Giảm lãi suất không dễ dàng
Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (VIF 2027) ngày 12/11, với câu hỏi lãi suất còn dư địa giảm hay không, TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV - cho rằng điều này không dễ dàng.
Lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước hiện ở mức 4,5%, tương đối thấp và gần như không còn nhiều dư địa giảm. Trong khi đó, nếu giảm mạnh lãi suất huy động, dòng tiền có thể kém mặn mà với ngân hàng, tạo thêm rủi ro thanh khoản và ảnh hưởng đến nguồn vốn cho vay.
“Lãi suất vẫn có thể giảm nhưng cần ưu tiên các lĩnh vực trọng điểm, chưa thể giảm đại trà. Nếu giảm đồng loạt, hệ thống ngân hàng sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức”, ông Lực nhận định.
Theo vị chuyên gia, có thể cân nhắc giảm từng bước, chẳng hạn thử giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm lãi suất huy động để quan sát phản ứng thị trường. Với lãi suất cho vay, định hướng giảm 1,5-2 điểm phần trăm đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Thủ tướng chỉ đạo hệ thống ngân hàng nỗ lực thực hiện.
Mặt bằng lãi suất thay đổi cũng khiến nhà đầu tư phải tính toán lại quyết định giải ngân. Ông Nguyễn Duy Linh - CEO Công ty Cổ phần Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) - cho biết từ cuối năm 2025 đến nay, hành vi của cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức đã có những thay đổi đáng chú ý.
Khi tiền rẻ, nhà đầu tư có thể mua bất động sản, cổ phiếu hoặc vàng rồi chờ giá tăng. Thế nhưng, khi chi phí cơ hội so với gửi tiết kiệm tăng lên, họ phải đòi hỏi lợi nhuận kỳ vọng cao hơn và cân nhắc kỹ trước khi xuống tiền.
Theo ông Linh, tâm lý nhà đầu tư cũng chuyển từ sợ bỏ lỡ cơ hội sang thận trọng, phòng thủ sau giai đoạn nhiều loại tài sản giảm giá. Từ cuối năm 2025 đến nay, khoảng 80% số cổ phiếu giảm giá, trong đó gần 50% giảm trên 20%. Điều này cho thấy ngay cả khi chỉ số thị trường đi ngang hoặc tăng điểm, hiệu quả đầu tư giữa các nhóm cổ phiếu vẫn có thể rất khác nhau.
Ông Linh cho rằng, cần nhìn danh mục như một tổng thể, trong đó tiền gửi đáp ứng nhu cầu thanh khoản, tài sản thu nhập cố định tạo dòng tiền, cổ phiếu hướng đến tăng trưởng tài sản, còn bất động sản có thể đem lại lợi ích từ tăng giá hoặc khai thác dòng tiền.
Ưu tiên tài sản tạo dòng tiền
Ở góc độ quản lý tài sản, bà Nguyễn Thị Minh Thu - Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn tài chính và đầu tư Index Partners - cho biết trong 2 năm qua phân bổ tỷ trọng khá lớn vào bất động sản tạo dòng tiền, tiếp đến là nhóm thu nhập cố định gồm tiền gửi tiết kiệm và trái phiếu; vàng chiếm tỷ trọng nhỏ nhất.
Theo bà Thu, bất động sản có khả năng khai thác cho thuê giúp nhà đầu tư duy trì nguồn thu, đáp ứng nghĩa vụ tài chính và hạn chế rủi ro khi thị trường chững lại. Ngược lại, tài sản chỉ được mua với kỳ vọng tăng giá nhưng không tạo dòng tiền có thể khiến vốn bị đọng, trong khi nhà đầu tư vẫn phải chịu chi phí duy trì. Rủi ro càng lớn nếu sử dụng đòn bẩy tài chính.
Với nhóm thu nhập cố định, nhà đầu tư có thể xem xét cả trái phiếu doanh nghiệp bên cạnh tiền gửi tiết kiệm. Bà Thu cho rằng, trái phiếu có khả năng mang lại lợi suất cao hơn tiền gửi và tạo dòng tiền lãi định kỳ, nhưng việc lựa chọn cần gắn với đánh giá chất lượng tổ chức phát hành và khả năng trả nợ.
Trong danh mục cá nhân, ông Nguyễn Duy Linh cho biết đang tăng tỷ trọng tài sản thu nhập cố định lên khoảng 30-40%, tập trung vào trái phiếu của các tổ chức phát hành có chất lượng tốt, được ngân hàng bảo lãnh và có lãi suất cao hơn tiền gửi tiết kiệm. Ông Linh cũng từng bước tăng tỷ trọng cổ phiếu.
