Nguyễn Xuân Trường, concert nên được nhìn nhận như một hoạt động văn hóa. Thay vì chạy theo phong trào hay thể hiện đẳng cấp tiêu dùng, giới trẻ có thể xem đây là cơ hội để tận hưởng nghệ thuật, mở rộng các mối quan hệ xã hội và khám phá những giá trị tích cực của âm nhạc.