Gỡ “nút thắt” kéo dài nhiều năm
Sau nhiều năm gặp khó khăn do luồng tàu bị bồi lắng, cảng nước sâu Cái Lân đang đứng trước cơ hội được khơi thông khi vướng mắc lớn nhất trong quá trình triển khai nạo vét duy tu tuyến luồng Hòn Gai - Cái Lân đã có hướng tháo gỡ.
UBND tỉnh Quảng Ninh vừa chấp thuận chủ trương tiếp nhận chất nạo vét từ công trình duy tu luồng hàng hải Hòn Gai - Cái Lân để phục vụ san lấp mặt bằng Khu công nghiệp và cảng Nam Tiền Phong.
Đây được xem là bước tháo gỡ quan trọng bởi nhiều năm qua, việc nạo vét tuyến luồng này chưa thể triển khai do khó khăn trong việc bố trí khu vực tiếp nhận chất nạo vét.
Luồng Hòn Gai - Cái Lân là tuyến luồng hàng hải quốc gia thuộc thẩm quyền quản lý, đầu tư của Bộ Xây dựng. Tuyến luồng dài hơn 30km, giữ vai trò huyết mạch kết nối tàu biển ra vào khu vực cảng Cái Lân, một trong những cụm cảng nước sâu quan trọng của khu vực phía Bắc.
Theo kế hoạch, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cùng Ban Quản lý dự án Hàng hải, Đường thủy đang triển khai các thủ tục liên quan để thực hiện nạo vét duy tu luồng Hòn Gai - Cái Lân trong năm 2026 và đầu năm 2027.
Cùng với việc nạo vét tuyến luồng, Bộ Xây dựng cũng đã đưa các dự án nâng cấp kết cấu hạ tầng hàng hải khu vực Quảng Ninh, trong đó có khu vực Cẩm Phả và vùng quay tàu Cái Lân, vào danh mục rà soát Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Việc đồng thời tháo gỡ điểm nghẽn luồng tàu và nghiên cứu đầu tư nâng cấp hạ tầng hàng hải được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho hệ thống cảng biển Quảng Ninh trong giai đoạn tới.
Khôi phục lợi thế cảng nước sâu
Cảng Cái Lân từng được đánh giá là một trong những cảng nước sâu có nhiều lợi thế tại miền Bắc nhờ vị trí thuận lợi, khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn và kết nối với các trung tâm công nghiệp, xuất nhập khẩu.
Theo thiết kế, luồng Hòn Gai - Cái Lân bảo đảm độ sâu -10m (chuẩn tắc), có thể tiếp nhận tàu trọng tải 40.000 - 50.000 DWT đầy tải và tàu 75.000 DWT giảm tải.
Tuy nhiên, lần gần nhất tuyến luồng này được nạo vét là năm 2019. Sau hơn 6 năm khai thác, quá trình sa bồi tự nhiên khiến độ sâu tuyến luồng và vùng quay tàu bị ảnh hưởng đáng kể.
Kết quả khảo sát đến tháng 9/2025 cho thấy, đoạn luồng từ bến cảng xăng dầu B12 đến thượng lưu bến số 2 Cảng Cái Lân chỉ còn đạt độ sâu khoảng -8,8m. Riêng vùng quay tàu trước các bến số 5, 6, 7 còn khoảng -7,9m, giảm hơn 2,1m so với chuẩn tắc thiết kế.
Tình trạng bồi lắng khiến hoạt động của nhiều tàu hàng trọng tải lớn gặp khó khăn. Thay vì chủ động lịch trình ra vào cảng, một số tàu phải chờ thời điểm thủy triều phù hợp hoặc giảm tải để bảo đảm an toàn hàng hải.
Điều này không chỉ kéo dài thời gian khai thác mà còn làm phát sinh thêm chi phí vận tải, ảnh hưởng đến doanh nghiệp logistics, chủ hàng và các đơn vị khai thác cảng.
Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp khai thác tại cảng Cái Lân như Công ty CP Cảng Quảng Ninh, Công ty TNHH Cảng Container quốc tế Cái Lân (CICT Cái Lân) cùng các chủ tàu, chủ hàng nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng sớm triển khai nạo vét để bảo đảm năng lực khai thác của tuyến luồng.
Việc chuẩn bị triển khai nạo vét luồng Hòn Gai - Cái Lân sau nhiều năm chờ đợi không chỉ giúp khơi thông tuyến hàng hải quan trọng mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển Quảng Ninh.
Khi độ sâu tuyến luồng được khôi phục, cảng Cái Lân có thêm điều kiện đón tàu trọng tải lớn, tối ưu hoạt động vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics và phát huy lợi thế cảng biển nước sâu trong chuỗi kết nối kinh tế khu vực phía Bắc.
