Trung Quốc săn tìm băng ở nơi lạnh nhất Hệ Mặt trời

TPO - Trung Quốc đang chuẩn bị phóng tàu Thường Nga-7 (Chang’e-7) - nhiệm vụ Mặt trăng có độ phức tạp công nghệ cao nhất của nước này từ trước đến nay, nhằm tìm kiếm nguồn nước đóng băng trong những miệng hố luôn chìm trong bóng tối.

Sứ mệnh này không có người đi cùng, dự kiến sẽ đưa tàu đổ bộ, xe tự hành và thiết bị thăm dò có khả năng “nhảy” xuống một trong những nơi lạnh nhất Hệ Mặt trời.

Đây sẽ là bước tiến quan trọng trong mục tiêu dài hạn của Bắc Kinh nhằm đưa con người hiện diện thường trực trên Mặt trăng. Trung Quốc lên kế hoạch đưa người đổ bộ hành tinh này trước năm 2030, xây dựng trạm nghiên cứu chung với Nga vào năm 2035.

ap26224636705802.jpg
Mặt trăng che Mặt trời tạo ra hiện tượng nhật thực ngày 22/8. (Ảnh: AP)

Trong tuần tới, tàu Thường Nga-7 sẽ được phóng từ Trung tâm phóng vũ trụ Văn Xương trên đảo Hải Nam, bằng tên lửa Trường Chinh-5. Tàu mang theo nhiều thiết bị khoa học, trong đó có máy phân tích nước, camera và radar.

Sau khi tiến vào quỹ đạo quanh Mặt trăng, tàu sẽ khảo sát các địa điểm có thể hạ cánh tại khu vực cực nam, trước khi thực hiện đổ bộ.

Một địa điểm tiềm năng nằm gần miệng hố Shackleton - vùng trũng luôn chìm trong bóng tối nhưng phần vành gồ ghề gần như liên tục được Mặt trời chiếu sáng.

Trung Quốc chưa công bố thời gian cụ thể của sứ mệnh Thường Nga-7, nhưng những người theo dõi chương trình không gian ước tính con tàu có thể thực hiện nhiệm vụ hạ cánh vào khoảng tháng 11.

Sau khi hạ cánh, xe tự hành và thiết bị thăm dò sẽ bắt đầu khảo sát bề mặt. Thời gian hoạt động của sứ mệnh vẫn chưa được xác định.

Tủ đông khổng lồ

Các miệng hố gần cực nam Mặt trăng không được ánh sáng Mặt trời chiếu tới trong hàng tỷ năm. Vì vậy, các nhà khoa học cho rằng chúng có thể hoạt động như những “tủ đông” khổng lồ, giúp bảo tồn nước và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ thời cổ đại.

Theo NASA, nhiệt độ tại một số khu vực chìm trong bóng tối này có thể xuống tới -203°C.

Việc tìm được nguồn nước sẽ có ý nghĩa then chốt đối với các căn cứ Mặt trăng trong tương lai. Nước có thể được sử dụng làm nước uống, sản xuất oxy cho phi hành gia và thậm chí tạo ra nhiên liệu tên lửa, qua đó giảm nhu cầu tiếp tế tốn kém từ Trái đất.

Trên phần lớn diện tích Mặt trăng, mỗi đêm có thể kéo dài tới 14 ngày trên Trái đất, nhưng các đỉnh núi và vành miệng hố gần cực nam gần như luôn được Mặt trời chiếu sáng. Điều này khiến chúng trở thành vị trí lý tưởng để xây dựng các tiền đồn Mặt trăng, nhờ môi trường nhiệt tương đối ổn định và nguồn năng lượng Mặt trời liên tục.

Mỹ, Ấn Độ và Nga cũng đã nhắm tới cực nam Mặt trăng. Cho đến nay, mới chỉ có Ấn Độ hạ cánh gần khu vực này, với tàu Chandrayaan-3 vào năm 2023.

Trong những năm tới, xe tự hành VIPER của NASA, thiết bị khoan PROSPECT của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) và xe tự hành LUPEX do Nhật Bản - Ấn Độ hợp tác phát triển dự kiến sẽ tới cực nam Mặt Trăng, khiến cuộc chạy đua tìm kiếm nguồn nước ngày càng nóng lên.

Dữ liệu thu thập được từ sứ mệnh Thường Nga-7, sau đó là Thường Nga-8, sẽ đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch đưa người Trung Quốc lên Mặt trăng vào năm 2030.

Hai sứ mệnh này được thiết kế nhằm đặt nền móng cho một trạm nghiên cứu có người ở thường xuyên trên Mặt trăng.

Tham vọng của Trung Quốc diễn ra song song với chương trình Artemis của NASA. Mỹ đặt mục tiêu đưa con người trở lại Mặt trăng vào năm 2028 và thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người ở đó.

Tháng 4 năm nay, sứ mệnh Artemis II của NASA đã hoàn thành chuyến bay vòng quanh Mặt trăng kéo dài 10 ngày. Bốn phi hành gia đã vượt qua khoảng cách xa hơn bất kỳ sứ mệnh nào trước đây và trở về Trái đất an toàn.