Theo dự thảo lần thứ 14 Nghị định về kinh doanh xăng dầu, thương nhân đầu mối đang hoạt động phải chốt số dư quỹ đến hết ngày liền trước khi nghị định có hiệu lực. Toàn bộ số dư dương sau đó được chuyển vào tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu do Bộ Tài chính mở tại Kho bạc Nhà nước, thay vì tiếp tục để tại tài khoản riêng của doanh nghiệp.
Các thương nhân đã bị thu hồi giấy phép, không còn là đầu mối hoặc ngừng kinh doanh xăng dầu nhưng chưa nộp đủ tiền quỹ cũng phải chuyển phần còn thiếu về tài khoản này.
Dự thảo yêu cầu doanh nghiệp có số dư quỹ dương hoặc âm thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề trong thời hạn tối đa 12 tháng kể từ ngày nghị định có hiệu lực.
Trên cơ sở kết quả xác định lại số dư, khoản nộp thiếu sẽ phải bổ sung; khoản nộp thừa hoặc số dư âm được xử lý hoàn trả theo quy định. Sau khi hoàn tất bù trừ, Bộ Tài chính bàn giao tài khoản quỹ tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương quản lý.
Hiện tiền quỹ được để tại các doanh nghiệp đầu mối, hạch toán và theo dõi riêng. Theo số liệu Bộ Tài chính vừa công bố, tính đến hết 30/6 năm nay, số dư quỹ từ nguồn trích lập thông thường là hơn 196 tỷ đồng. Riêng nguồn được theo dõi từ tạm ứng ngân sách nhà nước và tiền trích lập để hoàn trả khoản tạm ứng có số dư hơn 1.714 tỷ đồng.
Trong quý II, nguồn quỹ thông thường không phát sinh trích lập hay chi sử dụng, số dư tăng chủ yếu nhờ lãi. Với nguồn liên quan khoản tạm ứng ngân sách, số trích lập trong quý đạt hơn 1.886 tỷ đồng, trong khi chi sử dụng hơn 873 tỷ đồng, khiến số dư cuối quý tăng hơn 1.013 tỷ đồng so với đầu kỳ.
Việc đưa tiền quỹ về một tài khoản tập trung được đặt ra trong bối cảnh quỹ hiện do nhiều doanh nghiệp đầu mối nắm giữ, trong khi việc trích lập và chi sử dụng phụ thuộc vào quyết định điều hành giá. Thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến cách theo dõi, đối chiếu và kiểm soát tiền quỹ tại từng doanh nghiệp.
Hồi tháng 3, trước biến động mạnh của thị trường xăng dầu, Chính phủ thống nhất bổ sung 8.000 tỷ đồng dự toán ngân sách từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 cho Bộ Công Thương để tạm ứng cho Quỹ bình ổn.
Theo cơ chế này, Bộ Công Thương quyết định mức trích, chi quỹ tùy diễn biến giá; khi thị trường ổn định, tiền tạm ứng phải được thu hồi về ngân sách. Nghị quyết của Chính phủ quy định thời gian hoàn trả tối đa 12 tháng kể từ ngày Bộ Công Thương quyết định trích lập quỹ để hoàn trả.
Đến hết quý II năm nay, báo cáo công bố số tiền nhận tạm ứng từ ngân sách là hơn 701,8 tỷ đồng trong phần số liệu về nguồn tạm ứng.
