Anh Nguyễn Tiến Đạt (28 tuổi, xã Lịch Hội Thượng, TP. Cần Thơ) có 3 bằng đại học, gồm ngành Công nghệ Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, Nông nghiệp công nghệ cao và Quản trị Kinh doanh. Anh từng có thời gian ngắn làm việc cho một doanh nghiệp thuốc bảo vệ thực vật. Với đam mê nông nghiệp sạch, khát vọng ứng dụng công nghệ nên anh rẽ hướng, trở về quê hương khởi nghiệp.
“Tôi muốn làm nông nghiệp theo cách giảm sức lao động, tăng năng suất và chất lượng. Nấm mối đen phù hợp vì dễ kiểm soát môi trường, ít sâu bệnh, giá trị kinh tế cao và ít chịu tác động của biến đổi khí hậu”, anh Đạt chia sẻ.
Đầu năm 2024, anh Đạt bắt tay thử nghiệm trồng nấm mối đen với 500 phôi. Do kỹ thuật chưa hoàn thiện, mỗi phôi chỉ cho sản lượng dưới 100 gram, thấp hơn mức chuẩn 150 - 200 gram/phôi.
Không nản chí, anh Đạt liên tục điều chỉnh quy trình kỹ thuật, từ kiểm soát môi trường đến khâu chăm sóc. Thời gian thu hoạch được rút ngắn từ 6 tháng xuống còn 4 tháng nhằm giảm chi phí sản xuất, các phôi xuất hiện mốc xanh được loại bỏ sớm để tránh lây lan dịch bệnh.
Từng bước thành công, có thêm vốn, anh Đạt mở rộng khu trồng nấm, trang bị thêm công nghệ. Khu trồng nấm công nghệ cao ban đầu rộng vài chục mét vuông, sau đó được mở rộng lên 100m² với hai khu riêng biệt. Phần lớn nguồn vốn được đầu tư cho hệ thống giàn tưới tự động và thiết bị giám sát môi trường bằng cảm biến IoT (thiết bị cảm biến thông minh - PV), cho phép theo dõi và điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, nồng độ CO₂ từ xa qua điện thoại.
Theo anh Đạt, nấm mối đen phát triển tốt ở nhiệt độ 26 - 28°C, độ ẩm trên 85%. Hệ thống phun sương và quạt điều hòa tự động giúp duy trì điều kiện lý tưởng cho nấm quanh năm. Khi thông số biến động, thiết bị sẽ tự điều chỉnh, gần như không cần can thiệp thủ công.
Nhờ ứng dụng công nghệ, năng suất nấm tăng khoảng 30 - 40% so với phương pháp truyền thống, giảm đáng kể chi phí nhân công và rủi ro dịch bệnh. Nấm cho thu hoạch sau 20 - 25 ngày, thời gian khai thác ổn định kéo dài 3 - 4 tháng. Với hình thức trồng cuốn chiếu, mỗi ngày anh Đạt thu hoạch từ 8 -10kg nấm tươi, bán với giá khoảng 300.000 - 350.000 đồng/kg, mang lại thu nhập vài triệu đồng mỗi ngày.
Không dừng lại ở sản phẩm nấm tươi, anh Đạt đầu tư máy sấy chế biến nấm khô. Nấm mối đen của anh đã được địa phương hỗ trợ đăng ký đạt chuẩn OCOP 3 sao, tạo nền tảng mở rộng quy mô và xây dựng thương hiệu. Ngoài bán nấm ra chợ, nhập cho nhà hàng, anh Đạt còn từng bước mở rộng kênh bán hàng trực tuyến.
“Sắp tới tôi sẽ mở thêm nhà nấm, đầu tư dây chuyền sản xuất phôi giống và chuyển giao kỹ thuật cho các hộ có nhu cầu. Tôi mong mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn lan tỏa tinh thần khởi nghiệp nông nghiệp hiện đại”, anh Đạt nói.
Theo anh Đạt, trồng nấm mối đen không cần diện tích lớn, ít công chăm sóc, có thể triển khai ở nông thôn lẫn đô thị, thậm chí tận dụng sân thượng, tầng trệt hoặc phòng kín. “Nông nghiệp hiện đại không nhất thiết phải ra đồng ruộng. Biết ứng dụng công nghệ, hoàn toàn có thể làm nông nghiệp ngay trong chính ngôi nhà của mình”, anh Đạt nói thêm.
Ông Từ Hải Long - Cán bộ Phòng Kinh tế xã Lịch Hội Thượng (Cần Thơ) cho biết, mô hình trồng nấm mối đen của Nguyễn Tiến Đạt được nghiên cứu, thử nghiệm bài bản và đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Địa phương phối hợp hỗ trợ đầu ra, tạo điều kiện để đoàn viên, thanh niên tiếp cận kỹ thuật. Anh Đạt cũng nhiệt tình chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn các bạn trẻ khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao.
