19 tuổi rời chiến trường với đôi chân không còn nguyên vẹn
“Vậy là anh không còn phải chịu những cơn đau hành hạ nữa...”. Lời tiễn biệt được Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An đăng tải khi người thương binh Võ Ngọc Ánh qua đời khiến nhiều người nghẹn lại.
Đó là lời tiễn biệt dành cho một người lính đã mang những vết thương chiến tranh gần trọn cuộc đời.
Ông Võ Ngọc Ánh sinh ngày 26/9/1960, quê Khối Lam Sơn, phường Nghĩa Hòa, tỉnh Nghệ An. Là thương binh hạng 1/4, tỷ lệ tổn thương cơ thể 91%, ông có gần nửa thế kỷ được chăm sóc, điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An.
Ông là người con thứ ba trong gia đình có 8 anh chị em. Cha ông từng tham gia đội du kích xã, mẹ tham gia đội cứu thương tổ khu phố trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ngày 22/8/1978, khi mới 18 tuổi, chàng trai Võ Ngọc Ánh tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, tháng 1/1979, ông được chuyển về Sư đoàn 337, Quân khu 4.
Ngày 17/2/1979, chiến sự biên giới phía Bắc nổ ra. Đơn vị nhận lệnh cơ động ra Lạng Sơn chiến đấu. Trưa 25/2/1979, những người lính trẻ thuộc Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 4 lên đến Lạng Sơn. Chưa kịp ăn cơm, họ đã bước vào trận chiến tại Cầu Khánh Khê.
Gần hai tháng sau, ngày 22/4/1979, trong một trận chiến tại xã Thụy Hùng, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn, ông Ánh bị thương rất nặng. Hai chân bị cụt, tay trái bị thương. Khi ấy, ông chưa tròn 19 tuổi.
Tuổi thanh xuân còn ở phía trước, nhưng chiến tranh đã lấy đi đôi chân của người lính trẻ, để lại những thương tật theo ông đến cuối đời.
Do vết thương quá nặng, ông được chuyển về tuyến sau điều trị. Từ tháng 5 đến tháng 11/1979, ông điều trị tại Bệnh viện Quân y 110; tháng 12/1979 được chuyển về Đoàn 157 điều trị, an dưỡng.
Ngày 15/7/1982, ông được phục viên với tỷ lệ thương tật 91% và chuyển về Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An. Từ đó, nơi này trở thành mái nhà của ông.
Gần nửa thế kỷ ở nơi gọi là nhà
Ông Nguyễn Thiếu Lâm - Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, cho biết, ông Võ Ngọc Ánh là một trong những thương binh có thời gian dài gắn bó với Trung tâm.
Mang thương tật đặc biệt nặng, ông sống khá khép kín. Không vợ con, gần như cả cuộc đời sau chiến tranh của ông gắn với Trung tâm - nơi cán bộ, nhân viên và những người đồng đội thương binh trở thành gia đình của ông.
Trong những năm tháng sống tại đây, ông luôn chấp hành tốt nội quy, quy định và các y lệnh điều trị. Với ông, Trung tâm không chỉ là nơi điều dưỡng mà còn là mái nhà đã che chở mình suốt hàng chục năm.
“Các thương binh sống tại Trung tâm nhiều năm nên giữa cán bộ, nhân viên và thương binh có tình cảm rất đặc biệt, giống như người trong một gia đình. Khi một thương binh qua đời, đó không chỉ là sự mất mát của gia đình mà còn là nỗi buồn chung của tập thể Trung tâm”, ông Lâm chia sẻ.
Cuộc đời ông Ánh là hành trình dài từ chiến trường trở về. Những vết thương năm 19 tuổi theo ông qua từng năm tháng. Có những cơn đau tái phát, những lần điều trị, nhưng người lính ấy vẫn kiên cường sống, gắn bó với nơi đã trở thành mái nhà của mình.
Cuối tháng 8/2026, thương tật tái phát cùng bệnh tật hiểm nghèo khiến ông phải nhập viện. Gần một tháng, các y, bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An, Bệnh viện Quân y 4 cùng cán bộ, viên chức Trung tâm và gia đình tận tình điều trị, chăm sóc, nhưng bệnh tình không thuyên giảm.
17 giờ 15 phút ngày 25/9/2026, thương binh Võ Ngọc Ánh trút hơi thở cuối cùng, hưởng thọ 67 tuổi. Chỉ ít giờ sau, ngày 26/9 - ngày sinh của ông - gia đình, đồng đội và những người từng chăm sóc người lính năm xưa đưa ông về nơi an nghỉ cuối cùng.
Ngày sinh nhật lần thứ 67 không còn những lời chúc mừng tuổi mới. Thay vào đó là những nén hương tiễn biệt người lính đã dành gần trọn cuộc đời mang trên mình những vết thương của chiến tranh.
19 tuổi, ông rời chiến trường với đôi chân không còn nguyên vẹn. 67 tuổi, ông trở về với đất mẹ đúng ngày mình sinh ra.
Một cuộc đời khép lại, nhưng câu chuyện về người lính trẻ năm nào vẫn còn ở lại trong ký ức của những người từng sống, chăm sóc và đồng hành cùng ông suốt gần nửa thế kỷ.
