Từ một con bò đến sinh kế một gia đình
Ở bản Pà Khốm, xã Tri Lễ (Nghệ An), câu chuyện về con bò sinh sản của gia đình chị Và Thị Pó bắt đầu từ một sự hỗ trợ tưởng như rất giản dị. Là hộ phụ nữ nghèo, cuộc sống gia đình chị còn nhiều khó khăn, nguồn thu nhập bấp bênh. Được chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” hỗ trợ một con bò sinh sản, chị Pó có thêm một nguồn vốn để phát triển kinh tế gia đình.
Cán bộ Đồn Biên phòng Tri Lễ không chỉ trao con giống mà còn hướng dẫn cách chăm sóc, phòng dịch bệnh. Khi bò sinh sản, bê con tiếp tục trở thành nguồn vốn để gia đình chị Pó từng bước phát triển chăn nuôi, cải thiện cuộc sống.
Một con bò vì thế không còn đơn thuần là món quà. Giá trị của nó nằm ở chỗ người dân có thể biến nguồn hỗ trợ ban đầu thành tài sản, rồi đó tạo ra thu nhập.
Cách làm ấy được Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Nghệ An phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh triển khai trong nhiều năm qua. Không chỉ hỗ trợ sinh kế, chương trình còn hướng đến phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, nâng cao kiến thức, hỗ trợ học tập và tạo điều kiện để phụ nữ tham gia nhiều hơn vào các hoạt động cộng đồng.
Tại xã Tam Quang, cách làm “trao cần câu” cũng đã phát huy hiệu quả. Anh Lô Mạnh Hoài, ở bản Tùng Hương, nói: “Các anh Biên phòng không chỉ cho bò giống, mà còn chỉ cách nuôi, cách phòng bệnh. Giờ gia đình tôi đã có thêm nguồn thu, cuộc sống đỡ vất vả hơn”.
Câu chuyện của anh Hoài dù không thuộc chương trình dành riêng cho phụ nữ, nhưng cho thấy một điểm chung trong cách làm của người lính nơi biên giới: hỗ trợ sinh kế phải đi cùng hướng dẫn, theo dõi và đồng hành để người dân biết cách phát huy nguồn lực được trao.
Từ thực tế ở địa phương, ông Nguyễn Hữu Hiến - Chủ tịch UBND xã Tam Quang, đánh giá chương trình đã hỗ trợ đúng đối tượng, sát nhu cầu, tạo điều kiện để các hộ khó khăn phát triển kinh tế. “Địa phương trân trọng sự đồng hành của BĐBP và Hội Phụ nữ; đồng thời sẽ phối hợp hướng dẫn các hộ chăm sóc, phát triển vật nuôi để nguồn sinh kế phát huy hiệu quả lâu dài”, ông Hiến nói.
Khi “cần câu” trở thành điểm tựa
Tháng 8/2026, chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” năm 2026 được triển khai tại hai xã biên giới Tam Quang và Tam Thái, do Hội LHPN và BĐBP TPHCM phối hợp với Hội LHPN và BĐBP tỉnh Nghệ An tổ chức. Chương trình đã trao các mô hình sinh kế bằng bò, lợn, dê giống cùng học bổng và quà cho phụ nữ, trẻ em khó khăn trên địa bàn, với tổng kinh phí hơn 300 triệu đồng.
Là một trong những người dân ở bản Huồi Sơn, xã Tam Thái được hỗ trợ, chị Lầu Y Xồ, nói: “Tôi rất vui khi được chương trình quan tâm, hỗ trợ. Gia đình sẽ chăm sóc tốt vật nuôi, từng bước phát triển cuộc sống và cải thiện thu nhập”.
Theo Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Nghệ An, tại Tam Quang và Tam Thái, những mô hình được lựa chọn theo điều kiện thực tế của từng hộ, bên cạnh đó là học bổng, quà an sinh dành cho phụ nữ, trẻ em và cán bộ, chiến sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Từ đó tạo nên nhiều điểm tựa cùng lúc.
Điều quan trọng là những nguồn lực từ các chương trình đồng hành phải đến đúng địa chỉ và phát huy được hiệu quả sau khi trao. Người lính Biên phòng có lợi thế của người bám địa bàn: hiểu hoàn cảnh từng bản, từng hộ, nắm nhu cầu thực tế và có thể tiếp tục đồng hành cùng người dân trong quá trình thực hiện mô hình.
Mới đây, đầu tháng 9/2026, Hội LHPN TP Hà Nội, Hội LHPN tỉnh Nghệ An và Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã ký kết kế hoạch phối hợp thực hiện chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” tại Nghệ An giai đoạn 2026-2030. Theo kế hoạch, nguồn lực sẽ tiếp tục được hướng vào các mô hình sinh kế, hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, cùng những công trình, phần việc phù hợp với thực tế địa bàn.
Ở vùng biên, phụ nữ không chỉ là lực lượng lao động, chăm lo gia đình mà còn có vai trò quan trọng trong xây dựng bản làng, giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, với sự đồng hành của BĐBP.
Trong giai đoạn 2021-2025, chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” tại Nghệ An đã huy động hơn 13 tỷ đồng, triển khai 153 mô hình sinh kế, xây dựng 26 mái ấm tình thương và trao hơn 3.100 suất quà cho phụ nữ nghèo vùng biên... Bên cạnh hỗ trợ sinh kế, chương trình còn triển khai các hoạt động truyền thông, xóa mù chữ, hỗ trợ học sinh khó khăn, xây dựng các mô hình phát huy vai trò của phụ nữ trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.
Tại xã Thông Thụ, các thành viên Câu lạc bộ “Phụ nữ tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới” thường xuyên phối hợp với cán bộ, chiến sĩ Biên phòng tham gia tuần tra đường biên, cột mốc; tuyên truyền, vận động người thân và nhân dân chấp hành pháp luật, phòng, chống tội phạm, giữ gìn an ninh trật tự bản, làng.
Theo Đại tá Trần Quang Trung - Bí thư Đảng ủy, Chính ủy BĐBP tỉnh Nghệ An, những hoạt động trên là cách những người lính Biên phòng góp phần vun bồi thế trận lòng dân từ những điều rất cụ thể: đời sống người dân ổn định hơn, niềm tin được củng cố và mỗi gia đình có thêm một điểm tựa để tự mình vươn lên.
“Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục phối hợp huy động nguồn lực, lựa chọn những mô hình phù hợp, hiệu quả, hướng đến tạo sinh kế bền vững, phát huy nội lực của người dân, góp phần xây dựng địa bàn biên giới vững mạnh, thế trận lòng dân vững chắc”, Đại tá Trung cho biết thêm.
