Chiều 29/10, HĐND TPHCM tổ chức thảo luận tổ tại Kỳ họp thứ sáu, khóa XI. Một trong những nội dung được đại biểu quan tâm là dự thảo nghị quyết quy định nguyên tắc đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng thuộc phạm vi quản lý của thành phố, trong đó nhấn mạnh yêu cầu hạn chế xáo trộn đời sống người dân và đẩy mạnh phân cấp quản lý.
Hạn chế xáo trộn đời sống người dân
Đại biểu Lê Minh Đức - Phó trưởng Ban Pháp chế HĐND TPHCM, cho biết qua tiếp xúc cử tri, ông ghi nhận nhiều ý kiến của người dân về việc đặt tên, đổi tên đường. Ông cho rằng, việc xây dựng nghị quyết cần xuất phát từ thực tiễn, bảo đảm sự đồng thuận và hạn chế tác động đến người dân, doanh nghiệp.
Theo đại biểu, thành phố cần đặt tên đường theo hướng ổn định, tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa; có lộ trình xử lý thận trọng đối với các tuyến đường trùng tên, khó phân biệt hoặc gây bất tiện trong giao dịch.
Việc lựa chọn tên đường mới cần gắn với lịch sử, đặc trưng của địa phương, ưu tiên tôn vinh danh nhân, đồng thời công khai thông tin, lấy ý kiến rộng rãi để tạo đồng thuận. Thành phố cũng cần đẩy mạnh số hóa dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục và chủ động cập nhật thông tin đồng bộ, tránh để người dân, doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần khi đổi tên đường.
Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng, việc đặt tên, đổi tên đường phải xuất phát từ nguyện vọng của người dân, bảo đảm sự đồng thuận và hạn chế những phiền hà phát sinh. Khi thay đổi tên đường, các cơ quan chức năng cần chủ động cập nhật thông tin, dữ liệu, không để người dân, doanh nghiệp phải đến cơ quan công quyền làm thủ tục đính chính giấy tờ.
Ông Được đề nghị các cấp chính quyền, sở, ngành quán triệt tinh thần chủ động phục vụ, coi đây là trách nhiệm của cơ quan Nhà nước. Đối với những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu số, các đơn vị cần chủ động cập nhật, đồng bộ, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, tránh để họ phải đi lại nhiều lần hoặc năn nỉ để được giải quyết thủ tục.
Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh, cán bộ tại bộ phận một cửa phải xác định phục vụ người dân là nhiệm vụ bắt buộc, không phải để người dân phải đi xin.
Đừng để “đẻ rồi mới đặt tên”
Ông Nguyễn Minh Nhựt - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, cho biết công tác đặt tên, đổi tên đường phố và công trình công cộng hiện thực hiện theo Nghị định 91/2025 của Chính phủ và Thông tư 36/2026 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Theo quy định hiện hành, các tuyến đường đô thị đều phải được HĐND đặt tên. Tại TPHCM, điều này đồng nghĩa cả đường lớn lẫn đường nhỏ đều thuộc thẩm quyền đặt tên của HĐND.
Đối với đô thị đặc biệt, trước khi trình HĐND quyết định đặt tên đường còn phải có ý kiến đồng ý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Theo ông Nhựt, quy trình này chưa phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh của TPHCM, dẫn đến tình trạng “đẻ rồi mới đặt tên”, tức đường đã hoàn thành, đưa vào sử dụng ổn định mới được xem xét đặt tên. Vì vậy, việc đặt tên đường đôi khi chưa theo kịp tốc độ phát triển đô thị.
Từ thực tế trên, thành phố đề xuất nghiên cứu cơ chế riêng trong Luật Phát triển đô thị, theo hướng phân cấp thẩm quyền đặt tên đường cho TPHCM, giúp chủ động quyết định và bảo đảm tiến độ. Tại kỳ họp này, HĐND thành phố xem xét dự thảo nghị quyết quy định nguyên tắc, trình tự, thủ tục đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng.
Theo ông Nhựt, nguyên tắc cần thực hiện là đặt tên đường ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, có thể xem xét tên gọi từ khi dự án mới hình thành. Các cơ quan liên quan cần phối hợp, hoàn tất thủ tục trước khi công trình nghiệm thu, đưa vào sử dụng; đồng thời lấy ý kiến người dân trước khi quyết định. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng đường đã có người sinh sống, giao dịch nhưng sau đó phải đổi tên, điều chỉnh giấy tờ, ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Về phân cấp, thành phố đề xuất giao HĐND cấp xã, phường đặt tên các tuyến đường nội bộ, đường nhỏ trong khu dân cư; những tuyến đường lớn tiếp tục do HĐND TPHCM quyết định. Thành phố cũng hướng đến việc gắn mã định danh cho từng tuyến đường, số hóa dữ liệu và phối hợp giữa ngành văn hóa với ngành xây dựng để quản lý hồ sơ đồng bộ, tránh tình trạng trùng tên đường nhưng khác địa chỉ.
Đối với các trường hợp tên đường cần rà soát, trong đó có vấn đề kiêng húy, ông Nhựt cho biết cần xem xét cụ thể, thận trọng. Theo ông, không phải trường hợp nào cũng cần đổi tên, bởi việc điều chỉnh có thể tác động đến người dân trong khi tên gọi hiện hữu vẫn phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Thành phố cần cân nhắc kỹ, chỉ điều chỉnh khi thật sự cần thiết, hạn chế tối đa những xáo trộn không đáng có.
