Bài viết tiết lộ một phần nội dung phim.
Sau hơn 3 ngày mở màn, Trại buôn người vượt mốc 100 tỷ đồng, trong đó ba ngày cuối tuần thu 78,65 tỷ đồng. Đây là kết quả nổi bật của phim hành động gắn nhãn T18, ra rạp vào cuối tháng 9 và không dựa vào thương hiệu điện ảnh có sẵn.
Thành tích ấy đáng chú ý, nhưng câu hỏi lớn hơn là bộ phim mang đến gì trong hơn hai giờ khán giả ngồi trước màn ảnh?
Khán giả bước vào Trại buôn người với lời hứa “việc nhẹ, lương cao” là cái bẫy. Thứ giữ chân người xem là người mắc bẫy tìm đường ra bằng cách nào, và trước khi ra khỏi đó, có thể triệt hạ cơ quan đầu não hay không.
Toni Dương Bảo Anh hiểu rất rõ sự chờ đợi này, "dìm khán giả" trong không gian đấm đá suốt 135 phút xem phim.
Hơn một triệu người ra rạp
Ny (Steven Nguyễn) là tay đua bò sống cùng em gái Út Đẹt (Huỳnh Minh Kiên) ở vùng biên Tây Nam Bộ. Anh muốn lo cho em, cô lại muốn tự đi làm để bớt gánh nặng cho anh.
Một lời tuyển dụng trên mạng đưa Út Đẹt vào đường dây buôn người. Ny lần theo, chấp nhận bước vào khu trại và nhanh chóng nhận ra tìm được Út Đẹt mới chỉ là phần đầu của cuộc giải cứu.
Ở đó, những gì giúp anh làm chủ cuộc sống ngoài kia gần như vô dụng. Anh không biết em đang ở đâu, ai có thể giúp mình, một hành động sai sẽ khiến người nào bị liên lụy.
Từ hành trình tìm em gái, phim chuyển sang cuộc đào thoát của nhiều người. Đây là bước mở rộng khôn ngoan. Nếu chỉ theo Ny lẻn vào rồi đưa Út Đẹt ra ngoài, Trại buôn người khó có được những đại cảnh mà ê-kíp muốn thực hiện. Muốn trận đánh cuối có quy mô lớn, phim phải cho Ny nhìn thấy số phận của những người ở cạnh mình.
Lợi thế lớn nhất là khán giả có sẵn mối quan tâm với đề tài bắt cóc, lừa đảo và buôn người. Những đường dây dụ người qua biên giới, giam giữ và ép tham gia lừa đảo trực tuyến xuất hiện nhiều trên mặt báo. Đầu năm, Thiên đường máu từng thu hút người xem với chất liệu tương tự.
Trại buôn người đến sau, nên lợi thế của phim nằm ở cách chuyển nỗi sợ quen thuộc thành một trải nghiệm điện ảnh mạnh hơn. Thay vì đứng ngoài biết nạn nhân đã bị lừa, người xem theo Ny đi sâu vào nơi họ bị giam, chờ thời điểm trốn trại.
Phim có cách kể dễ hiểu và quen mặt. Giữa lúc tưởng chừng cứu được em gái, Ny gặp thêm rào cản. Khi có lối đi, việc đưa người khác cùng thoát khiến mọi chuyện phức tạp hơn. Cách kể trực diện, ít vòng vèo phù hợp khán giả đại chúng. Nhưng chính bước ngoặt từ “cứu em gái” sang “cứu mọi người” lại tạo lỗ hổng.
Ngoài Ny và Đẹt, phim chưa tạo ấn tượng với nhiều nhân vật khác. Khán giả thấy những gương mặt sợ hãi, những người lao về phía cổng trại, những người ngã xuống giữa cuộc hỗn loạn. Không nhiều người được nhớ bằng một lựa chọn hay một nét tính cách cụ thể.
Vì thế, tác phẩm đôi lúc tạo cảm giác cuộc trốn chạy rất lớn, nhưng câu chuyện vẫn chủ yếu thuộc về một người.
Không chỉ có đánh đấm
Toni Dương Bảo Anh xuất thân từ hành động. Anh đang thực hiện thứ bản thân tự tin nhất. Phim tăng quy mô khá đều. Từ những va chạm trong khu trại, hành động lan sang các cuộc truy đuổi, rồi thành hỗn chiến với số lượng người tham gia lớn. Ê-kíp cho biết hơn 700 diễn viên góp mặt ở các đại cảnh.
Nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm dùng hình ảnh “giải nén lò xo” để nói về cách bộ phim tạo cao trào. Toni Dương Bảo Anh không cho Ny phản công ngay mỗi khi bị tấn công. Đạo diễn kéo dài thế bất lợi, tăng thêm nguy cơ, rồi mới trả lại cho nhân vật khả năng hành động.
Hollywood có nhiều ví dụ cho thấy cú bật cần được chuẩn bị thế nào. Trong Die Hard (1988), John McClane bị kính vỡ cứa vào chân giữa cuộc chiến với nhóm khủng bố ở tòa nhà Nakatomi. Phim dành thời gian cho cảnh anh gỡ kính khỏi bàn chân chảy máu và nói qua bộ đàm về người vợ có thể mình không còn gặp lại. Khi McClane tiếp tục chiến đấu, người xem vẫn nhớ vết thương đó.
Với The Karate Kid (1984), trận đấu cuối có sức nặng vì Daniel đã trải qua cả quá trình bị bắt nạt, tập luyện và học cách tin thầy Miyagi. Cú ra đòn quyết định gắn với hành trình cậu đã đi qua.
Trại buôn người làm tốt trong việc tạo tình thế cho một cú bật, nhưng Ny chưa thay đổi nhiều. Có lúc anh vừa trải qua một cuộc đối đầu khốc liệt, phim nhanh chóng đưa anh vào nguy cơ mới. Hành động vẫn giữ được cường độ, nhưng sự thay đổi trong cách Ny suy nghĩ và ứng phó không rõ bằng mức tăng của các trận đánh.
Khi người xem phải theo dõi một nhân vật suốt 135 phút, họ cần thấy anh làm được những điều ở cuối phim mà đầu phim anh chưa thể làm, ngoài khả năng chịu đòn lâu hơn.
Phim cũng thích đẩy nhiều thời điểm lên mức khẩn cấp. Ny chạy, một người khác gặp nạn, vừa tránh được một cuộc truy đuổi, cả nhóm lại đối diện vòng vây tiếp theo. Cách làm khó cho người xem rời mắt, nhưng một phim dài cần cả những đoạn thay đổi thế trận giữa các cao trào.
Khi mọi cảnh đều muốn là cảnh căng nhất, sự khác biệt giữa hai lần nguy cấp dễ mờ đi. Một vài khoảng nghỉ được dùng để nhắc lại tình thân. Nếu chúng cho nhân vật thêm cơ hội tự quyết hoặc làm lộ một rạn nứt trong nhóm, nhịp phim có thể giàu biến chuyển hơn.
Dẫu vậy, khó phủ nhận Trại buôn người có những cảnh đáng xem ở rạp. Phần hành động được đầu tư và có ý thức rõ về việc giữ khán giả.
Hạn chế của phim nằm ở chỗ các trận đánh nhiều khi làm tốt nhiệm vụ giải quyết hiểm nguy trước mắt hơn là đưa câu chuyện sang một trạng thái mới.
Tham vọng dồn vào Steven Nguyễn, Á hậu Minh Kiên
Steven Nguyễn giữ bộ phim không bị tan vào đám đông. Ny hiện diện trong phần lớn các biến cố, từ lúc đi tìm em đến khi tham gia cuộc phản kháng, khán giả luôn có thể bám theo anh để hiểu cuộc chiến đang ở đâu.
Diễn viên đáp ứng tốt yêu cầu thể lực của vai, đặc biệt ở những cảnh nhân vật phải liên tục di chuyển, ngã xuống rồi tìm cách đứng dậy. Dáng vẻ lì lợm của Ny hợp với một người hành động trước khi kịp tính hết hậu quả.
Điều vai diễn còn thiếu thuộc về những lựa chọn dành cho Ny. Anh yêu thương Út Đẹt và quyết cứu em, động lực không cần giải thích dài. Nhưng khi bước vào khu trại, Ny có cơ hội trở thành nhân vật phức tạp hơn một người anh gan lì.
Tuy nhiên, phim thường đưa anh tới quyết định rất nhanh để giữ đà hành động. Steven Nguyễn phần lớn cho thấy sức bền hơn là tạo dấu ấn ở những dịp quan trọng.
Huỳnh Minh Kiên có lợi thế ở phần giới thiệu Út Đẹt. Cô gái muốn tự kiếm tiền, muốn anh bớt phải gánh vác và đã chọn sai nơi để gửi hy vọng. Minh Kiên giữ nhân vật gần với một người trẻ có thể gặp ngoài đời. Sự cả tin của Út Đẹt xuất phát từ mong muốn làm điều có ích cho gia đình. Chính quyết định ban đầu của cô mở ra toàn bộ câu chuyện.
Khi Ny bước vào hành trình giải cứu, Út Đẹt lại ít có cơ hội tiếp tục làm người đưa ra quyết định. Phim cần cô là lý do để Ny không bỏ cuộc, nhưng tình anh em giữa cả hai sẽ thú vị hơn nếu có bất đồng trong cách thoát khỏi trại buôn người.
Như vậy, vai của Minh Kiên có thể đi xa hơn nỗi sợ và sự chờ đợi, còn tình thương của Ny được thử thách bằng việc anh có chịu lắng nghe em hay không. Đây là vai chính thứ hai của Á hậu Huỳnh Minh Kiên trong năm nay. Cô đang nỗ lực khẳng định bản thân, cho thấy diễn xuất cải thiện so với phim đầu tay.
Với Toni Dương Bảo Anh, Trại buôn người là phép thử đầu tay, nhưng lại mang về thành tích trăm tỷ, khả năng phá nhiều kỷ lục, bước vào câu lạc bộ phim Việt vượt 300 tỷ đồng.
