Chiều 21/8, tại tỉnh An Giang, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm Thực trạng công tác thanh niên, công tác Đoàn, Đội, Hội trong các cơ sở giáo dục; đề xuất mô hình tổ chức phù hợp với các loại hình cơ sở giáo dục tư thục, có yếu tố nước ngoài và quốc tế.
Tọa đàm do Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh và Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương Hồ Hồng Nguyên đồng chủ trì. Chương trình được kết nối trực tuyến tới hàng trăm điểm cầu là các Sở Giáo dục và Đào tạo, trường đại học, cao đẳng, trung cấp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên cả nước.
Những khoảng trống trong công tác Đoàn, Hội, Đội
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, Bí thư Trung ương Đoàn Hồ Hồng Nguyên nhấn mạnh, nội dung thảo luận trong tọa đàm không chỉ dừng ở việc mở rộng tổ chức Đoàn, Hội, Đội trong các trường tư thục, trường có yếu tố nước ngoài và trường quốc tế, mà hướng tới mục tiêu bảo đảm cơ hội giáo dục toàn diện và rèn luyện công bằng cho mọi học sinh, sinh viên.
"Kết quả của tọa đàm có ý nghĩa không chỉ đối với tổ chức Đoàn mà còn đối với ngành giáo dục và chiến lược phát triển nguồn nhân lực của đất nước", chị Hồ Hồng Nguyên nhấn mạnh.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Bí thư Hồ Hồng Nguyên cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn trong việc triển khai công tác Đoàn, Hội, Đội trong khối trường ngoài công lập.
"Việc nắm địa bàn và xác định trách nhiệm phụ trách chưa theo kịp sự phát triển của hệ thống giáo dục. Độ bao phủ và chất lượng hiện diện chưa đồng đều. Có nơi chưa thành lập tổ chức; có nơi đã thành lập nhưng hoạt động không thường xuyên, thiếu tính kế thừa hoặc chỉ thu hút một bộ phận nhỏ người học. Tiêu chí đánh giá không thể chỉ là có hay chưa có tổ chức, mà phải xem tổ chức có hoạt động thực chất, tiếp cận được bao nhiêu người học và tạo ra giá trị gì", chị Hồ Hồng Nguyên nêu.
Bên cạnh đó, mô hình tổ chức truyền thống chưa phù hợp với nhiều loại hình trường như trường liên cấp, trường quốc tế, trường có nhiều cơ sở hoặc lịch học, ngôn ngữ đào tạo đặc thù. Việc bố trí đội ngũ cán bộ Đoàn, Hội trong các cơ sở giáo dục này cũng gặp nhiều khó khăn. Đồng thời, nội dung hoạt động cũng cần được đổi mới để tạo giá trị khác biệt; nếu vẫn nặng tính hành chính hoặc trùng lặp với các hoạt động của nhà trường thì sẽ khó thu hút học sinh, sinh viên.
Để tháo gỡ những vướng mắc trên, Bí thư Hồ Hồng Nguyên đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận năm nhóm vấn đề trọng tâm, gồm: thống nhất cách phân loại các nhóm trường để xây dựng mô hình phù hợp; xác định rõ giá trị của Đoàn, Hội, Đội trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện; xây dựng mô hình tổ chức linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc; hoàn thiện cơ chế về cán bộ, điều kiện hoạt động; đồng thời tăng cường phối hợp giữa tổ chức Đoàn, ngành giáo dục, chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục.
"Mục tiêu cuối cùng là dù học tập ở trường công lập hay ngoài công lập, theo chương trình trong nước hay quốc tế, học sinh, sinh viên Việt Nam đều có cơ hội được giáo dục, rèn luyện và trưởng thành trong môi trường của Đoàn, Hội, Đội", chị Hồ Hồng Nguyên nhấn mạnh.
Đề xuất mô hình Đoàn, Hội linh hoạt theo từng loại hình trường
Trình bày tham luận tại tọa đàm, ông Lê Anh Tuấn - chuyên viên Vụ Giáo dục Phổ thông, cho biết hệ thống Đoàn, Đội, Hội tại các trường công lập đã vận hành ổn định, trong khi khối trường tư thục, có yếu tố nước ngoài và trường quốc tế vẫn còn nhiều hạn chế.
Khảo sát tại Hà Nội và TP.HCM cho thấy nhiều trường chưa bố trí giáo viên chuyên trách, chủ yếu kiêm nhiệm; cơ chế phối hợp giữa nhà trường và tổ chức Đoàn chưa đồng bộ, khiến hoạt động thiếu tính thường xuyên. Đại diện Vụ Giáo dục Phổ thông đề xuất xây dựng mô hình tổ chức phù hợp với từng nhóm trường, đồng thời hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng cán bộ và đổi mới nội dung hoạt động.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học cho rằng công tác Đoàn, Hội trong các cơ sở giáo dục đại học cần được đổi mới theo hướng gắn với quản trị đại học và mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Theo bà, hoạt động Đoàn, Hội cần trở thành một phần của môi trường giáo dục thông qua các hoạt động đồng khóa có mục tiêu và cơ chế đánh giá rõ ràng, góp phần phát triển phẩm chất, kỹ năng và năng lực nghề nghiệp cho sinh viên.
Bà cũng đề xuất tăng cường sự tham gia của sinh viên trong quản trị nhà trường, thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, kết nối doanh nghiệp và ứng dụng quản trị dựa trên dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Đoàn, Hội.
Tại tọa đàm, đại diện các Sở GD&ĐT, tổ chức Đoàn và nhiều cơ sở giáo dục chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác Đoàn, Hội, Đội trong trường học.
Các ý kiến thống nhất cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa ngành giáo dục và tổ chức Đoàn, xây dựng mô hình phù hợp với từng loại hình trường, lấy học sinh, sinh viên làm trung tâm. Nhiều góp ý về mô hình tổ chức, đội ngũ cán bộ và phương thức triển khai cũng được ghi nhận, góp phần hoàn thiện giải pháp phát triển công tác thanh niên trong hệ thống giáo dục.
