Chiều 29/10, cuối phiên thảo luận về Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình làm rõ một số vấn đề.
Bộ trưởng cho biết, sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra để tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo các ý kiến của đại biểu Quốc hội, với mong muốn luật sau khi ban hành sớm đi vào cuộc sống, thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.
“Tinh thần xuyên suốt theo chỉ đạo của Nghị quyết 68 là chúng ta không tập trung hỗ trợ doanh nghiệp một cách tràn lan, mà tập trung kiến tạo môi trường để dẫn dắt doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu.
Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, theo ông Tuấn, dự thảo luật đang quy định tiêu chí về lao động bình quân của năm liền kề không quá 300 người, kết hợp với tổng nguồn vốn tối đa 150 tỷ đồng hoặc doanh thu tối đa 400 tỷ đồng. Trong đó, tiêu chí lao động là bắt buộc; còn lựa chọn một trong hai tiêu chí về doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.
Bộ trưởng Tài chính cho biết, việc nâng mức doanh thu lên 400 tỷ đồng và tổng vốn lên 150 tỷ đồng đã được cơ quan soạn thảo tính toán trên cơ sở tốc độ phát triển GDP và chỉ số lạm phát theo thống kê từ năm 2017 đến nay. “Quy mô này là phù hợp với thực tiễn”, ông Tuấn nêu rõ, đồng thời cho biết, đã tham khảo kinh nghiệm của các nước trên thế giới.
Về thời điểm tính ưu đãi thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo đang thiết kế theo hướng tính từ khi doanh nghiệp được cấp giấy phép hoạt động. Theo bộ trưởng, khi khởi nghiệp, “vạn sự khởi đầu nan” rất khó khăn, thời hạn 3 năm đầu là để doanh nghiệp thích ứng, tồn tại và phát triển, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp vươn lên.
“Hiện nay, chúng ta có 1.080.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Theo Nghị quyết 68, mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp, đến năm 2045 có 3 triệu doanh nghiệp. Do đó, cần có động lực để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi và thành lập doanh nghiệp mới, kể cả mô hình doanh nghiệp một người trong điều kiện công nghệ thông tin phát triển”, ông Tuấn nêu.
Bộ trưởng Tài chính cũng nêu, dự thảo luật đã có các quy định về hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất; ưu tiên trong mua sắm công; giảm chi phí tuân thủ…
Đáng chú ý, theo bộ trưởng, nhiều đại biểu nêu doanh nghiệp gia nhập thị trường đã khó, rút khỏi thị trường còn khó hơn.
Bộ trưởng cho biết, Việt Nam từng bị Liên minh châu Âu (EU) xếp vào “danh sách đen” không hợp tác về thuế. Với sự chỉ đạo quyết liệt, trong thời gian qua, chúng ta đã đàm phán đưa Việt Nam sang “danh sách xám” và kỳ vọng, đến quý 1 năm 2027 sẽ có đợt tổng giám sát để xem xét đưa Việt Nam hoàn toàn ra khỏi danh sách này.
Một trong những tiêu chí khó khăn nhất, theo bộ trưởng, là số doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa đóng mã số thuế. Bộ trưởng cho biết, theo thống kê, có tới 2,8 triệu mã số thuế chưa đóng ở trạng thái 03 (đã dừng hoạt động kinh doanh) và 06 (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký), tiềm ẩn rủi ro rất lớn.
Theo bộ trưởng, trong 8 tháng đầu năm, đã đóng được gần 600.000 mã số thuế. Để xử lý số còn lại, cần có chính sách đặc thù báo cáo Quốc hội. Ví dụ một doanh nghiệp dừng hoạt động 10 năm qua không hoạt động phát sinh gì, nay muốn đóng mã số thuế thì tiền phạt chậm nộp và thuế môn bài có thể khoảng 60 triệu đồng. Do đó, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu báo cáo Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét cơ chế xoá nợ tiền thuế môn bài, miễn tiền phạt chậm nộp để làm sạch dữ liệu.
“Vừa qua, theo đề xuất của Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, chúng tôi đã chỉ đạo ngay: đối với các doanh nghiệp đã hoàn thành sạch nghĩa vụ tài chính, khi làm thủ tục giải thể, đóng cửa doanh nghiệp chỉ giải quyết trong vòng 12 giờ”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thông tin.
