Theo Chỉ thị số 30/CT-TTg ban hành tháng 7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu tăng cường cảnh báo về các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến và nâng cao kỹ năng nhận diện, phòng ngừa cho người dân.
Trong quá trình mua sắm trực tuyến, việc chủ động nhận diện các dấu hiệu bất thường và có kỹ năng phòng ngừa thủ đoạn lừa đảo cũng là cách để người tiêu dùng tự bảo vệ bản thân, có thể bắt đầu từ những thói quen đơn giản như kiểm tra thông tin đơn hàng và xác minh các yêu cầu trước khi thực hiện.
Mua sắm đúng kênh chính thức, kiểm tra thông tin sản phẩm và quy trình thanh toán
Người tiêu dùng nên truy cập đúng ứng dụng hoặc website chính thức của các sàn thương mại điện tử (TMĐT). Với Shopee, người dùng cần mua sắm và thanh toán đơn hàng qua ứng dụng chính thức của Shopee có thông tin nhà phát triển là Shopee Company Limited hoặc có thể tìm kiếm các thông tin về sản phẩm trên website shopee.vn.
Giá bán và ưu đãi không nên là căn cứ duy nhất khi lựa chọn sản phẩm. Bên cạnh việc xem xét thông tin sản phẩm và gian hàng, người mua có thể tham khảo đánh giá từ những khách hàng trước. Việc ưu tiên các gian hàng chính hãng như Shopee Mall hoặc những nhà bán có lịch sử giao dịch và phản hồi tích cực cũng giúp người tiêu dùng có thêm cơ sở để đưa ra quyết định mua sắm phù hợp.
Từng mua máy xông tinh dầu không chính hãng, có chất lượng kém từ một website bán hàng lạ chỉ vì mức giá hấp dẫn, Yến Nhi (25 tuổi, Hà Nội) nay đã cẩn trọng hơn khi chọn kênh mua sắm trực tuyến và sản phẩm: “Giờ tôi luôn xem kỹ mô tả, đánh giá của người mua trước và thông tin gian hàng trước khi đặt hàng. Nếu muốn mua sản phẩm chính hãng, tôi thường tìm gian hàng Shopee Mall để có thêm cơ sở lựa chọn, thay vì quyết định chỉ vì giá ưu đãi”.
Cùng với đó, người dùng cũng phải chú ý nắm rõ các thông tin liên quan đến đơn hàng và số tiền cần thanh toán. Như theo thông tin cảnh báo từ Shopee, sàn không yêu cầu và không thu thêm bất kỳ khoản phí nào ngoài số tiền Tổng thanh toán được hiển thị trên trang Thanh toán hoặc Thông tin đơn hàng.
Vì vậy, người dùng không thực hiện bất kỳ yêu cầu thanh toán bổ sung từ cá nhân như nhà bán, người giao hàng… với các lý do như đóng thêm phí để đẩy nhanh thời gian giao nhận, phí đóng gói hay các khoản phát sinh khác.
Cẩn trọng trong khâu nhận hàng và báo cáo khi gặp sự cố
Người dùng cần cẩn trọng cả trong quá trình nhận hàng từ đơn mua sắm trực tuyến. Kẻ lừa đảo có thể giả danh nhân viên giao hàng hoặc đại diện sàn TMĐT thông báo đơn hàng gặp sự cố, yêu cầu người mua chuyển tiền, truy cập đường dẫn hoặc cung cấp thông tin bảo mật của tài khoản thanh toán. Do đó, theo dõi trạng thái vận chuyển của đơn hàng trên ứng dụng và cập nhật cảnh báo từ các kênh chính thức của Shopee sẽ giúp người mua có thêm căn cứ để kiểm tra những yêu cầu, tình huống bất thường.
Với đơn thanh toán khi nhận hàng, người mua nên đối chiếu mã vận đơn trên kiện hàng và số tiền cần trả với thông tin đơn hàng trong ứng dụng. Người mua cũng phải cảnh giác trước các tình huống thúc giục chuyển tiền thanh toán đơn hàng từ những người có mối quan hệ thân thiết, bởi đối tượng xấu có thể tận dụng AI hay deepfake để tạo hình ảnh, video hoặc giọng nói giả, mạo danh người thân nhằm tạo lòng tin và thực hiện thủ đoạn lừa đảo.
Cô Ngọc Loan (65 tuổi, Đắk Lắk) cho biết cô thường tự tìm đọc và cập nhật các cảnh báo mới nhất về hành vi giả danh người thân hay nhân viên giao hàng. “Đọc trước các cảnh báo giúp tôi bình tĩnh hơn khi có người gọi hối thúc chuyển tiền hàng, đồng thời tôi cũng biết cách kiểm tra, xác minh lại thông tin đơn hàng. Tôi còn quay video lúc mở hàng để lưu lại thông tin và trao đổi với nhà bán, sàn TMĐT nếu có vấn đề phát sinh”.
Không chỉ dừng ở việc cảnh giác và cẩn trọng, người dùng Shopee cũng có thể chủ động báo cáo nhà bán có dấu hiệu vi phạm, bằng việc chọn mục có ký hiệu ba dấu chấm ở bên phải trên cùng trang của nhà bán, sau đó chọn “Tố cáo người dùng này” và cung cấp lý do cùng bằng chứng liên quan.
Khi cần hỗ trợ, người dùng hãy liên hệ trực tiếp với kênh Chăm sóc khách hàng của Shopee qua mục “Trò chuyện với Shopee” thuộc phần “Tôi” trên ứng dụng.
Bên cạnh công nghệ và các biện pháp kiểm soát của sàn TMĐT, sự cẩn trọng của người tiêu dùng vẫn là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế rủi ro khi mua sắm trực tuyến. Kiểm tra kỹ các thông tin, thực hiện giao dịch trên kênh chính thức và xác minh yêu cầu bất thường là những bước đơn giản giúp hành trình mua sắm trực tuyến trở nên an tâm hơn.
