Hàng đi nhanh, doanh nghiệp thêm sức cạnh tranh
Ngày 29/9, Cục Hải quan tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm Chương trình Doanh nghiệp ưu tiên Việt Nam và trao quyết định công nhận mới, gia hạn chế độ ưu tiên cho 7 doanh nghiệp.
Theo Cục Hải quan, từ 9 doanh nghiệp trong năm đầu triển khai, đến nay Việt Nam có 74 doanh nghiệp ưu tiên hoạt động trong các lĩnh vực điện tử, công nghệ cao, công nghiệp, dệt may, nông nghiệp và thủy sản. Trong đó, 10 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất công nghệ cao hoặc bán dẫn.
Số doanh nghiệp không nhiều, nhưng quy mô giao thương rất lớn. Thống kê của Cục Hải quan cho thấy, giai đoạn 2022-2025, kim ngạch xuất nhập khẩu của nhóm này liên tục vượt 230 tỷ USD mỗi năm, chiếm khoảng 28-34% tổng kim ngạch cả nước. Riêng năm 2025 đạt khoảng 256,6 tỷ USD và sáu tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 164,5 tỷ USD.
Là doanh nghiệp nhiều năm trong diện ưu tiên, Tập đoàn Hoa Sen vừa được gia hạn áp dụng chế độ này. Chia sẻ với PV Tiền Phong, ông Vũ Văn Thanh - Tổng giám đốc tập đoàn, cho biết hàng hóa được giải phóng nhanh hơn giúp doanh nghiệp giảm chi phí lưu kho, lưu bãi, nhân sự và các khoản chi hành chính liên quan.
Bên cạnh thời hạn nộp thuế dành cho doanh nghiệp ưu tiên, Hoa Sen còn được áp dụng cơ chế hoàn thuế giá trị gia tăng trước, kiểm tra sau theo quy định. Theo ông Thanh, những thuận lợi này giúp hoạt động xuất nhập khẩu gọn hơn, tiết kiệm chi phí và tăng sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường quốc tế.
Để duy trì chế độ ưu tiên, doanh nghiệp phải tuân thủ đầy đủ quy định về hải quan, thuế và xuất nhập khẩu; xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hàng hóa. Ông Thanh cho biết Hoa Sen phải định kỳ rà soát quy trình, đào tạo nhân sự, giữ dữ liệu rõ ràng, minh bạch và liên hệ với cơ quan hải quan để kịp thời xử lý vướng mắc.
"Sự công nhận của cơ quan hải quan còn có giá trị khi doanh nghiệp làm việc với đối tác nước ngoài. Đó là một căn cứ để đối tác đánh giá năng lực quản lý, mức độ tuân thủ và độ tin cậy, đặc biệt là uy tín của Hoa Sen trên thị trường quốc tế", ông Vũ Văn Thanh chia sẻ.
Đại diện Công ty TNHH Samju Vina cho biết công ty đã xây dựng hệ thống quản lý chặt chẽ, minh bạch và kiểm soát rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu từ khi bắt đầu hoạt động tại Việt Nam. Quyết định công nhận doanh nghiệp ưu tiên là kết quả nỗ lực của cả công ty trong tuân thủ pháp luật, nâng cao tính chuyên nghiệp.
Chế độ này giúp Samju Vina tiết kiệm thời gian, chi phí thông quan và củng cố uy tín với khách hàng, đối tác. Song, doanh nghiệp cũng phải tiếp tục nâng cao mức độ tuân thủ, kiểm soát rủi ro và cải tiến hệ thống quản lý để duy trì sự ghi nhận này.
Sẽ lựa chọn doanh nghiệp theo chất lượng, lĩnh vực công nghệ cao
Ông Trần Đức Hùng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết ưu tiên về thủ tục là lợi ích rõ nhất đối với doanh nghiệp. Hàng hóa của doanh nghiệp ưu tiên về cơ bản được phân luồng xanh, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc pháp luật quy định phải kiểm tra. Thời gian xử lý ngắn hơn giúp doanh nghiệp giảm chi phí, chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh.
Doanh nghiệp ưu tiên còn được nộp thuế chậm nhất vào ngày 10 của tháng tiếp theo đối với các tờ khai phát sinh trong tháng trước. “So với việc phải nộp thuế ngay cho từng tờ khai, cơ chế này tạo thêm thuận lợi về dòng tiền, nhất là với doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu lớn”, ông Hùng chia sẻ.
Đặc biệt, theo lãnh đạo Cục Hải quan, lợi ích của chế độ ưu tiên có thể mở rộng ra ngoài cửa khẩu Việt Nam thông qua các thỏa thuận công nhận lẫn nhau (MRA). Việt Nam đã ký thỏa thuận với ASEAN và Hàn Quốc, tạo cơ sở để doanh nghiệp ưu tiên tiếp cận biện pháp tạo thuận lợi khi giao thương với thị trường đối tác.
Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Cục Hải quan lưu ý chương trình không hướng tới công nhận đại trà. Chế độ ưu tiên dành cho những doanh nghiệp có quy mô xuất nhập khẩu lớn, mức độ tuân thủ cao và năng lực quản lý chuyên nghiệp; đồng thời doanh nghiệp phải duy trì việc tuân thủ pháp luật, hệ thống kiểm soát nội bộ và các điều kiện về an ninh chuỗi cung ứng trong suốt thời gian hưởng chế độ.
Riêng năm 2025, cơ quan hải quan đã tạm đình chỉ chế độ ưu tiên đối với 4 doanh nghiệp; đình chỉ hoặc chấm dứt chế độ này đối với 3 doanh nghiệp khác.
“Việc kiểm tra đối với doanh nghiệp tuân thủ tốt cũng giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực, đối tượng có rủi ro cao hơn. Doanh nghiệp được đi nhanh, nhưng phải liên tục chứng minh mình xứng đáng với sự tin cậy đó. Thời gian tới, ngành hải quan sẽ lựa chọn doanh nghiệp theo chất lượng, chú trọng lĩnh vực công nghệ cao và những ngành cần khuyến khích phát triển”, Phó Cục trưởng Hải quan Trần Đức Hùng chia sẻ.
Tại buổi lễ, 3 doanh nghiệp được công nhận mới là Công ty TNHH Hana Micron Vina, Công ty TNHH Luxshare-ICT (Việt Nam) và Công ty TNHH Samju Vina. 4 doanh nghiệp được gia hạn gồm Công ty Cổ phần Thủy sản Minh Phú Hậu Giang, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen, Công ty TNHH Hoya Glass Disk Việt Nam và Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng.
