Mức hỗ trợ cao
Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết quy định tiêu chí, hồ sơ, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư độc lập trước khi phê duyệt chủ trương đầu tư và Quy định cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TPHCM trước khi trình HĐND TPHCM.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM cho biết, điều này là để cụ thể hóa thẩm quyền đặc thù tại điều 37 Luật Phát triển đô thị.
Theo dự thảo, trường hợp xây dựng trên đất không đủ điều kiện bồi thường về đất ở, xây dựng trên đất nông nghiệp, không bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính nhưng trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính không áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm hoặc buộc tháo dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc xây dựng không đúng với giấy phép mà xây dựng từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 thì hỗ trợ 40% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình xây dựng có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Cũng tương tự như trên nhưng nếu xây dựng trên đất đủ điều kiện bồi thường về đất ở hoặc được hỗ trợ 100% đất ở thì được hỗ trợ 60% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình xây dựng có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Người đang trực tiếp sử dụng nhà, đất do chuyển nhượng, tặng cho nhà, đất bằng giấy tay trong khoảng thời gian từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày có chủ trương thực hiện dự án được xem xét hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện.
Các điều kiện gồm, có giấy cam kết của người đang trực tiếp sử dụng đất về sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại. Có giấy xác nhận của UBND cấp xã nơi có đất thu hồi về hiện trạng, ranh giới sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp, khiếu nại. UBND xã nơi có đất thu hồi tiến hành niêm yết và có kết quả không có tranh chấp, khiếu nại đối với khu đất của đối tượng đang sử dụng đất….
Trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất lấn, chiếm thuộc quy hoạch sử dụng đất cho mục đích xây dựng công trình hạ tầng công cộng cũng được xem xét hỗ trợ. Theo đó, trường hợp sử dụng vào mục đích đất phi nông nghiệp trước ngày 15/10/1993 thì hỗ trợ bằng 70% giá đất tính tiền bồi thường về đất của loại đất đang sử dụng.
Nếu sử dụng vào mục đích đất phi nông nghiệp từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 1/7/2004 sẽ hỗ trợ bằng 56% giá đất tính tiền bồi thường về đất của loại đất đang sử dụng. Trường hợp sử dụng vào mục đích đất phi nông nghiệp từ ngày 1/7/2004 đến trước ngày 1/7/2014 thì hỗ trợ bằng 42% giá đất tính tiền bồi thường về đất của loại đất đang sử dụng.
Nếu hiện trạng đất đang sử dụng vào mục đích đất nông nghiệp sẽ tính hỗ trợ bằng 70% giá đất nông nghiệp cụ thể được duyệt.
Ngoài ra, TPHCM dự định sẽ hỗ trợ ổn định sản xuất cho người có đất nông nghiệp bị thu hồi. Cụ thể, gia đình và cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp thì được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh một lần bằng tiền bằng 30% đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi.
Nếu hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán thì được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh một lần bằng tiền bằng 30% đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi. Đối với trường hợp thu hồi đất làm muối thì mức hỗ trợ bằng mức bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại không có hồ sơ, chứng từ chứng minh theo quy định của UBND TPHCM.
Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 20 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP thì được hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh bằng tiền với mức bằng 30% một năm thu nhập sau thuế, theo mức thu nhập bình quân của 3 năm liền kề trước đó.
Thời gian trợ cấp ngừng việc để tính hỗ trợ theo khoản 4 Điều 20 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP là 6 tháng. Khoản hỗ trợ ổn định sản xuất, kinh doanh được chi trả một lần và đồng thời với việc chi tiền bồi thường, hỗ trợ cho người có đất thu hồi.
Tái định cư bằng tiền
Đáng chú ý, TPHCM cũng dự thảo chính sách tái định cư bằng tiền để tự lo chỗ ở mới. Cụ thể, người có đất thu hồi đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà, đất tái định cư và tự lo chỗ ở mới thì được hỗ trợ bằng tiền.
Theo đó, trường hợp trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi chưa có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí thì được hỗ trợ bằng giá đất ở theo bảng giá đất của HĐND TPHCM nhân với diện tích tối thiểu tách thửa theo quy định của UBND TPHCM tại nơi có đất thu hồi. Nếu trên địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí thì được hỗ trợ bằng 50% mức quy định.
Ngoài ra, đối với trường hợp đủ điều kiện bồi thường bằng đất ở, đủ điều kiện tái định cư nhưng tại thời điểm thu hồi đất chưa có quỹ nhà, đất tái định cư để bố trí theo quy định thì được bố trí tạm cư bằng mức theo quy định của UBND TPHCM.
Thời gian hỗ trợ tạm cư được áp dụng kể từ khi có biên bản bàn giao mặt bằng đến khi ký nhận biên bản bàn giao căn hộ chung cư hoặc biên bản bàn giao nền đất tái định cư.
Trường hợp được bố trí tái định cư bằng nền đất ở sẽ được hỗ trợ thêm tiền tạm cư trong thời gian chờ xây dựng nhà hoàn chỉnh tiền tạm cư là 6 tháng, kể từ ngày ký nhận biên bản nhận nền đất tái định cư.
Hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tiếp tục được lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo để trình HĐND TPHCM trong tháng 9.
