Ngày 20/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết, đơn vị đã có báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả kiểm tra, xác định nguyên nhân cá nuôi lồng chết hàng loạt trên sông Lam từ ngày 3-6/5 tại nhiều xã trên địa bàn.
Theo báo cáo, chiều tối 3/5, trên địa bàn Nghệ An xuất hiện mưa lớn kèm giông lốc, làm môi trường nước biến động đột ngột về nhiệt độ, oxy hòa tan. Sau đó, hiện tượng thủy sản nuôi chết xảy ra tập trung cùng thời điểm tại nhiều địa phương.
Tại xã Anh Sơn, cá nuôi lồng trên sông Lam chết từ ngày 4-5/5. Tại xã Đông Thành, nhiều hộ nuôi dọc kênh chính (nguồn từ Bara Đô Lương) ghi nhận cá tự nhiên trên sông và ốc bươu đen trong ao chết nhanh từ ngày 4-6/5. Tại xã Giai Lạc và xã Bình Minh, hiện tượng ốc chết hàng loạt cũng xảy ra dọc hệ thống sông Đào vào các ngày 4-5/5.
Riêng tại xã Nhân Hòa, khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam, cách Nhà máy đường Sông Lam khoảng 3km về phía hạ lưu, không ghi nhận hiện tượng cá chết bất thường.
Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, khoảng 17h15’ ngày 3/5, trong lúc xảy ra mưa lớn kèm giông lốc và sấm sét mạnh, tại nhà máy đường Sông Lam xảy ra sự cố thủng bồn chứa mật rỉ dung tích khoảng 2.800 tấn. Nguyên nhân ban đầu được Công ty cổ phần mía đường Sông Lam xác định là do sét đánh. Sau sự cố, doanh nghiệp đã huy động lực lượng xử lý, thu gom mật rỉ tràn ra ngoài và khắc phục môi trường khu vực nhà máy.
Qua kiểm tra thực tế, cơ quan chuyên môn ước tính khoảng 300 tấn mật rỉ chảy ra ngoài, trong đó đã thu hồi được khoảng 276 tấn. Theo kết quả kiểm tra hiện trạng địa hình và hướng thoát tràn, cơ quan chức năng chưa ghi nhận dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam.
Đối với hiện tượng thủy sản chết, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành khảo sát hiện trường, lấy nhiều mẫu nước mặt trên sông Lam, sông Đào để phân tích.
Kết quả cho thấy các thông số môi trường cơ bản đều nằm trong giới hạn cho phép theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt QCVN 08:2023/BTNMT. Đồng thời, kết quả xét nghiệm cũng không phát hiện ký sinh trùng Perkinsus trên các mẫu ốc được kiểm tra.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, đến thời điểm hiện tại chưa đủ cơ sở kết luận cụ thể nguyên nhân và mối liên hệ giữa sự cố thủng bồn chứa mật rỉ mía với hiện tượng thủy sản chết hàng loạt.
Từ kết quả đo, phân tích chất lượng nước mặt cũng chưa có cơ sở xác định nguyên nhân thủy sản chết do ô nhiễm môi trường nước mặt diện rộng hoặc do bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Qua kiểm tra thực tế, ngành chuyên môn nhận định hiện tượng thủy sản chết xảy ra sau đợt mưa lớn, giông lốc làm môi trường nước biến động đột ngột trên diện rộng, gây sốc đối với thủy sản nuôi.
Ngoài ra, nhiều hộ nuôi ốc với mật độ cao, sử dụng nguồn nước lấy trực tiếp từ sông, kênh mà không qua xử lý; đồng thời chưa chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó khi thời tiết cực đoan xảy ra như xử lý vôi ổn định pH, theo dõi chất lượng nước hoặc ngừng cấp nước khi nguồn nước có dấu hiệu bất thường, dẫn đến thủy sản dễ bị sốc môi trường nước và chết.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục tăng cường quan trắc môi trường nước, giám sát dịch bệnh thủy sản, rà soát các nguồn thải có nguy cơ ảnh hưởng đến sông Lam và hướng dẫn người dân chủ động phòng ngừa rủi ro trong nuôi trồng thủy sản.
