Trở về quê nhà Cà Mau, Ý Dĩ cùng người cha họa sĩ hơn 40 năm thâm niên hồi sinh nghề vẽ bảng hiệu thủ công, đưa nét chữ đổ bóng 3D mộc mạc, độc bản quay trở lại.
Một buổi chiều đầy nắng ở Cà Mau, thời tiết lý tưởng để sơn dầu mau khô, ông Vũ Duy Năng (sinh năm 1960, họa sĩ, thợ vẽ tay bảng hiệu) đem tấm bảng khách đặt hàng ra khoảng trống trước cửa hàng, nắn nót từng nét cọ, tỉ mỉ tạo hiệu ứng bóng đổ 3D cho dòng chữ chính.
Bên cạnh, Vũ Phạm Ý Dĩ (sinh năm 1996) - con trai ông - hỗ trợ, thi thoảng trao đổi với cha về các chi tiết, màu sắc trên hình. Nhìn gương mặt chăm chú, ánh lên vẻ vui tươi của cha, Dĩ mỉm cười hài lòng.
Đây cũng là khung cảnh Dĩ từng tưởng tượng, mong mỏi khi quyết định về quê, theo nghề làm bảng hiệu của cha vào năm 2016. Anh kiên trì nhen nhóm lại ngọn lửa nghề trong cha, mở ra cơ hội để người cha họa sĩ với hơn 40 năm thâm niên được một lần nữa sống lại với những năm tháng thăng hoa cùng công việc.
Nghề vẽ bảng hiệu thời "ông bà anh"
Tốt nghiệp ngành Mỹ thuật Đa phương tiện tại Đại học Cần Thơ, Ý Dĩ từng có khoảng thời gian làm freelance với nhiều công việc như vẽ tranh, làm đồ thủ công hay mô hình thu nhỏ. Là con út trong gia đình, ý thức được cha mẹ đã lớn tuổi, anh sớm định sẵn trong đầu quyết định trở về quê nhà Cà Mau để phụng dưỡng.
Khi trở về, anh tiếp quản cơ sở kinh doanh bảng hiệu quảng cáo, đèn LED, cũng là nguồn thu nhập chính của gia đình suốt gần 20 năm. Trước đó, khi máy tính phát triển, nghề vẽ tay truyền thống dần mai một, buộc người cha vốn là họa sĩ phải gác cọ, chuyển sang làm công việc khác.
"Tôi biết trong thâm tâm, cha vẫn tiếc nuối mảng vẽ bảng hiệu truyền thống lắm. Việc có thể giúp ông làm nghề trở lại cũng là trăn trở của tôi", Dĩ nói.
Dù ấp ủ ý tưởng khôi phục lại những bảng hiệu vẽ tay ngay từ lúc mới về quê, Dĩ vấp phải sự phản đối từ chính gia đình bởi cha mẹ lo ngại thời thế đã thay đổi, không còn ai quan tâm đến loại hình này nữa .
Suốt từ năm 2021 đến đầu năm 2025, Dĩ chỉ nhận vẽ một cách lặng lẽ và tình cờ khi có khách tự tìm đến, còn bản thân vẫn tất bật với việc làm đèn LED, mô hình sa bàn và kinh doanh shop online.
Bước ngoặt thực sự đến vào giữa năm 2025, khi Dĩ quay lại video quá trình thực hiện một bức bảng hiệu vẽ tay, đăng lên TikTok và bất ngờ nhận được sự chú ý từ cộng đồng mạng. Nhiều bạn trẻ thích thú trước tấm bảng hiệu mộc mạc chuẩn thời "ông bà anh", người lớn tuổi cũng có dịp xem lại những hình ảnh từng gắn bó với tuổi thơ.
Sau đó, cửa tiệm Dĩ bắt đầu nhận được nhiều và đều đơn hàng vẽ tay, giúp cha con anh có cơ hội được cầm chung cây cọ. Hiện, trung bình Dĩ có khoảng 20-30 đơn bảng hiệu vẽ tay mỗi tháng.
Với cỡ nhỏ (khoảng 40x60 cm đến dưới 50x200 cm), Dĩ tính giá theo sản phẩm, khoảng 600.000 đồng. Với cỡ lớn hơn, anh tính tiền công theo mét vuông, trung bình 900.000-1,2 triệu đồng/m2. Mức giá này tương đương với một số loại bảng hiệu công nghiệp như alu chữ nổi, song Dĩ khẳng định sản phẩm vẽ bằng sơn dầu truyền thống có độ bền cao hơn, trung bình 10 năm.
"Thậm chí, một số bảng hiệu cha tôi vẽ từ 30 năm trước, đến nay vẫn thấy lớp sơn khá rõ", anh cho hay.
Thứ máy móc không thể sao chép
Dù là "con nhà nòi", Ý Dĩ cho biết ban đầu anh không được cha truyền dạy nhiều kiến thức hội họa hay kỹ thuật vẽ bảng hiệu. Bởi vào cuối những năm 1990, đầu 2000, khi anh đến tuổi đi học thì ông Năng đã chuyển sang làm đèn LED.
Tuy vậy, nhờ kiến thức theo học ngành Mỹ thuật Đa phương tiện, Dĩ tiếp thu khá nhanh khi về nhà học vẽ bảng hiệu, thậm chí mang vào sản phẩm tư duy thiết kế hiện đại. Tuy nhiên, tất cả vật liệu hay trình tự thực hiện, anh vẫn bám theo phương pháp của cha.
Cụ thể, để hoàn thiện một bảng hiệu sơn dầu, với bề mặt thường là tôn kẽm dày hoặc gỗ, cần khoảng 7-10 ngày, không phải vì vẽ lâu mà cần chờ sơn khô. Dĩ vẫn trung thành sử dụng loại sơn dầu Bạch Tuyết truyền thống từ thời ông cha. Một bảng cần 6-7 lớp sơn, mỗi lớp cách nhau ít nhất 6-8 tiếng trong điều kiện thời tiết khô ráo. Bề mặt vẽ chủ yếu là tôn kẽm dày, hoặc gỗ nếu khách tự mang đến.
Trong các công đoạn, khó nhất và cũng là đặc trưng thu hút khách nhất của tiệm là kỹ thuật đổ bóng nổi chữ 3D bằng tay, tạo cảm giác dòng chữ như nổi bật hẳn ra ngoài.
Trong thời đại công nghệ in ấn tràn lan và sự trỗi dậy của AI, chàng trai Cà Mau tự tin bảng hiệu vẽ tay sẽ tìm lại được chỗ đứng nhất định.
"Điều đặc biệt ở bảng hiệu vẽ tay là dù có cùng nội dung, cùng người thực hiện thì có thể 100 tấm không tấm nào giống hệt tấm nào. Mỗi sản phẩm đều được người vẽ 'thổi hồn', cá tính riêng vào trong đó", Dĩ nói.
Hiện, khách hàng tìm đến tiệm vẽ của hai cha con được chia thành hai nhóm rõ rệt: Những người thuộc thế hệ 8X, 9X muốn chi tiền để tìm lại một phần ký ức tuổi thơ mộc mạc, và các bạn trẻ Gen Z muốn sở hữu một nét chấm phá độc đáo cho cơ sở kinh doanh, tạo sự chú ý nổi bật giữa những bảng đèn LED lấp lánh . Đối với họ, giá trị của tấm bảng vẽ tay nằm ở tính "độc bản" mà máy móc không bao giờ sao chép được.
Chị Trương Cẩm Hồng (sinh năm 1989, Cà Mau) cho biết khi kinh doanh quán cà phê có tên "Hạ" vài năm trước, chị muốn xây dựng hình ảnh theo phong cách cổ điển, xưa cũ, nên cần một tấm bảng hiệu "cùng tông".
"Lúc đó tôi chỉ biết Dĩ có tiệm làm biển quảng cáo, nên hỏi bạn ấy có thể nhận vẽ biển kiểu ngày xưa không thì bạn nhận lời. Lúc nhận sản phẩm, nó đúng như những gì tôi tưởng tượng về một tấm biển hiệu 'hồi đó', là mảnh ghép hoàn hảo cho quán cà phê", chị kể.
Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Bé Xiếu trở thành khách quen của tiệm chàng trai sinh năm 1996, đặt tới 3 bảng hiệu sau khi biết anh qua mạng xã hội.
"Tôi kinh doanh hoa kiểng, nhưng thích những thứ đem lại cảm giác hoài niệm, phong cách mộc mạc xưa. Cũng không hiểu sao chỉ có bạn ấy là thiết kế, vẽ vừa ý tôi nên tôi đặt nhiều lần", chị cho hay.
Với các đơn hàng hiện tại, Ý Dĩ sẽ là người thực hiện chính bởi ông Năng đã lớn tuổi, không còn đủ sức khỏe làm việc liên tục. Khi điều kiện cho phép, ông vẫn tham gia vẽ và góp ý thêm cho con trai.
Vượt qua những giá trị thương mại thông thường, những tấm biển hiệu vẽ tay của Dĩ và cha không chỉ là câu chuyện hồi sinh một nét đẹp xưa cũ. Đó còn là nhịp cầu vô hình kết nối hai thế hệ đàn ông vốn ít khi bày tỏ tình cảm bằng lời.
"Cha tôi kiệm lời, ít khi nói chuyện ngọt ngào lắm. Nhưng khoảng 1 năm nay, ông hay khoe với mọi người về tôi, về chuyện tôi theo nghề và cho ông sống lại những năm tháng thanh xuân cầm cọ", anh chia sẻ.
Link gốc: https://lifestyle.zingnews.vn/chang-trai-ca-mau-ve-que-giu-nghe-loi-thoi-cua-cha-post1677980.html
