Bộ Công Thương vừa gửi Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng văn bản lấy ý kiến về kiến nghị tháo gỡ vướng mắc giá điện cho các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp.
Đây là những dự án đã ký hợp đồng mua bán điện với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) nhưng không đáp ứng điều kiện để hưởng giá ưu đãi cố định (giá FIT). Chủ đầu tư phải đàm phán giá bán điện với EVN theo khung giá chuyển tiếp do Bộ Công Thương ban hành năm 2023. Vấn đề đang được đặt ra là liệu những dự án đến nay mới có thể triển khai có tiếp tục phải áp dụng mức giá trần được tính từ nhiều năm trước.
Đây là diễn biến mới nhất trong quá trình tháo gỡ vướng mắc kéo dài nhiều năm của các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp sau khi hết thời hạn hưởng giá FIT.
Theo Bộ Công Thương, cả nước có 85 dự án hoặc phần dự án điện gió, điện mặt trời thuộc diện chuyển tiếp, với tổng công suất 4.735,4 MW. Đến tháng 9/2026, 53 dự án đã gửi hồ sơ đàm phán giá điện. Trong đó, 39 dự án thống nhất giá chính thức và ký hợp đồng sửa đổi, bổ sung với EVN; 7 dự án đang đàm phán; 7 dự án đã đàm phán nhưng chủ đầu tư đề nghị tạm dừng để rà soát thêm thông số. Còn 32 dự án chưa gửi hồ sơ.
Lý giải việc này, đại diện các nhà đầu tư cho rằng, thời điểm ký hợp đồng mua bán điện chỉ phản ánh bước chuẩn bị, chưa nói lên chi phí thực tế khi dự án được triển khai. Có dự án ký hợp đồng từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa được giao đất, chưa thể khởi công. Nhiều dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tổng mức đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc thiết kế kỹ thuật.
Các doanh nghiệp nêu tác động của dịch COVID-19 cùng những vướng mắc về quy hoạch, thủ tục pháp lý khiến tiến độ kéo dài. Trong thời gian đó, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng thay đổi. Theo các doanh nghiệp, việc dùng hồ sơ lập từ năm 2020-2021 cùng khung giá ban hành năm 2023 để tính giá cho dự án thực hiện từ năm 2026 sẽ không phản ánh đúng vốn đầu tư, khiến doanh nghiệp khó thu xếp tài chính.
Từ thực tế này, nhà đầu tư đề xuất sửa quy định theo hướng những dự án chuyển tiếp chưa được giao hoặc cho thuê đất tại thời điểm quy định có hiệu lực được ký lại hợp đồng mua bán điện theo khung giá trần hằng năm do Bộ Công Thương ban hành tại thời điểm ký lại.
Nếu phương án này không được chấp thuận, các doanh nghiệp đề nghị xây dựng khung giá mới thay khung giá năm 2023 cho những dự án đến nay chưa có quyết định giao đất.
Ở chiều ngược lại, Công ty Mua bán điện (EPTC), đơn vị thuộc EVN trực tiếp đàm phán với các chủ đầu tư, cho thấy quá trình chốt giá còn vướng ở hồ sơ dự án.
Trong 32 dự án chưa nộp hồ sơ đàm phán, 17 dự án có văn bản đề nghị chưa đàm phán để tiếp tục hoàn thiện tài liệu; 15 dự án chưa xác nhận hoặc chưa phản hồi đề nghị của EPTC. Đơn vị này cho biết đã gửi văn bản lần thứ sáu đề nghị nhóm 15 dự án cung cấp hồ sơ.
Với 7 dự án đang đàm phán, các chủ đầu tư vẫn rà soát những thông số quan trọng để tính giá, như sản lượng điện hằng năm và tổng mức đầu tư được phê duyệt. Theo EPTC, việc một số dự án chuyển qua nhiều nhà đầu tư cũng khiến hồ sơ từ giai đoạn đầu thiếu đồng bộ. Đơn vị này dự kiến hoàn tất đàm phán nhóm 7 dự án trong quý IV năm nay.
EPTC đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương gửi đủ hồ sơ, đồng thời kiến nghị cơ quan quản lý hỗ trợ đối chiếu tài liệu và thiết kế đã được thẩm định để có căn cứ tính giá. EPTC cũng đề nghị tiếp tục đàm phán theo khung giá chuyển tiếp hiện hành.
